Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2025/1509 K.2025/1650

Taraflar arasında görülen davada .. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen.. karar sayılı kararın istinaf incelemesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- KARAR -

DAVA

Davacı . . vekili dava dilekçesinde; müvekkilini .. sıralarında tüm güvenlik önlemlerini alıp iş yerinin kapılarını kilitleyerek iş yerinden ayrıldığını, bir gün sonra ..tarihinde sabah saat .. da iş yerine gittiğinde iş yerinin kapısının kilidinin kırılmış olduğunu, iş yerinde kilitli dolabın içerisinde bulunan siyah renkli bez çantanın içerisinde olan .. yıllarına ait ticari defterlerin, alış - satış faturalarının, açılış kapanış evrakları ile bütün muhasebesel defter ve evraklarının tamamının olmadığını fark ettiğini, aynı gün . ..Merkezi Amirliğine giderek şikayetçi olduğunu, taraflarına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince. "Somut olayda, talep eden yetkilisi talep dilekçesinde, şirkete ait ticari defterlerin hırsızlık nedeniyle kaybolduğunu iddia ederek zayi belgesi verilmesine yönelik istemde bulunmuştur.

Talep edenin anılan isteminden anlaşılacağı üzere zayi belgesi verilmesi talep edilen defterler, talep eden tacir tarafından elinde olmayan sebepler ile değil, defterlerin saklanmasındaki özen yükümlülüğünün yerine getirilmemesi nedeniyle kaybedilmek suretiyle tacirin elinden çıkmıştır.

Hal böyle olunca, talep edenin zayi belgesi verilmesi talep edilen şirkete ait ticari defterlerin korunması için gerekli dikkat ve özeni göstermediğinin kabulü gerekeceği gözetilerek talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur (. ..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı taraf istinaf dilekçesinde; hırsızlığın tacirin özen yükümlülüğünü aşan, öngörülemez ve engellenemez bir mücbir sebep olduğunu, müvekkilinin defterlerinin kilitli dolapta / kasada muhafaza ettiğini, hırsızlık olayının kolluk kuvvetlerine bildirildiğini, tutanak altına alındığını, irade dışı bir fiilin öngörülüp engellenmesinin mümkün olmadığını, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 82/VII'ye göre zayi belgesi verilmesi davasıdır.

Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 82/VII'ye göre; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." Bu madde hükmüne göre hırsızlık açıkça zayi belgesi verilmesi nedenleri arasında sayılmıştır. Bu nedenle davacının bu davayı açmakta hukuki yararı bulunmaktadır.

Mahkemenin ret kararına gerekçe yaptığı ... . kararı hırsızlık sonucu değil taşınma esnasında ticari defterlerin kaybolmasında gerekli özen yükümlülüğünün yerine getirilmemesi maddi vakıasına ilişkindir. Eldeki davada davacının iş yerine kilit kırılarak girilmiş ve davacının kilitli şekilde tuttuğu ticari defterleri ile bir kısım parası çalınmıştır. Davacının iş yerinin kilitli olduğu ticari defterlerinin de kilitli dolapta tutulduğu anlaşılmakla davacının gerekli özen yükümlülüğünü yerine getirdiği, bunun aksini ortaya koyan bir maddi vakıanın da dosyadan anlaşılmadığı görülmektedir.

Davacının bağlı bulunduğu vergi dairesine yazı yazılarak hakkında zayi belgesi talep ettiği belgeler hakkında bildirimde bulunup bulunmadığının ve vergi incelemesi bulunup bulunmadığının sorulması, .. . yazı yazılarak davacı hakkında . kapsamında soruşturma bulunup bulunmadığının sorulması ve buradan gelecek cevaplara göre davacının dava açmakta hukuki yararının değerlendirilmesi gerekir.

6100 sayılı HMK.nun 353/1-a/6.maddesinde, tarafların davanın esasıyla ilgili olarak gösterdikleri delillerin hiçbiri toplanmadan veya gösterilen deliller hiç değerlendirilmeden karar verilmiş olması hususu davanın esası incelenmeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verilen hallerden sayılmıştır.

Bu itibarla, mahkemece yukarıda anılan hususlara ilişkin delil toplanmadan, inceleme ve değerlendirme yapılmadan karar verilmesi nedeniyle, HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."