Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2025/1808 K.2025/1792

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar karşı tarafça istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TALEP

Davacı .. Tekstil Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi vekili dava dilekçesinde; davalı borçlu şirketin faturalardan kaynaklanan müvekkilinden satın aldığı ürünlerin bedelini ödemediğini, bu nedenlerle davalının menkul, gayrimenkul ve üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İhtiyati haciz kararına itiraz eden .. Gıda Hayvancılık İnşaat Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekili dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin söz konusu mal alımına ilişkin ödemeyi malı fiilen temin ettiği ve asıl borçlu olduğu .. Plastik Sanayi Ticaret Limited Şirketi unvanlı şirkete eksiksiz ve süresinde yaptığını, müvekkili şirketin ihtiyati haciz talep eden şirkete karşı herhangi bir borcunun bulunmadığını belirterek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

YEREL MAHKEME EK KARARI

İlk derece mahkemesince. "İİK. 265/1 ve 3. fıkraları uyarınca, borçlu tarafından kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı yasal süresi içerisinde itiraz edilmesi halinde, mahkemece gösterilen sebeplere hasren inceleme yapılarak itiraz kabul veya reddedilir.

Görüldüğü üzere ihtiyati haciz kararına karşı itiraz sebepleri sınırlı şekilde sayılmış olup, bu sayılanlar dışında başka bir sebebe dayanılarak itiraz edilmesinin mümkün olmadığı, alacağın varlığına yönelik itirazlarının İİK'nun 265. maddesinde sayılan ihtiyati hacze itiraz nedenleri arasında sayılmadığı,

ileri sürülen itiraz nedenlerinin ancak açılacak olan menfi tespit davasında değerlendirilebileceği, öte yandan ortada para alacağı bulunduğu gözetildiğinde yetki itirazının yerinde olmadığı hususların gözönünde bulundurularak yapılan itirazın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir." gerekçesiyle ihtiyati haciz kararına itirazın reddine verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı taraf istinaf dilekçesinde; müvekkilinin yerleşim yerinin ..olduğunu, olup, .. Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, alacağın varlığına yönelik itirazların menfi tespit davasında değerlendirilmesi gerektiği yönündeki gerekçenin hukuka aykırı olduğunu, davacı ile müvekkili arasında doğrudan bir borç ilişkisi bulunmadığını, bu nedenlerle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, 6098 sayılı TBK m. 207'ye göre alım satım sözleşmesinden kaynaklı alacak için verilen ihtiyati haciz kararına itirazın reddi nedeniyle 2004 sayılı İİK m. 265'e göre istinaf kanun yolu başvurusudur.

6100 sayılı HMK'nın "Yapılamayacak işlemler" başlıklı 357'inci maddesine göre.

"Bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinde karşı dava açılamaz, davaya müdahale talebinde bulunulamaz, davanın ıslahı ve 166 ncı maddenin birinci fıkrası hükmü saklı kalmak üzere davaların birleştirilmesi istenemez, bölge adliye mahkemesince resen göz önünde tutulacaklar dışında, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar dinlenemez, yeni delillere dayanılamaz." Bu maddenin emredici hükmüne göre istinaf kanun yolu aşamasında ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar dinlenemez.

Davalı taraf .. tarihli ihtiyati haciz kararına itiraz dilekçesinde yetki itirazında bulunmamıştır. Davalı tarafın istinaf dilekçesi dışındaki diğer dilekçelerinde ve .. tarihli duruşmadaki beyanında da yetkiye ilişkin bir itirazı bulunmamaktadır. Buna karşın mahkemenin itirazın reddine ilişkin .. tarihli ara karar gerekçeli kararında "yetki itirazının yerinde olmadığı" tespiti yapılması usul ve yasaya aykırıdır.

Davalı taraf yetki itirazını istinaf dilekçesinde ileri sürmüş ve .. Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu belirtmiştir. İhtiyati haciz kararına itiraz aşamasında yetki itirazını ileri sürmeyen davalının istinaf aşamasında yetki itirazında bulunması HMK m. 357'ye göre hukuken mümkün olmadığından davalının bu konudaki istinaf talebi kabul edilmemiştir.

Davalının dosyaya sunduğu faturalarda yazılı olan tarih ve miktarların davacının dosyaya sunduğu faturalar ve irsaliyelerdeki fatura miktarları ve tarihleri ile karşılaştırılmasında sadece .. tarihli ve .. TL bedelli olan faturaların miktar ve tarih yönüyle uyuştukları, diğer faturalar ile irsaliyelerin ise hem tarihlerinin hem de bedellerinin farklı olduğu görülmektedir. Davacının sunduğu faturalar toplamı .. TL, davalının dosyaya sunduğu ödeme dekontlarının toplamının ise .. TL olduğu görülmektedir.

