Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2025/932 K.2025/1001

Taraflar arasında görülen davada ... karar sayılı kararın istinaf incelemesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- KARAR -

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, . . . tarafından .. seri numaralı çeklerin bulunduğu

1 adet çek koçanı içinde bulunan işbu 4 adet çek yaprağının (boş ve imzasız) kaybolduğunu, kaybolan çekilerin 3. şahıslar tarafından kullanılması ihtimali bulunduğunu, dava konusu çeklerin kötü niyetli üçüncü şahısların eline geçmesi ve doldurularak sahte imza ile muhatap bankaya ibraz edilmesi ile muhatap banka tarafından karşılığının ödenmesi davacının mağduriyetine neden olacağını, ... . Bankası .. seri numaralı, .. seri numaralı çeklere ödeme yasağı konulması yönünde tedbir kararı verilmesini ve bu çeklerin zayi nedeniyle iptalini mahkeme aksi kanaatte ise dava konusu çeklerin kaybolduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

KARAR

Mahkemece "...Bilindiği üzere 6102 sayılı TTK'nun 651 ve TTK'nun 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunu'nun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile aittir. Zayii nedeniyle iptal davalarında amacın, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararını keşideciye/muhataba ibraz etmektir.

Somut olayda; dava konusu çek yapraklarının boş ve imzasız olduğu, çek vasfında olmayan boş çek yapraklarının tedavüle konmuş sayılamayacağı, bu nedenle de zayi nedeniyle iptalinin istenemeyeceği, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, iddia ve tüm dosya kapsamına göre imzasız çek yaprağının kıymetli evrak vasfında olmadığı gerekçesiyle davanın ve ödemeden men yasağı verilmesine ilişkin tedbir talebinin reddine karar verilmiştir...

Davacı terditli olarak dava konusu çeklerin kaybolduğunun tespitini talep etmiş ise de; davacının çeklerin kaybolduğunun tespitini talep etmesinde hukuki yararı bulunmadığı ve hukuki yarar dava şartı olup resen göz önünde tutulması gerektiği dikkate alınarak HMK’nin 114. maddesi uyarınca terditli talebinin dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir...." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; her ne kadar yerel mahkeme dava konusu çeklerin kaybolduğunun tespitinde hukuki bir yarar olmadığı yönünde karar vermiş olsa da kaybolan 3 adet boş çek yaprağı müvekkilin rızası hilafına elinden çıkmış ve kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçme durumu göz ardı ettiğini, bahsi geçen ve maddi olaya konu olan çeklerin kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi durumunda davacının zarara uğrama ihtimali bulunduğu, mahkemece yapılacak bir tespitle ve muhatap bankayı bu konuda bilgilendirme ile bu hak kaybının önüne geçilebileceğinden ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması talebiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinafa gelen tarafın sıfatı ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı resen gözetilmiş, ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz." kuralı nazara alınmıştır.

Dava, boş ve imzasız olan çeklerin kaybolduğundan bahisle iptaline, olmadığı takdirde çeklerin kaybolduğunun tespiti talebine ilişkindir.

... Karar sayılı ilamıyla,

Karara karşı davacı istinaf kanun yolu başvurusunda bulunmuştur.

TTK'nın 818/1-s bendi yollamasıyla 757-763. maddeleri uyarınca ancak hamilin zayi nedeniyle çek iptal davası açabileceği kabul edilmelidir.

Davacı vekili müvekkili şirkete ait 8 adet çekin kaybolduğundan bahisle zayi nedeni ile iptallerini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile sözkonusu 8 çekin kaybolduğunun tespitini talep etmiştir.

TTK'nın 818/1-s maddesi delaletiyle çekler hakkında da uygulanması gereken TTK'nın 757. maddesine göre çek iptali davası, çeki elinden iradesi dışında çıkan hamil tarafından açılabilir. Ayrıca boş çek yaprağının kambiyo senedi vasfında olmaması nedeni ile boş çek yaprakları için zayi neden ile iptal talep edilemez. Davacının çeklerin kaybolduğunun tespitini talep etmesinde hukuki yararı bulunmamaktadır. Mahkemece verilen karar isabetli görülmüştür. ..

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın HMK'da belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."