Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2022/1999 K.2024/1048

... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ...

VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ :... GEREKÇE TARİHİ : .

...... Karar sayılı kararı aleyhine davalı vekili istinaf başvurusunda bulunduğundan dosyanın yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; kaza tarihi olan....... plakalı araç seyir halinde iken kırmızı ışıktan sola dönüş yaptığı esnada...... plakalı araç sürücüsünün dikkatsiz ve kontrolsüz bir şekilde aracını geri yönde hareket ettirerek davacının aracının hareket güzergahına doğru gelmesi esnasında dönüş yönünü kapatması nedeniyle maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı için .. TL ve tamirat masrafı için .. TL olmak üzere toplam .. TL'lik maddi zararın davalıdan temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili ..... tarihli bedel arttırım dilekçesi ile; bilirkişi raporuyla tespit edilen .... TL gerçek zarardan ..... yılı için zorunlu mali sorumluluk sigortası üst sınırı .... TL olarak belirlendiği için toplam ... TL maddi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya ilişkin delillerin taraflarına tebliğ edilmediğini, müvekkili şirkete karşı başvuru aşamasında sunulması gereken evrakların sunulmamış olduğunu, kusur oranının tespiti bakımından dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesi gerektiğini, her halükarda müvekkili şirketin ancak ZMMS genel şartlarında öngörülen şekilde belirlenecek gerçek zarar miktarından sorumlu tutulabileceğini, mahkeme aksi kanaatte ise söz konusu aracın daha önce kazaya karışıp karışmadığının araştırılması gerektiğini, kazanın varlığı halinde hangi bölgeden hasar aldığının önem arzettiğini, aynı bölgeden hasarlı olması halinde değer kaybı meydana gelmeyeceğinden davanın reddi gerekeceğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince; "Davanın kabulü ile ...... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine" şeklinde karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili süresinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme kararının eksik inceleme ve usul hataları nedeniyle hukuka aykırı olduğunu, ön inceleme duruşması yapılmadan ve deliller toplanmadan tahkikat aşamasına geçildiğini, bilirkişi raporunun eksik deliller ile hazırlandığını, davalı tarafın savunma ve delillerinin sunulmasına olanak tanınmadan tahkikat duruşmasına geçilmiş olduğunu, ..... maddelerine göre ön inceleme tamamlanmadan tahkikat aşamasına geçilemeyeceğini, mahkemece verilen tefrik kararını anlayamadıklarını, araç rayiç değerinin yanlış tarihe göre hesaplanmış olduğunu, hasar bedelinin yanlış tespit edildiğini,

bilirkişinin kaza tarihindeki piyasa değerine göre değerlendirme yapmadığını, davanın kısmen kabul ve kısmen reddedilmesine rağmen davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu, Yargıtay kararları doğrultusunda faiz başlangıcının ıslah tarihine göre belirlenmesi gerektiğini ileri sürerek mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklanan onarım masrafı bedeli istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6098 sayılı TBK m. 49-55; 2918 sayılı KTK 85, 89, 90, 91; 6100 sayılı HMK m.341, 353, 355, 359; ZMMS Genel Şartları 3. Değerlendirme HMK'nun 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;

3.1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre ilk derece yargılaması beş aşamadan oluşmaktadır. Bunlar davanın açılması ve karşılıklı dilekçelerin verilmesi, ön inceleme, tahkikat, tahkikatın sona erdirilmesi ve sözlü yargılama ile hüküm aşamalarıdır. HMK’nın 137.

Maddesinde ön incelemenin kapsamı, 138. maddesinde ön inceleme aşamasında dosya üzerinden dava şartları ve ilk itirazlar hakkında verilecek kararlar, 139. maddesinde ön inceleme duruşmasına davet ve 140. maddesinde yapılması zorunlu olan ön inceleme duruşması düzenlenmiştir.

HMK’nın 137 ve 140. maddelerine göre; dilekçelerin karşılıklı verilmesi aşaması tamamlandıktan sonra, öncelikle dosya üzerinden dava şartları ve ilk itirazların incelenerek bu konularda olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi, dosya üzerinden karar verilemeyen dava şartları ile ilk itirazlar hakkında karar verilmek ve diğer ön inceleme işlemlerini yapmak üzere tarafların ön inceleme duruşmasına davet edilmesi, ön inceleme duruşmasında gerekli usul işlemleri yapıldıktan sonra ise tahkikat duruşmasına geçilmesi gerekir.

