Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2025/1510 K.2025/1953

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Talep eden vekilinin talep dilekçesinde özetle; talep eden şirketin 1994 yılında kurulduğunu, metal ve metalurji mamulleriyle çeşitli hammaddeleri ithal ve ihraç eden ve uzun yıllardır başarıyla faaliyet gösteren Gebze'de mukim bir firma olduğunu, müvekkilinin bu faaliyet kapsamında Çin'in Tianjin Limanından yüklenmek üzere 5.000 ton sentetik grafit adı verilin bir çeşit kömür yükünü Çinli üreticilerden satın aldığını ve bu malın Türkiye'ye getirilmesi için gemi ihtiyacının hasıl olduğunu,

karşı taraf Petrel Denizcilik ve Lojistik A.Ş.'nin taşıma işleri komisyonculuğu ve lojistik işleri yapan bir firma olup bu taşıma için gemi kiralama ve tüm lojistik işlerini yaparak gerekli eşyayı taşımayı üstlendiğini, bu kapsamda hem taşınma işleri komisyoncusu hem de akdi taşıyan sıfatlarına haiz olarak ...

IMO numaralı MINXIN gemisini kiraladığını ve talep eden ile taşıma- navlun sözleşmesini akdettiğini, geminin serbest tercümesine göre Çin'in Tianjin Limanından 5.000 ton sentetik graphit yükü gemiye yüklenerek Gebze'ye deniz yoluyla taşınacağını, yine sözleşmeye göre deniz nakliyesi yapacak olan ...

IMO numaralı MINXIN gemisi olup bu gemiyi Petrel Şirketi kiraladığnıdan akdi taşıyan sıfatında olduğunu, akdi ve fiili taşıyanın çeşitli kusurlu fiilleri nedeniyle Tianjin Limanında 5.000 ton yüklenemediğini, nihayetinde geminin bir sonraki uğrak limanı olan Caofeidan Limanında 456.624 kg'lık sentetik graphit yükü big bag denilen çuvallar içinde gemiye yüklendiğini, 07.07.2025 günü Gebze'de bulunan Kroman limanına yanaştığını, MINXIN gemisinin kırkambar taşıması yapmakta olup birden çok taşıtana ait ve farklı cinslerdeki malların gemideki ambarlarda ve hep beraber şekilde taşınmakta olduğunu,

gemi içindeki yüklerin çeşitliliğinin gümrük özet beyan formunda olduğunu, gemi donatının bu farklı cins ve özellikteki yüklerin zarar görmeden taşıması ve bu hususta özen göstermesi gerektiğini, gemi yanaştığında müvekkiline ait kömür yükünün üzerinde binlerce tonluk metal mamul ve çelik boruların olduğu, bu boru yükünün altında ise müvekkilinin yükünün taşındığını, müvekkilinin yükünün bir çeşit kömür olduğundan son derece ağır çelik boruların altında istif edildiğini, enspektör tarafından yapılan saptamalara göre şimdilik kömürün tane boyutunun bozulduğu, ezildiği, kömürün içinde bulunduğu big bag denilen çuvalların patladığı,

kömürün dağıldığının tespit edildiği, talep edenin uğrayacağı kar kaybının atanacak bilirkişiler marifetiyle tespit edilmesini konunun acele olması nedeniyle karşı tarafa tebligat yapılmaksızın delil tespiti yapılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... Delil tespiti talebinin REDDİNE ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı talep eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu yükün kömür olması ve teslim alınmadığı her gün zayi olmaya devam etmesi hususu başlı başına delil tespiti yapılmasının zorunlu olduğu hususunu açıkça ortaya koyduğunu, ileride çıkabilecek muhtemel bir uyuşmazlıkta ve yargılama sürecinde delil tespiti mümkün olamayacağından, mevcut durumun tespitini talep etmekte talep edenin korunacak hukuki yararı bulunduğunu beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Karşı taraf Adef Lojistik ve Denizcilik A.Ş. vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin delil tespiti talebini reddi de hukuka uygun olduğunu, çünkü hukuki yarar olmadığını, somut dayanağın olmadığını ve ayrıca bu talep de esasında tedbir talebiyle bağlantılı olarak uyuşmazlığın esasını çözmeye yönelik göründüğünü beyan ile; talep eden tarafın istinaf istemlerinin reddine, karar verilmesini, talep ederiz.

DELİLLER

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/07/2025 Tarih - 2025/194 D.İş Esas - 2025/197 D.İş Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep: delil tespiti istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince delil tespiti talebinin reddine karar verilmiş karara karşı talep eden tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 341. maddesinde istinaf yoluna başvurulabilen kararlar;

"İlk derece mahkemelerinin aşağıdaki kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulabilir:

a) Nihai kararlar.

b) İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları, karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine verilen kararlar.

(2) Miktar veya değeri (DEĞİŞİK İBARE RGT: 02.12.2016 RG NO: 29906 KANUN NO: 6763/41) üç bin Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. (EKLENMİŞ CÜMLE RGT: 02.12.2016 RG NO: 29906 KANUN NO: 6763/41) Ancak manevi tazminat davalarında verilen kararlara karşı, miktar veya değere bakılmaksızın istinaf yoluna başvurulabilir.

(3) Alacağın bir kısmının dava edilmiş olması durumunda (DEĞİŞİK İBARE RGT: 02.12.2016 RG NO: 29906 KANUN NO: 6763/41) üç bin Türk Liralık kesinlik sınırı alacağın tamamına göre belirlenir.

(4) Alacağın tamamının dava edilmiş olması durumunda, kararda asıl talebinin kabul edilmeyen bölümü (DEĞİŞİK İBARE RGT: 02.12.2016 RG NO: 29906 KANUN NO: 6763/41) üç bin Türk Lirasını geçmeyen taraf, istinaf yoluna başvuramaz.

(5) İlk derece mahkemelerinin diğer kanunlarda temyiz edilebileceği veya haklarında Yargıtaya başvurulabileceği belirtilmiş olup da bölge adliye mahkemelerinin görev alanına giren dava ve işlere ilişkin nihai kararlarına karşı, bölge adliye mahkemelerine başvurulabilir." şeklinde sayılmıştır.

Sayılan bu kararlar içerisinde delil tespiti istemi üzerine verilen kararlar bulunmadığından ilk derece mahkemesinin 10/07/2025 tarihli kararı için istinaf kanun yolu kapalı olduğundan istinaf isteminin usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.