Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2023/1387 K.2025/863

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olup, ön inceleme aşaması tamamlandıktan ve incelemenin duruşma yapılmadan karar verilmesi mümkün bulunan hallerden olduğu anlaşıldıktan sonra duruşmasız olarak yapılan inceleme neticesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .. tarihinde meydana gelen kazada davacıların desteği/annesi . . . vefat ettiğini,. Asliye Ticaret Mahkemesinin..karar sayılı dosyasından aldırılan Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin rapora göre ..plaka sayılı araç sürücüsünün .. plak sayılı araç sürücüsünün..oranında kusurlu bulunduğunu, kaza ile ilgili ..Asliye Ceza Mahkemesinin..

Karar sayılı dosyası ile kamu davasının açıldığını ve karar verildiğini, davalı . . başvuru yapılmasına rağmen davalı tarafça zararın karşılanmadığından bahisle, davacılar için ayrı ayrı 10,00 TL tutarındaki belirsiz destekten yoksun kalma tazminatının sorumlu olduğu sürücünün kusuru oranında davalıdan olay tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi talep etmiş, .. tarihli ıslah dilekçesi ile de . . . için ..

10,00 TL olarak talep edilen destekten yoksun kalma tazminatın bilirkişi raporu doğrultusunda .. çıkardıklarını beyan etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle; davacılar tarafından başvuruda bulunulduğunu ancak veraset ilamı, aile nüfus kayıt belgesi, KVKK uyarınca aydınlatma ve açık rıza beyanında bulunulmadığından başvuru şartlarının yerine getirilmediğinden davacıların davalarının dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, Davacı . . . davasının kabulü ile, . TL tutarındaki destekten yoksun kalma tazminatının .. tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı . . tahsili ile davacıya ödenmesine, davacı . . . davasının kabulü ile, .. TL tutarındaki destekten yoksun kalma tazminatının .. tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı . . tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili süresinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Başvuru dava şartının yerine getirilmediğini, davanın zamanaşımına uğradığını, teminat limiti aşılarak karar verildiğini, kusur raporu alınmadan karar verildiğini, temerrüt oluşmadığından faizin hatalı olduğunu, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, kaza ile ölüm arasında illiyet bağının koptuğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme: Uyuşmazlık trafik kazasından kaynaklanan vefat nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk: 6098 sayılı TBK m. 49-55; 2918 sayılı KTK 85, 89, 90, 91; 6100 sayılı HMK m.341, 353, 355, 359; ZMMS Genel Şartları 3. Değerlendirme: HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;

3.1.İstinaf (kesinlik) sınırını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin ilk derece mahkemesi kararları kesindir.( HMK m. 341/2,c.1). Bu istisna, ilk olarak alacak davaları içindir. Buna göre, miktarı istinaf (kesinlik) sınırını geçmeyen alacak davalarına ilişkin nihaî kararlar kesindir, yani istinaf edilemez. (HMK m. 341/2, c.1) Ancak manevi tazminat davalarında verilen kararlara karşı, miktar veya değere bakılmaksızın istinaf yoluna başvurulabilir. (HMK m. 341/2 c.2)

3.2.Alacak davalarında istinaf (kesinlik) sınırı belirlenirken, yalnız alacağın aslı ( asıl talep) nazara alınır; faiz, icra tazminatı ( İİK m.67, m.69, m.72) ve (ihtarname, delil tespiti ve yargılama giderleri gibi) giderler hesaba katılmaz.

3.3.Alacağın tamamının dava edilmiş olması durumunda, kararda asıl talebinin kabul edilmeyen bölümü istinaf sınırını geçmeyen taraf, istinaf yoluna başvuramaz. (HMK m. 341/4)

3.4.Alacağın bir kısmının dava edilmiş olması (kısmî dava, m.109) durumunda istinaf (kesinlik) sınırı, alacağın tamamına göre belirlenir. (HMK m.341/3 ; karş. m.362/2,c.1)

3.5.2.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 24.11.2016 tarihli 6763 sayılı "Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"un 41.maddesi ile de, maddede yer alan "binbeşyüz" ibaresi, "üçbin" şeklinde değiştirilmiş, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, bu miktarın Maliye Bakanlığınca her yıl için tespit ve ilan edilecek yeniden değerleme oranında artırılması kabul edilmiştir. Buna göre 2023 yılı için Maliye Bakanlığınca istinaf kesinlik sınırı 17.830,00 TL olarak belirlenmiştir.

