Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2025/1513 K.2025/1651

Av. ... İLGİLİ KİŞİ : 1 -... VEKİLİ : Av. ... İLGİLİ KİŞİ : 2 -... VEKİLİ : Av. ... İLGİLİ KİŞİ : 3 -... VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : .. YAZIM TARİHİ : ..

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Ticaret Mahkemesince verilen.. karar sayılı kararın istinaf incelemesi feri müdahil .. .. vekili ve feri müdahil ... vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- KARAR -

DAVA

Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; . .. Görüntüleme ve Sağlık Hizmetleri A.Ş. tarafından keşide edilen . . . A.Ş. .. Şubesi..Nolu hesaptan davacı ... adına keşide edilen;.. TL bedelli,.. tarihli,.. TL bedelli,.. seri nolu .. TL bedelli ve.. tarihli,..seri nolu .. TL bedelli dört tane çekin müvekkili elindeyken kaybolduğunu, bu nedenlerle çekin üçüncü kişilerin eline geçerek bankadan tahsil edilmesini engellemek amacıyla çek hakkında ödeme yasağı konulmasını ve çekin zayii nedeni ile iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince. "Yapılan yargılama toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu çeklerin ibraz edilip edilmediği hususunda .. .. müzekkere yazılmış akabinde banka tarafından gönderilen cevabi yazıda, ''dava konusu .. nolu çekin ... tarafından .. tarihinde .. şubesine ibraz edilmiş olduğunu, ancak çek üzerinde bulunan tedbir gereği işlem yapılmadığı'' mahkememize bildirmiştir. Davacı vekilince .. seri numaralı ..

TL bedelli çek yönünden dava dışı ... aleyhin..Esas sayılı dava dosyasında istirdat davasının açıldığı anlaşılmıştır. Davacı vekilince..seri numaralı .. TL bedelli çek, .. TL çek yönünden dava dışı ... aleyhine .... Esas sayılı dava dosyasında istirdat davasının açıldığı anlaşılmıştır. Davacı vekilince .. seri numaralı .. TL bedelli çek yönünden dava dışı ... aleyhine .. .. Asliye Ticaret Mahkemesinin ..

Esas sayılı dava dosyasında istirdat davasının açıldığı anlaşılmıştır. (...) Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle ve ilgili Yargıtay kararı da dikkate alınarak ilgili çeklerin istirdadına ilişkin davanın açılmış olduğunun anlaşılması karşısında bu çekler yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş olup, aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir." gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

İstinaf eden . . vekili istinaf dilekçesinde; HMK m. 331/I'e göre davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerine ve vekâlet ücretine de karar verilmesi gerektiğini, bu nedenle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İstinaf eden ... vekili istinaf dilekçesinde; HMK m. 331/I'e göre davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerine ve vekâlet ücretine de karar verilmesi gerektiğini, bu nedenle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 818/I-s maddesinin göndermesiyle 757'inci maddesine göre ödemeden men ve aynı yasanın 764'üncü maddesine göre çek iptali davasıdır. 6100 sayılı HMK m. 382/II,e,6'ya göre kıymetli evrakın iptali davaları çekişmesiz yargı işidir. Çekişmesiz yargı işlerinde karara karşı istinaf kanun yoluna başvurma hakkı sadece davacı tarafa aittir. İstinaf dilekçesi veren .. .. ve ...'in davadaki sıfatlarının 6102 sayılı TTK m. 758, 6100 sayılı HMK m. 65 ve 66 kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

6102 sayılı TTK'nın "Poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmesi" başlıklı 758'inci maddesine göre. "Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir.

Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." Bu maddeye göre çek iptali davalarında mahkeme çekleri elinde bulunduranların üç ay içinde mahkemeye başvuruda bulunmaları için Ticaret Sicil Gazetesinde birer hafta arayla üç kez ilan yapılmasına ve çeklerin verildiği bankalara yazı yazılarak çeklerin kendilerine ya da takas odasına ibraz edilip edilmediğinin sorulmasına karar verir.

Çeki elinde bulunduran kişinin bu durumu mahkemeye bildirmesi bu kişiyi dava dosyasında asli müdahil davacısı ya da feri müdahil durumuna sokmaz.

6100 sayılı HMK m. 65'e göre asli müdahale. "Bir yargılamanın konusu olan hak veya şey üzerinde kısmen ya da tamamen hak iddia eden üçüncü kişi, hüküm verilinceye kadar bu durumu ileri sürerek, yargılamanın taraflarına karşı aynı mahkemede dava açabilir. Asli müdahale davası ile asıl yargılama birlikte yürütülür ve karara bağlanır." olarak tanımlanmıştır.

Buna göre asli müdahale ayrı ve bağımsız bir dava olup eda ya da tespit hükmü içeren bir talepte bulunulması ve talep sonucuna göre de peşin ve nispi harcın yatırılması gerekir. İstinaf dilekçesi veren ... ve ...'in dilekçelerinde asli müdahale davası olarak kabul edilebilecek eda ya da tespit hükmü içeren bir talepleri bulunmamaktadır. Dilekçeleri TTK m. 758'e göre mahkemece yapılan araştırma ve ihtara ilişkin bildirim içeriğindedir.

Bu nedenle her iki istinaf eden de asli müdahil sıfatı taşımamakta olup mahkemece gerekçeli kararda asli müdahil olarak isimlerinin belirtilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

6100 sayılı HMK m. 66'ya göre; "Üçüncü kişi, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar, fer’î müdahil olarak davada yer alabilir." Eldeki dava çekişmesiz yargı işi olup kararı istinaf eden her iki kişide davaya konu çeklerin kendi ellerinde bulunduğunu ve çeklerin davacının iddiasının aksine davacının elinden rızası dışında çıkmadığını ileri sürmektedir. Bu durumda istinaf eden her iki kişinin feri müdahil olduğu da söylenemez. Ayrıca HMK m. 69'da ki; "Müdahilin de yer aldığı asıl davada hüküm, taraflar hakkında verilir." düzenlemesine göre karar taraflar hakkında verileceğinden feri müdahil hakkında karar da verilemez. Mahkemece hüküm HMK m. 69'a uygun şekilde sadece davacı hakkında verilmiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalara göre istinaf dilekçesi veren ... ve ... davada taraf sıfatı taşımamaktadır. Bu nedenle de kararı 6100 sayılı HMK m. 394/III'e göre hakları ihlal edilen üçüncü kişi sıfatıyla istinaf etme hakları bulunmasına karşın yargılama gideri ve vekâlet ücreti talep etme hakları bulunmadığı ve davanın çekişmesiz yargı işi olması nedeniyle HMK m. 331'e göre istinaf edenler lehine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmesi hukuken mümkün değildir. Bu gerekçeyle istinaf taleplerinin reddine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."