Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2025/1726 K.2026/777

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi, gereği düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı tarafından davacı hakkında... İcra Dairesinin.. Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığını, davalının, davacıdan alacaklı olduğunu iddia ettiği bononun .. tanzim .. vade ve ..

TL tutarlı bedeli nakden ahzolunmuş bir senet olduğunu, senedin tanzim tarihi ile vade tarihi arasında . ay gibi kısa bir zaman olduğunu, bu durumun hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının davalıya borçlanma iradesi ve borcu olmadığını, davalının bonoyu kötüniyetli bir şekilde elde ettiğini, kambiyo senetleri her ne kadar sebepten soyutsa da, senedin düzenlenmesini gerektiren bir maddi ilişkinin taraflar arasında olması gerektiğini, davacının torunu . .. için .. adet taşınmazı almaya karar verdiğini, ..tarihinde ...nolu bağımsız bölümlerin ...'dan satın alınarak müvekkilinin torunu . .. adına tapuya kayıt edildiğini, davalının,

davacıya bir yıl sonra aynı binada .. taşınmazın satışa çıkarıldığını, satın alıp almayacağını sorduğunu, davacının söz konusu taşınmazları satın almak istediğini beyan etmesi üzerine davalının taşınmazın her an satılabileceğini, iki taşınmaza karşılık iki bono düzenlerse taşınmaz malikine taşınmazlar için alıcı bulduğunu ve satış bedeli karşılığında şimdilik iki bono aldığını devir esnasında nakit olarak taşınmaz bedellerinin tapu dairesinde teslim edeceğini söyleyerek taşınmazın başkalarına satışını bu aşamada engelleyebileceğini,

bu sayede ne zaman isterse Halfeti'ye gidip tapuyu alabileceğini tapu devri sonrasında da bonoların kendisine iade edileceğini beyan ettiğini, davacının toplam bedeli ..

TL olan taşınmazlar için iki adet bonoya sadece imza attığını ve davalıya teslim ettiğini, davalının bonoların sadece taşınmazların alımından vazgeçilecek olursa satıcıya bir teminat olarak gösterileceğini söylediğini, davacının .. tarihinde bedellerini nakit ödeyerek taşınmazları tapuda iktisap ettiğini, davalının senetlerin artık lüzumu kalmadığını bildirerek davacının gözünün önünde yırtığını, aylar sonra davacının düzenlediği senetlerden biri üzerine ..

TL yazılarak icra takibine konu edildiğini, senette yetkili mahkeme ve icra dairelerinin .. olarak gösterilmesinin dahi kötüniyeti ortaya koyduğunu, anladıkları kadarıyla davacının imza attığı senetlerin renkli fotokopisinin çekilerek davacının önünde yırtıldığını, davacının davalıya bu miktarda bir bedel ile borçlanmasının düşünülemeyeceğini, davalı açısından da böyle bir paraya sahip olmanın imkansız olduğunu,

davalının ve çocuklarının kirada oturan belirli bir işi olmayan genellikle tapu alım-satımlarında alıcı ve satıcıyı bir araya getirerek işlemden ufak bir pay almaya çalışarak hayatını idame ettiren biri olduğunu ileri sürerek davacının davalıya .. İcra Dairesinin..Esas sayılı dosyası ve takip dayanağı bono nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline, davalı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, dava konusu bononun kambiyo senedi niteliğini haiz olduğunu, bono üzerindeki imzanın inkar edilmediğini, dava konusu bononun davacı tarafından imzalanarak verildiğinin de ikrar edildiğini, kambiyo senetlerinin sebepten mücerret olduğunu, temel borç ilişkisinden bağımsız olduğunu, menfi tespit davasının konusunu oluşturan senedin teminat senedi olduğu ve bedelsizliğine dair iddianın ispat yükü üzerinde olan senet borçlusu tarafından, HMK’nın 201. maddesi gereğince ancak yazılı delille/kesin delille ispatlanması gerektiğini, davacının delil olarak ..

Cumhuriyet Başsavcılığının .. soruşturma nolu dosyasını gösterdiğini, bahse konu savcılık dosyasında takipsizlik kararı verildiğini, ispat yükünün davacıya ait olduğunu, davacı tarafın davalının karakol ifadesinde senedin ihdas nedenini talil yaptığı iddiası ile ispat yükünden kaçınmaya çalıştığını, davacının beyanlarında senedin ihdas nedeninin talil yapılmadığını, davaya konu bononun ihdas nedeni olarak "nakten" ibaresinin yazılı olduğunu, yani para borcuna ilişkin olduğunu, davalının karakol ifadesinde "kendisinden on beş yıllık ticari ilişkimiz neticesinde toplamda ..

TL alacağıma karşılık bahse konu senedi kendisi verdi" şeklinde beyanda bulunduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte davalı tarafından bononun ihdas nedeninin talil edildiği kabul edilmiş olsa bile davacı tarafın ihdas nedeni "nakten" kaydı olan davaya konu bononun teminat senedi olduğu yönündeki beyanı sebebiyle zaten davacı tarafça talil yapıldığından ve çift taraflı talil halinde ispat yükünün değişmeyeceği gözetildiğinde, ispat yükünün yine davacıda olduğunu savunarak haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi ile davacı aleyhine tazminata hükmedilmesini istemiştir.

