Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2025/773 K.2025/1409

Mahkemenin Birleşen.. Esas sayılı dosyası DAVACI : .. VEKİLİ : Av. ..

DAVALI : HASIMSIZ

Mahkemenin Birleşen.. Esas sayılı dosyası DAVACI : . . - -. VEKİLİ : Av. . . .

DAVALI : HASIMSIZ

FERİ MÜDAHİLLER: 1 -.. VEKİLİ : Av... : 2 -....

DAVANIN KONUSU

Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h))

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : .. YAZIM TARİHİ : ..

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı taraflarca istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin tekstil sektöründe halı üretimi ihracatı yapan bir firma olarak kumaş ve tekstil ürünlerine ilişkin diğer bitirme hizmetleri ..sektöründe faaliyet gösterdiğini, yetkililerinin . ., .....depreminin yaşanması ile depremin yıkım etkilerinin yanında ekonomik etkilerinin de ortaya çıkması, deprem ile birlikte bölgede faaliyet gösteren özellikle imalat işletmelerinin ekonomik hammadde temini, üretim, satış ve özellikle alacakların tahsilatına ilişkin problem yaşamaya başlaması,

özellikle tekstil sektöründe yaşanan durgunluk ve sektördeki diğer olumsuzluklar, bu nedenlerle şirketin nakit dengesinin bozulması ve bir darboğaza girmesi, .. ekonomisinin geçirdiği sarsıntı ve döviz kurlarının dalgalı seyri nedeniyle piyasada yaşanan olumsuzluklar, bu süreçte bankaların yeni kredi kullandırmayıp mevcut limitleri düşürmeye başlaması, bunun sonucunda firmaların dar boğaza düşüp stoklarının erimesi ve ticari sürecinin aksaması, buna bağlı olarak müvekkili şirketin ödemelerinin gecikmeli olarak yerine getirilmeye başlanması, ..

Faizleri ile kullanılan ticari .. ile bu yatırımın başlaması ve ödemesiz dönemin yetersizliğinden ötürü işi öğrenme süresinde yüksek faiz ödenmek zorunda kalması nedeniyle müvekkil şirketin, gelinen noktada borçlarını vadesinde ödeyememe tehlikesi ile karşı karşıya kaldığını, şirketin borçlarını ödeyebilmesi ve alacaklıların alacaklarının tamamına kavuşabilmesi için konkordato projesinin uygulanmasının büyük önem arz ettiğini, konkordato taleplerinin kabulü halinde ilk 1 yıl ödemesiz,

ayda bir ödemeli .. eşit taksitler halinde borçların ..oranında ödenmesi teklifinde bulunduklarını ve bir kısım tedbir talepleri ile beraber mühlet verilmesinin talep edilmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince. "Geçici konkordato .. kesin mühlet sonrası .. havale tarihli ön değerlendirme raporunda özetle: .. heyetlerince.. tarihinde mahkememize arz edilen raporlarında ve daha önceki raporlarında da yer verildiği üzere, heyetleri tarafından gerçekleştirilen toplantılarda şirket ortağı ve yetkilisi ile muhasebecisinin bu hususta ikaz edilmelerine rağmen davacı şirketin halen ..’ya .. TL, .. Dairesine ..

TL ödenmemiş vergi borcu olduğu, davacı şirketin tahsilat ve ödeme güçlüğü çekmekte olduğu, (...) .. heyetleri tarafından rutin toplantı icra edilmek üzere .. tarih saat ..’da davacı şirketin adresine gidildiğinde, şirkette şirketin ortağı/müdürü, güvenlikçisi, muhasebe ve finansçısı haricinde başka kimsenin görülmediği, üretimin tamamıyla durduğunun görüldüğünü, şirketin ortağı/müdürü fason anlaşması için çalıştıklarını beyan ettiği, stoklarının olmadığı heyetlerince video ve resimlenerek kayıt altına alındığını, .. heyetleri tarafından .. tarihinde saat..’de davacı şirketlerin ortak işyerine gidildiği, ..