.. sayılı TBK m. 209'da taşınır satışının tanımı yapılmış, aynı yasa m. 207/II'de ise sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine bir âdet bulunmadıkça, satıcı ve alıcının borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlü oldukları belirtilmiştir. Bu madde hükmünde malın müşteriye teslimi ile birlikte bedelinin peşin olarak satıcıya ödendiği yolunda kanuni bir karine kabul edilmiştir.

Bu kanuni karinenin aksini yani satışın veresiye olduğunu iddia eden tarafın bu iddiasını ispat etmesi gerekir. ..Bu halde, ispat yükü, kanuni karinenin aksini iddia eden taraftadır. Dava konusu olayda davalı hem davacı ile aralarında sözleşmesel ilişki bulunmadığını, hem de söz konusu ödemenin dava dışı başka bir şirkete yapıldığını ileri sürmektedir.

Bu durumda davacının satışa konu malın satışının veresiye olarak yapıldığını İİK m. 254'e göre yaklaşık olarak kanıtlama yükümlülüğü bulunmaktadır.

Öncelikle davacının delil olarak dayandığı fatura ve irsaliyelerin durumunun incelenmesi gerekir. Fatura tek başına alacağın varlığını ispatlamaya yeterli değilse de irsaliye, faturaya konu malların teslim edildiğini kanıtlayan bir belgedir. e-irsaliye, kağıt irsaliyeye kıyasla dijital ortamda düzenlenen ve gönderilen bir sevk belgesidir.

Kağıt irsaliyede fiziksel çıktı ve taşıma zorunluluğu varken, e-irsaliye tamamen elektronik olarak işlenir ve Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) sistemine kayıtlıdır. e-irsaliye sayesinde kullanıcılar Gelir İdaresi Başkanlığı’nın sistemi üzerinden teslim aldıkları ürünün tamamına ret ya da kabul yanıtı verebilirler.

Dosya içerisinde bulunan iki e-irsaliyeden bir tanesinin üzerinde ön adı .. olan ancak soyadı okunamayan, diğerinin üzerinde ise ön adı ve soyadı okunamayan iki kişinin isminin ve imzasının bulunduğu görülmektedir. e-irsaliyelerden davaya konu malların davalıya teslim edilip edilmediği ve .. sistemi üzerinden davalının ret ya da kabul yanıtı verip vermediği anlaşılamamaktadır. Dolayısıyla şu aşamada davacının yaklaşık ispat yükümlülüğünü yerine getirdiği söylenemez.

Bu nedenle davalının istinaf talebinin kabulüne, kararın kaldırılmasına ve ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

A-) 1-İhtiyati hacze itiraz eden karşı tarafın istinaf başvurusunun KABULÜ ile;

..Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. tarihli,.. D.İş Esas,.. Karar sayılı ek kararının KALDIRILMASINA,

2-İhtiyati hacze itiraz eden karşı tarafça yatırılan istinaf karar harcı .. TL'nin istek halinde iadesine,

3-İhtiyati hacze itiraz eden karşı tarafıkn yatırdığı .. TL istinaf başvuru harcının ihtiyati haciz talep edenden alınarak karşı tarafa verilmesine,

4-İstinaf incelemesi duruşmalı olarak yapılmadığında vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,

B-) HMK'nın 353/1-b.(2) maddesi gereğince YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,

1-İhtiyati haciz kararına itiraz eden .. Gıda Hayvancılık İnşaat Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinin itirazının kabulüne,

2-... Asliye Ticaret Mahkemesinin .. tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına,

3-Kafi miktarda harç alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

4-İhtiyati haciz talep eden tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

5-İhtiyati hacze itiraz eden .. Gıda Hayvancılık İnşaat Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekil ile temsil edildiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan .. uyarınca hesaplanan .. TL vekalet ücretinin ihtiyati haciz talep edenden alınarak ihtiyati hacze itiraz eden .. Gıda Hayvancılık İnşaat Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketine verilmesine,

6-HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleşince artan gider avansının ilgili tarafa iadesine,

7-HMK'nın 359/4. maddesi uyarınca işbu kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nin 362/1-f. maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 03.12.2025

. . Başkan .. ¸e-imzalıdır . . . Üye . ¸e-imzalıdır . . Üye .. ¸e-imzalıdır . . Katip .. ¸e-imzalıdır

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."