Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2026/487 K.2026/892

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı tarafça istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı . . vekili dava dilekçesinde özetle; . . Anonim Şirketi .. . Şubesine ait .. seri numaralı..keşide tarihli .. TL tutarlı keşidecisi .. olan, . . .. Şirketi Siverek Şanlıurfa Şubesine ait .. seri numaralı, .. keşide tarihli .. TL tutarlı keşidecisi . . olan, . . Şirketi .. . Şubesine ait .. seri numaralı, .. keşide tarihli .. TL tutarlı keşidecisi . . olan üç tane çekin yetkili hamili olduğunu, talep konusu üç çekin zayi olduğunu, iptal kararı verilmesini talep etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince. "Talep eden tarafından talep konusu çeklerin zayi edildiğinden bahisle muhatabın ihtiyati tedbiren ödemeden men edilmesi talep edilmiş, mahkememizce talebin teminat mukabilinde kabulüne karar verilmiştir.

Talep eden tarafından mahkemece takdir edilen teminatın mahkememiz veznesine depo edilmesi üzerine mahkememizce muhatap bankaya yazı yazılarak ihtiyati tedbir gereğinin infazı istenilmiş ve muhatap banka tarafından verilen cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır. Anılan cevabi yazıdan; talep konusu çekin talep dışı üçüncü kişi . .. Ve İnşaat Malzemeleri Sanayi .. .. Şirketi tarafından ibraz edildiğinin mahkememize bildirildiği görülmektedir.

Mahkememizce talep eden tarafa 6102 sayılı.. Ticaret Kanunu'nun 758 inci maddesi uyarınca ibraz eden .. Boya Ve İnşaat Malzemeleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi aleyhine istirdat davası açmak için 1 haftalık kesin süre verilmiş ve talep eden vekili tarafından mahkememize verilen kesin süre içinde istirdat davası açıldığı beyan edilmiştir. (...) Talep eden tarafından ibraz eden aleyhine 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 758 inci maddesi uyarınca verilen kesin süre içinde ..

Asliye Ticaret Mahkemesinin .. esas sayılı dava dosyası ile istirdat davası açıldığından, talebin konusuz kaldığı anlaşılmakla, konusuz kalan talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir." gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı taraf istinaf dilekçesinde; bankadan gelen cevabi yazıda çeklerden birinin veya ilgili kişilerin . .. Boya ve İnşaat Malzemeleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından ibraz edildiğinin bildirildiğini, mahkemece TTK m. 758 uyarınca istirdat davası açmak üzere 1 haftalık kesin süre verildiğini, müvekkilinin bu süre içinde .. Ticaret Mahkemesi’nin ..

Esas sayılı dosyası ile istirdat davası açtığını, bu nedenle “talebin konusuz kaldığı” gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, 3 adet çekin iptaline ilişkin dava açtıklarını, fakat mahkemenin..sayılı çekler yönünden de davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verdiğini, bu iki çek yönünden davaya devam etmesi gerekirken eksik inceleme neticesinde karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 818/I-s maddesinin göndermesiyle 764'üncü maddesine göre çek iptali davasıdır. Davacı ..numaralı çekler için çek iptali davası açmıştır. Mahkemece yapılan araştırma sonucunda çeklerden .. numaralı çekin dava dışı . . Boya ve İnşaat Malzemeleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi elinde olduğu tespit edilmiştir. Mahkeme ara karar ile davacıya bu şirkete karşı TTK m. 758 uyarınca istirdat davası açmak üzere bir haftalık kesin süre vermiş, davalının da bu süre içinde .. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin.. Esas sayılı dosyasında istirdat davası açması üzerine karar verilmesine yer olmadığı kararı vermiştir.

.. sayılı TTK m. 764'e göre. "Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir." Çek iptal davalarının maddi unsurunu iptali istenen çekin hamilin rızasına aykırı şekilde elden çıkmış olması ve yapılan ilanlara ve araştırmalara rağmen bulunamamış olması oluşturur.

Çekin ortaya çıkması ya da çekin kimin elinde olduğunun tespit edilmesi durumunda artık çekin iptalini gerektirecek bir durumdan söz edilemeyeceğinden çekin iptaline de karar verilemez. Bu durumda davacıya çeki elinde bulunduran kişiye karşı çek istirdat davası açmak üzere süre verilmesi ve bu süre içinde çek istirdat davasının açılması durumunda artık çek iptali davası konusuz kalmış olacağından karar verilmesine yer olmadığı kararı verilir.

Bu nedenlerle .. numaralı çek yönünden karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.

6100 sayılı HMK'nın "Hükmün kapsamı" başlıklı 297'nci maddesine göre.

"Hüküm “Türk Milleti Adına” verilir ve bu ibareden sonra aşağıdaki hususları kapsar: a) Hükmü veren mahkeme ile hâkim veya hâkimlerin ve zabıt kâtibinin ad ve soyadları ile sicil numaraları, mahkeme çeşitli sıfatlarla görev yapıyorsa hükmün hangi sıfatla verildiğini. b) Tarafların ve davaya katılanların kimlikleri ile . .. kimlik numarası, varsa kanuni temsilci ve vekillerinin ad ve soyadları ile adreslerini. c) Tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini,

sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri. ç) Hüküm sonucu, yargılama giderleri ile taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının iadesi, varsa kanun yolları ve süresini. d) Hükmün verildiği tarih ve hâkim veya hâkimlerin ve zabıt kâtibinin imzalarını. e) Gerekçeli kararın yazıldığı tarihi.

(2) Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir... numaralı diğer iki çek yönünden mahkemece bir hüküm kurulmadığı gibi bu çekler hakkında neden karar verilmediğine ilişkin gerekçede de bir açıklama yapılmamıştır.

Bu durum hükmün kapsamını düzenleyen 6100 sayılı HMK m. 297'nin emredici hükmüne açıkça aykırıdır. Diğer iki çek yönüyle yargılamanın tamamlanması gerekmektedir. Bu nedenlerle davacı tarafın istinaf başvurusunun kabulüne ve kararın 6100 sayılı HMK m. 353/I-a-6'ya göre kaldırılmasına karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."