Tekstil ve Sanayi Ltd. Şti’de üretimin

tamamıyla durduğu, herhangi bir stokların olmadığı, halı makinalarının bazı parçalarının olmadığı, komiser heyetlerinden izin alınmadan çalışan işçilerin hepsinin çıkarıldığı, .. çalışanın toplam .. TL tutarındaki tazminatlarının ödenmediği, çıkarılan işçilerin komiser heyetinin ofislerine yönlendirildiği, Komiser Heyetlerinin daha önce arz edilen raporlarda .. Tekstil ve Sanayi Ltd. Şti’nin ihracat faaliyetleri ile iştigal eden .. Tekstil ve Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti’nin konkordato projesinin gerçekleşmesinin raporlarda .. . ve Sanayi Ltd. Şti’nin projesine bağlı olduğu ifade edildiği, aynı durumun ... Ltd. Şti. İhracat firması ve.. alacağının olduğu . ... Ltd. Şti’nden tahsilatlarının yapılamadığı görüldüğü, İhracat faaliyetinin konusunu teşkil etmesi gereken halıların üretiminin durdurulduğu, tahsilatlarının

yapılamadığı, üretim yapan şirkette (.. Tekstil ve Sanayi Ltd. Şti’de) alacaklıların alacaklarının teminatı teşkil eden makine parçalarının ayrıldığı, eksik olduğu, stokların olmadığı, işçilerin tazminatları ödenmeksizin toplu şekilde işten çıkarıldığının görülmesi üzerine davacı borçlu şirketin projesinin gerçekleşmesinin mümkün olmadığı kanaatine varıldığı,

yukarıda sayın mahkemenin takdirine arz edilen ve .. heyetinin talimatlarına aykırılık ile alacaklıları zarara uğratma amacıyla hareket ettiği kanaati uyandıran şartlarda, konkordato projesinin uygulanma ihtimalinin olmadığı kanaatine varıldığı belirtilmiştir. (...) Davacılar ... ve birleşen dosya davacısı . .. şirketin ortağıdır. davacılar hakkında, yasal şartları taşıması sebebiyl..tarihinde üç aylık geçici mühlet verilmiş,

daha sonra tayin edilen komiser heyetinin raporları doğrultusunda .. tarihinde bir yıllık kesin mühlet verilmiştir. (...) .. heyetinin,.. tarihli raporları ile İİK'nın 292. maddesi uyarınca mühletin kaldırılması talebinde bulunması üzerine, mahkememizce yeni duruşma günü tayin edilerek İİK'nın 292. maddesi uyarınca borçlu vekili, komiser heyeti ve şirket yetkilileri duruşmaya çağrılmış, şirket yetkilileri duruşmaya katılmamış, borçlu vekili ve komiser heyeti dinlenilmiştir.

Komiser heyeti raporlarından, mali tabloların ve faaliyetlerin kesin mühletin verilmesi aşamasına kadar ibraz edilen projenin.

gerçekleştirebileceği yönünde olduğu anlaşılmakta olup, sunulan mali tablolarda şirketlerin mevcut süreçten çıkabilmeleri konusunda gösterdikleri önemli kaynaklardan bir tanesi ellerindeki stokları ciroya çevirerek borçları azaltma yönündedir.

Ancak .. heyetinin sunduğu .. tarihli raporda şirketin faaliyet gösterdiği adreste .. tarihinde yapılan incelemelerde şirkette şirketin ortağı/müdürü, güvenlikçisi, muhasebe ve finansçısı haricinde başka kimsenin görülmediği, üretimin tamamıyla durduğu, .. tarihinde yapılan inceleme de üretimin tamamıyla durduğu, herhangi bir stokların olmadığı, halı makinalarının bazı parçalarının olmadığı, .. heyetlerinden izin alınmadan çalışan işçilerin hepsinin çıkarıldığı, .. çalışanın toplam ..

TL tutarındaki tazminatlarının ödenmediği ve netice olarak projelerin gerçekleştirme ihtimallerinin ortadan kalktığı sabit görülmüştür. İİK'nın 292/1-b ve c bentlerinin mevcudiyeti halinde re'sen iflas kararı verilmesi gerekmektedir.

Yukarıda belirtildiği üzere şirketlerin mal varlığını korunması ve konkordatonun başarıya ulaşmayacağının sabit görülmesi nedeniyle davacı şirket bakımından iflas kararı verilmiştir. (...) Davacı gerçek kişiler bakımından ise sadece şirket ortağı olmaları tacir olarak kabul edilmeleri için yeterli değildir...E.K sayılı ilamında ''... sadece şirket ortağı olmanın ya da tacirin borçlarına kefil olmanın gerçek kişilere tacirlik sıfatı vermeyeceği ... ... yönünde içtihat olunmuştur.

Bu gerekçe ile gerçek kişiler bakımından iflas kararı verilmemiş ve İİK'nın 292/2 madde ve fıkrası uyarınca kesin mühletin kaldırılması ve davanın reddi ile yetinilmiştir. Her ne kadar davacı vekili davayı mal varlığının terki suretiyle konkordatoya ıslah ettiklerini beyan eder mahiyette dilekçe sunmuş ve bu beyanlarını .. tarihli celsede tekrar etmiş ise de; davacının yaklaşık.......