3.6.Somut olayda, davacı İsmail . . yönünden dava değerinin .. TL olduğu anlaşılmıştır. HMK'nın 341/2 maddesi uyarınca dava değeri kesinlik sınırının altındadır. Bu nedenle İlk Derece Mahkemesi tarafından kurulan hüküm karar tarihi itibari ile kesin niteliktedir. Kesin olan kararların istinaf istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, .. gün 3/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Dairemizce de karar verilebilir. Bu nedenlerle davacı . . . yönünden yapılan istinaf başvurusunun usulden reddine karar verilmiştir.

3.7.2918 sayılı KTK.nın 97. maddesi uyarınca "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir.

Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir..." hükmü düzenlenmekte olup, davacı vekilinin söz konusu hüküm kapsamında davalıya başvuruda bulunduğu, eksik ya da usule uygun olmayan belge ile başvurulduğu savunmasının olduğu durumlarda usule uygun olmadığı savunulan belgedeki eksiklik tamamlanabileceğine göre başvuru şartının yerine getirildiği anlaşılmakla davalının buna yönelik istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

3.8.5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14. maddesi gereğince ihdas edilen . . Yönetmeliği'nin 15. maddesi gereğince, . . yönünden faizin başlangıç (temerrüt) tarihi belirlenirken, ilgililerce gerekli belgeler de ibraz edilerek . . Yönetmeliğinin 9, 14. ve 15. maddelerinde yazılı biçimde fona başvurulduğu halde ödeme yapılmamışsa başvuru tarihinden itibaren . . temerrüde düştüğünün kabulü gerekir. Somut olayda usulüne uygun bir başvuru bulunduğu ve esas alınan temerrüt tarihinin başvurudan sonraki bir tarih olduğu esas alındığında istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

3.9.Mahkemece kusura ilişkin olarak hükme esas alınan bilirkişi raporunun ve mahkemenin kabulünün olayın oluşuna uygun olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

3.10.KTK'nın 109/1. maddesinde motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde,

kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrayacağı aynı kanunun 109/2 maddesinde ise davanın cezayı gerektiren bir fiilden doğması ve ceza kanunun bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmesi halinde ceza kanununda öngörülen bu sürenin maddi tazminat talepleri için de geçerli olacağı hükmüne yer verilmiştir.Yargılama konusu haksız eylemin suç niteliği taşıdığı anlaşıldığından somut uyuşmazlıkta 2918 sayılı KTK'nın 109/2 maddesinde düzenlenen uzamış ceza zamanaşımı süresinin uygulanması gerektiği açıktır.

Dava konusu olayda uygulanacak ceza zamanaşımı süresi ise suçun taksirle bir kişinin ölümüne ilişkin olması nedeniyle 5237 sayılı TCK'nın 85/1 ve 66/1-d maddeleri uyarınca 15 yıl olup dava tarihi itibariyle dolmadığı anlaşılmakla zamanaşımına dair istinaf itirazının reddine karar verilmiştir.

3.11. Müterafik kusur indiriminde, her somut olayın özelliğine göre, olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde TBK'nın 52. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Mahkemece araç sürücüsünün ehliyetsiz olması nedeniyle yüzde yirmi oranında indirim uygulamıştır. Destek müteveffa ile sürücünün evli oldukları dikkate alındığında ve sürücünün ehliyesiz olduğunu bilerek araca bindiği gözetilerek davacı .. yönünden müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği anlaşılmakla kararın kaldırılmasına karar verilmiş, takdiri indirim yapılması nedeniyle davalı lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemiştir.

3.12.Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin davacı . . . yönünden istinaf başvurusunun usulden reddine, davacı . . . yönünden istinaf başvurusunun kabulü ile, ancak bu yanılgı yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kararın kaldırılarak, istinaf edenin sıfatı, tarafların kazanılmış hakları dikkate alınarak kesinleşen hususlar infazda tereddüt hasıl olmaması açısından aynen belirtilmek suretiyle yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Başkan Üye Üye Katip · . · e-imza e-imza e-imza e-imza · İ.S.