KARAR

Mahkemece, davaya konu kambiyo senedinin kim tarafından düzenlendiğinin belli olmadığı, davalının, dosya kapsamına alınan soruşturma aşamasındaki ifadesine göre herhangi bir bedel almaksızın .. yıl boyunca davacıya taşınmaz alım satım hizmeti sunması, bir kısım taşınmazları bedelsiz olarak davacı ve oğluna vermesi karşılığında davacının dava konusu bonoyu verdiği iddiasının hayatın olağan akışına (genel hayat tecrübelerine) aykırı olduğu, hayatın olağan akışına dayanan kişinin, artık iddiasını ispatla yükümlü olmadığı, senedin tanzim edildiği .. tarihi itibariyle .....TL miktarında bir paranın genellikle banka aracılığıyla el değiştirdiği,

ayrıca senette "nakden" kaydı yer almasına rağmen davacının kollukta verdiği ifadesi ile mal ve hizmet sunumu sonrası hak ettiği bedelin tahsilatı için senedin düzenlendiğini ifade etmesi karşısında, artık ispat yükünü de üzerine aldığı gerekçesiyle davanın kabulüne, ... İcra Dairesinin.. Esas sayılı dosyasında takibe konu edilen davacının keşideci davalının ise lehtar ve hamili olduğu .. tanzim, .. vade tarihli, ..

TL tutarlı bono sebebiyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, asıl alacağın .. oranındaki .. TL kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle, davacının gerek dava dilekçesinde gerekse de delil dilekçesinde HMK 201. madde mucibince ispata yarar hiçbir yazılı delil sunulmadığını, sadece soyut beyan ile dava konusu bononun teminat senedi olduğu ve bedelsiz olduğu ileri sürüldüğünden huzurdaki dava redde matuf iken davanın kabulüne dair verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, kambiyo senetleri sebepten mücerret olduğundan borçlu olunmadığını ispat yükümlülüğünün davacı borçluya ait olduğunu, karine olarak bir kambiyo senedinin mevcut bir borcun ifası veya itfası amacıyla verildiğinin kabul edildiğini, borçlunun,

bononun başka bir amaçla teminat amacıyla verildiği yönündeki iddiasını HMK'nın 291. maddesi uyarınca yazılı delil ile ispatlaması gerektiğini, teminat iddiasının yazılı delil dışında bir delil ile ispat edilmesi mümkün olamayacağından, davacı tarafın tanık deliline dayanması mümkün olamayacağından, tanık dinletilmesine muvafakat edilmediği beyan edilmiş olmasına rağmen, .. tarihli celsenin 3 nolu ara kararı ile tanık listelerinin sunulması için taraflara süre verildiğini, mahkemenin söz konusu ara karardan rücu etmesi talep edilmesine rağmen mahkemenin tanıkları dinlediğini, oysa,

iş bu davada tanık deliline başvurulmasının mümkün olmadığını, müvekkilinin karakol ifadesinde bono sebebinin, davacının yıllardan beri süregelen ve mutabakat sonucu bakiye olarak kalan ..

TL olan para borcuna ilişkin olduğu yani bono konusunu nakit para borcu olduğu belirtilmekle, bononun ihdas nedeninde bir talil yapmadığını, velev ki müvekkili tarafından bononun ihdas nedeninin talil edilmiş olduğu kabul edilmiş olsa dahi, davacı tarafın ihdas nedeni "nakten" kaydı olan davaya konu bononun teminat senedi olduğu yönündeki beyanı sebebiyle zaten davacı tarafça talil yapıldığından ve çift taraflı talil halinde ispat yükünün değişmeyeceği gözetildiğinde ispat yükünün yine davacı tarafta olduğunu, davacının bononun ihdas nedeni olarak taşınmaz satımından kaynaklanan teminat senedi olduğunu beyan ettiğini,

davacının bononun teimnat senedi olduğunu yazılı delille ispat etmesi gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması talebiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinafa gelen tarafın sıfatı ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı resen gözetilmiş, ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz." kuralı nazara alınmıştır.

Dava, bonoya istinaden başlatılan icra takibi ve dayanağı bono nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

.. Asliye Ticaret Mahkemesinin .. Karar sayılı ilamıyla, davanın kabulüne, davalı aleyhine tazminata hükmedilmesine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili istinaf kanun yolu başvurusunda bulunmuştur.

Dava icra takibi ve dayanağı bono nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ile takibin iptali istemine ilişkindir.

Kambiyo senetlerinden olan bononun niteliği itibarıyla sebepten soyut bir borç içerdiği, senedin veriliş amacının ve sebebinin farklı olduğunu iddia eden tarafın bunu ispatlaması gerektiği, ancak dava konusu bono üzerinde teminat olarak verildiğine ilişkin herhangi bir kayıt bulunmadığı gibi davacı tarafça bu yönde ayrı bir yazılı belge ibraz edilemediği, soyut nitelikteki kambiyo senedinin aslında teminat senedi niteliği taşıdığı iddiasının davacı tarafça ispatlanamadığı,

davaya konu bononun üzerinde ihdas nedeni olarak "nakten" ibaresinin yazılı olduğunu, yani para borcuna ilişkin olduğunu, davalının karakol ifadesinde "kendisinden on beş yıllık ticari ilişkimiz neticesinde toplamda ..

TL alacağıma karşılık bahse konu senedi kendisi verdi" şeklinde beyanda bulunduğunu, davalının bu beyanının talil niteliğinde olmadığı, ispat yükünün yer değiştirdiği anlamına gelmediği, ispat yükünün davacı üzerinde olduğu, davacının bononun teminat senedi niteliğini taşıdığını ispatlayamadığı,

.. sayılı İİK'nın 72/4 maddesi uyarınca davada ihtiyati tedbir kararı verilip uygulanması halinde dava alacaklı lehine sonuçlanırsa, alacaklıya tedbir nedeniyle uğradığı zarardan dolayı tazminat verilmesi gerektiği, işbu davada mahkemece tedbir kararı verildiği ve kararın uygulanmadığı anlaşılmakla Mahkemece, davanın reddine, tedbirin uygulanmaması sebebiyle davalının tazminat talebinin de reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın reddine, davalının tazminat talebinin de reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."