TL değerindeki stoku boşaltarak bilinmeyen bir yere götürmesi, ekonomik değeri yüksek olan ve alacaklıların alacağına kavuşmalarının teminatı olan tekstil makinelerinin elektronik aksamının sökülerek adeta kaçırılmış olması, geriye ekonomik değeri olmayan ya da sadece hurda değeri olan malzemelerin bırakılması,

çer çöp tabir edilen kıymetsiz eşya ve emtia dışında tüm ekonomik değeri olan eşya ve mamulün kaçırılması davacının kötü niyetli olduğu yönünde mahkememizde kanaat oluşmasına sebep olmuş, akabinde bu hurdaların ve ekonomik değeri borçlara nazaran az olan mal varlığının alacaklılara terki suretiyle borçların tamamından kurtulmanın gayreti içerisine girilmesi anlamına gelen ıslah talebininde kötüniyetle yapıldığı sonucuna varılmış, HMK 182 uyarınca ıslahın dikkate alınmamasına .. tarihli celsede karar verilmiş ve disiplin para cezasına hükmedilmiştir.

Birleşen dosya yönünden yapılan değerlendirmede de; davacının özgün bir projesinin olmadığı, . .. konkordatosunun başarıya ulaşmasına bağlı olduğu, gelinen aşamada birleşen dosya davacısınında konkordato talebinin başarıya ulaşmayacağının anlaşılması karşısında talebin reddine karar verilmiştir." gerekçesiyle asıl davada davacı gerçek kişiler ve tüzel kişi bakımından davanın reddine kesin mühlet kararının kaldırılmasına ve davacı şirketin iflasına, birleşen davada davanın reddine ve kesin mühletin kaldırılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı taraf istinaf dilekçesinde; mahkemeye sunulan stok miktarlarının .. yılına ait maliyetlendirme işlemi yapılmamış ham stok miktarlarından oluştuğunu, onaylanmamış geçici hazırlanmış .. mali verilerine göre; kapasite raporuna uygun üretim maliyetlendirme hesaplamalarının yansıtılması ve imalattan sonra oluşan mamullerin satılmasıyla birlikte şirketin herhangi bir stoğun kalmadığını, şirketin geçmiş dönemlerden stoklarında kalan sezon sonu ürünleri, piyasa şartları ve konkordato ilanından dolayı nakit ihtiyaçlarını karşılayabilmek amacıyla maliyetinin altında şatışlar yapmak durumunda kaldığını, gerekçeli kararda belirtilen ..

TL stok’un boşaltılarak bilinmeyen yere götürüldüğü iddiasının gerçek olmadığını, bu süreçte, işçilerin bir kısmının, şirketin içinde bulunduğu durumu göz önüne alarak işten ayrılmak istediklerini, şirket yönetiminin de, yalnızca belirli bir grup çalışanı işten çıkarmak yerine, işçilerin mağduriyetini en aza indirmek adına tüm çalışanlar için aynı kararı almak zorunda kaldığını, müvekkili şirketin giderek artan kamu borçları da göz önüne alınarak hem kamunun zarar görme ihtimali, hem de diğer alacaklıların mağduriyet yaşama riski bertaraf edilmek için fiili olarak sona ermiş olan faaliyetlerin tamamen durdurulmasına karar verildiğini,

bilanço ve mali tablolara bakıldığında, şirketin mevcut aktif varlıklarının borçlarını karşılamaya yeterli olduğunu ve komiser heyeti tarafından hazırlanan raporda şirketin borca batık durumda olmadığının tespit edildiğini, mahkemece davanın reddedilmesi halinde yalnızca tedbirlerin kaldırılması gerekirken doğrudan iflasına karar verilmesinin usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini, adi konkordato talebinin ilerleyen süreçte mal varlığının terki suretiyle konkordatoya çevrilebileceğini, hukuken bu durumu engelleyen herhangi bir hüküm bulunmadığını, mal varlığının terki suretiyle konkordato talepleri ile terk edilen aktiflerin.

Taşınmazlar......... ., Makine ve .,.. olduğunu, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, . sayılı İİK m. . ve devamına göre konkordato davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacı şirketin konkordato koşullarını sağlayıp sağlamadığı ve İİK m. 292'de ki koşulların oluşup oluşmadığı konusundadır. Mahkemece .. sayılı İİK m. 292'de ki koşulların gerçekleştiği kabul edilerek davacı şirketin iflasına karar verilmiştir.