Dosyanın incelenmesinde; mahkemece .... sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 137. ve devamı maddelerinde düzenlenen emredici hükümlere aykırı olarak, ön inceleme ve ön inceleme duruşması yapılmaksızın, davalı tarafın delil bildirme ve sunma hakkını kısıtlar şekilde tek celsede hüküm tesis edilmiş olması usul ve yasaya uygun bulunmayarak davalı ... şirketinin bu hususa ilişkin istinaf itirazı yerinde görülmüştür. ....

3.2. Kabule göre de, davacı tarafından, kaza tarihi olan ....... plakalı motosiklete, davalı tarafından sigortalanan ... plakalı aracın çarpışması neticesinde aracın hasar gördüğünü belirterek hasar bedeline yönelik maddi tazminat talep edilmiştir. (Dosya kapsamından davacının değer kaybına yönelik maddi tazminat isteminin tefrik edildiği anlaşılmaktadır.)

Mahkemece yargılama aşamasında alınan.......tarihli makine mühendisi ...... ait bilirkişi raporunda; motorun durumu, modeli, kilometresine göre aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç bedelinin .. TL olduğu, tamir sonrası ikinci el piyasa rayiç bedelinin ... TL olduğu, aracın onarım bedelinin KDV dahil ..... TL olduğu, ikinci el piyasasına göre hesaplanan değer kaybının .... TL olduğu belirtilmiş ve işbu rapor mahkemece hükme esas alınmıştır.

...içtihatlarına göre, hasar miktarı tespit edilirken, aracın kaza tarihindeki ...el piyasa rayiç değerine göre aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise tamir bedelinin, ekonomik değilse aracın kaza tarihi itibariyle . el piyasa rayiç değerinden sovtaj bedelinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması ve raporda bu miktarların kalem kalem belirtilmesi gerekmektedir.

Açıklanan durum karşısında mahkemece, dosyanın hasar konusunda uzman bilirkişiden ek rapor alınarak veya gerekli görülür ise yeni bir makine mühendisi bilirkişiye tevdii ile aracın markası, modeli, yaşı ve hasarın boyutu birlikte irdelenmek suretiyle, kaza tarihinde aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise hasar bedeli, ekonomik değil ise kaza tarihindeki ikinci el satış bedeli ile kazadan sonraki hasarlı hali, hurda (sovtaj) değerinin tespit edilmesi, belirlenen rayiç değerden de aracın hurda bedeli indirilmek suretiyle sonuca gidilmesi gerekmektedir.

Ayrıca aracın tamirinin ekonomik olmayacağının tespiti halinde değer kaybı oluşmayacağı, hasar bedeli ile değer kaybının aynı kloz ve poliçe kapsamında olduğunun birlikte gözetilmesi gerektiği halde usul ekonomisine aykırı olarak değer kaybı istemi bakımından hatalı değerlendirme ile tefrik kararı verildiği,

davacının bedel arttırım dilekçesini tefrik kararından önce sunmasına rağmen tefrik kararından sonra davacının bedel arttırım talebinin de hangi kaleme ilişkin olduğunun açıklattırılmamasının HMK 31. maddesine aykırı düştüğü de gözetilerek tefrik edilen dosyanın akıbeti araştırılarak ve dosya içerisine alınarak davacının gerçek zararının tespiti yönünden ayrıntılı, gerekçeli, denetime açık, çelişki içermeyen bir rapor alınması ve dosyadaki tüm deliller birlikte belirtilen açıklamalar ışığında sonucuna göre karar verilmesi gerekirken,

eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş ve davalı tarafın istinaf itirazının kabulüne karar vermek gerekmiştir.

3.3.Yukarıda açıklanan nedenle, bu aşamada sair hususlar incelenmeksizin HMK'nın 353/1-a.6 maddesi uyarınca davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ve dairemiz kararına uygun şekilde tarafların kazanılmış hakları da nazara alınarak davanın yeniden görülerek eksikliklerin giderilmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

M.T.