Konkordato .. içerisinde maddede öngörülen şartların gerçekleşmesi halinde mühlet kararı kaldırılarak iflasa tabi borçlunun iflasına karar verilecektir. Geçici mühlet kararının verilmesinden sonra Konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olmadığının anlaşılması halinde kesin mühlet kararı verilmeyecek veya doğrudan doğruya iflas koşulları aranmadan borçlunun iflasına karar verilecektir.

Görüldüğü üzere tastik talebinin reddinde olduğu gibi geçici mühlet ve kesin mühletin kaldırması halinde de borçlunun iflası mümkündür. Belirtelim ki İİK m. 292’de hükme bağlanan iflasın şartları ile m. 308 gereğince Konkordatonun tastik edilmemesi halinde mahkemece verilecek iflas kararının şartları birbirinden farklıdır. En temel farklılık ise doğrudan doğruya iflas koşullarının aranıp aranmadığı noktasında kendisini göstermektedir.

İİK m. 292 gereğince borçlunun iflasına karar verebilmek için borçlunun tacir olması ve ilgili maddede sayılan işlemlerin borçlu tarafından gerçekleştirmesi yeterlidir. Ayrıca borçlunun doğrudan doğruya iflas koşullarını gerçekleştirip gerçekleştirmediği aranmaz... Bu nedenle dosyada hazırlanan raporlarda davacı şirketin borca batık durumda olmadığına ilişkin tespit İİK m. 292 kapsamında verilen iflas kararına hukuki bir etkisi bulunmamaktadır.

... sayılı İİK m. 292 iflasa karar verilebilecek durumları; "a) Borçlunun malvarlığının korunması için iflâsın açılması gerekiyorsa. b) Konkordatonun başarıya ulaşamayacağı anlaşılıyorsa. c) Borçlu, 297 nci maddeye aykırı davranır veya komiserin talimatlarına uymazsa ya da borçlunun alacaklıları zarara uğratma amacıyla hareket ettiği anlaşılıyorsa. d) Borca batık olduğu anlaşılan bir sermaye şirketi veya kooperatif, konkordato talebinden feragat ederse." olarak belirlemiştir.

Bu maddenin yollama yaptığı m. 297/II ve III'de ise.

"Borçlu, mahkemenin izni dışında mühlet kararından itibaren rehin tesis edemez, kefil olamaz ve ivazsız tasarruflarda bulunamaz; taşınmazını, işletmenin faaliyetinin devamı için önem arz eden taşınırını ve işletmenin devamlı tesisatını devredemez ve takyit edemez. (...) Borçlu bu hükme yahut komiserin ihtarlarına aykırı davranırsa mahkeme, borçlunun malları üzerindeki tasarruf yetkisini kaldırabilir veya 292 nci madde çerçevesinde karar verir." düzenlemesi yapılmıştır.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgeler ile hazırlanan raporların incelenmesi sonucunda; davacı şirketin kesin mühlet kararından sonra kamu kurumlarına borçlandığı, stoklarının olmadığının video ve resimlenerek kayıt altına alındığı, üretimin tamamıyla durduğu, halı makinalarının bazı parçalarının olmadığı, komiser heyetlerinden izin alınmadan çalışan işçilerin hepsinin işten çıkarıldığı, .. çalışanın toplam ..

TL tutarındaki tazminatlarının ödenmediği, davacı şirketin ürünlerini ihraç eden ve alacaklarının ...'nun borçlusu olan .. Tekstil Ltd. Şti’nden tahsilatların yapılamadığı, bu şirketin sahibinin davacı şirketin ortağı ve diğer davacı olan . .. olduğu ve konkordato projesinin başarıya ulaşamayacağının tespit edildiği anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla davacı şirketin İİK m. 292 ve 297'ye göre konkordatonun başarıya ulaşamayacağının anlaşılması, komiserin talimatlarına uyulmaması, borçlunun alacaklıları zarara uğratmak amacıyla hareket etmesi, ivazsız tasarruflarda bulunması ve işletmenin faaliyetinin devamı için önem arz eden taşınırını ve işletmenin devamlı tesisatını devretmesi koşullarının gerçekleştiği anlaşılmaktadır.

İİK m. 292'de ki bu koşulların gerçekleştiğinin anlaşılmasından sonra davacının dava dilekçesini ıslah ederek talep sonucunu İİK m. 309/a'ya göre mal varlığının devri suretiyle konkordato istemine dönüştürmesi 6100 sayılı HMK m. 182'ye göre artık koşulları oluşan iflas kararını geciktirme amacına yönelik kötüniyetli ıslah niteliğindedir. Bu nedenlerle davacıların istinaf taleplerinin reddine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."