Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2023/835 K.2025/638

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olup, ön inceleme aşaması tamamlandıktan ve incelemenin duruşma yapılmadan karar verilmesi mümkün bulunan hallerden olduğu anlaşıldıktan sonra duruşmasız olarak yapılan inceleme neticesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının maliki olduğu... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde sigortalı olduğunu,..sevk ve idaresinde iken .. tarihinde meydana gelen kaza neticesinde . .. isimli kişinin zarar görmesine sebebiyet verdiğini, söz konusu kazada .. plakalı davalıya ait araç sürücüsünün Trafik Sigortası Genel Şartlarındaki yükümlülükleri ihlal ettiğini, kaza sonucu maddi zarar görene ...

TL tazminat ödendiğini, araç sürücüsü .. plaka sayılı otobüs olan aracı kullanmak için gerekli ehliyetnameye sahip olmadığını, bilindiği üzere Trafik Sigortası Zorunlu Sigortalar kapsamında olup, kişilerin anlaşması doğrultusunda teminat verilmediğini, zorunlu sigorta olması nedeni ile de Genel Şartlar Kamu Otoritesi tarafından her zaman değiştirilebileceğini, bu doğrultuda olmak üzere, .. tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak .. tarihinde yürürlüğe giren ..

Sigortası Genel Şartları B/4 b maddesine göre tazminatı gerektiren olayın, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimseler tarafından sevk edilmesi halinde sigortalısından rücu edileceğini, bu nedenle gerekli ehliyetnameye sahip olunmamasının rücu nedeni olduğunu, müvekkili tarafından sigortalıya ödenen tazminatın davalıya rücu edilmesi amacıyla ..

Müdürlüğünün .. esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu, tüm bu nedenlerle müvekkili tarafından sigortalıya ödenen tazminatın davalıya rücu edilmesi amacıyla başlatılan .. esas sayılı dosyası borcuna davalı tarafından yapılan haksız itirazın iptali ve %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kazanın meydana gelmesinde araç sürücüsünün kusurunun olmadığını, soruşturma dosyasında uzlaşma sağlanıp sağlanmadığının tespit edilmesi gerektiğini, araç sürücüsünün ehliyetinin yeterli olduğunu, davanın kötü niyetle açıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, dava konusu edilen kazanın ise .. tarihinde gerçekleştiği dikkate alındığında kazanın meydana geldiği tarihte sigortalanan araç sürücüsünün yeterli ve geçerli ehliyetnameye sahip olduğu, rücu şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine, şartları oluşmadığından davalı lehine kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili süresinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davalı tarafından sigorta şirketine sunulan ehliyetnamenin yeterli olmadığını, rücu hakkının doğduğunu, davalının ehliyetinin tahkikat aşamasında tespit edildiğini, davalının rücu yoluna başvurulmasına kötüniyetli olarak sebebiyet verdiğini, davanın açılmasına sebebiyet verdiğini ve vekalet ücreti ve yargılama giderinden sorumlu tutulmalarının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme:

Uyuşmazlık, ehliyetsiz araç kullanma nedenine dayalı, dava dışı 3. kişiye trafik sigortası kapsamında (ZMMS) ödenen bedelin sigortalıdan rücuen tazmini amacıyla başlatılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk:

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1409 uncu maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95 inci maddesinin ikinci fıkrası ile 83 üncü maddeleri, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 67 inci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, B-4 maddesi (b) bendi. 6098 sayılı TBK m. 49-55; 6100 sayılı HMK m.341, 353, 355, 359;

3. Değerlendirme:

HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;

3.1 2918 sayılı Kanunun 95 inci maddesi ile sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hâllerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği hüküm altına alınmıştır.

Burada düzenlenen rücu hakkı kaynağını sigorta sözleşmesi ilişkisinden almaktadır. Eş söyleyişle; bu rücu hakkının kaynağını halefiyet ilkesinden almamakta, sözleşme ve Kanun gereği sigorta ettirene karşı defi hakkı bulunan sigortacının, bu hakka dayanarak kendi akidine dönmesini sağlamaktadır..

Hangi hâllerin sigortalıya rücu hakkı vereceği Genel Şartlar’ın “Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve İşletene Rücu Hakkı” başlıklı B.4. maddesinde düzenlenmiş ve bu madde ile de sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin Kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hâllerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği bir kez daha vurgulanmıştır. Bu maddede sayılan durumlardan herhangi biri mevcut değilse, sigorta şirketi rizikonun gerçekleşmesi sonucu meydana gelen zarara kendi katlanmak durumundadır.

Genel Şartların B.4 maddesinde sayılan hâllerden biri de tazminatı gerektiren olayın, poliçeye konu aracın Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kişi tarafından sevk edilmesi sonucunda meydana gelmesi hâlidir (md. B.4/b).

Bu düzenlemeye göre, tazminatı gerektiren olay aracın ehliyetsiz kişi tarafından sevk edilmesi sonucunda meydana gelmişse sigortacı üçüncü kişilere zorunlu mali mesuliyet sigortası çerçevesinde ödediği tazminatı akidi olan sigorta ettirene rücu edebilecektir. Bu yönde açılan rücu davası, temelinde sözleşmeye aykırılık hükümlerine dayalı bir davadır ve dava konusu talebin muhatabı sözleşmenin karşı tarafı yani sigorta ettirendir. Sigortaya konu aracın uzun süreli kiraya verilmesi nedeniyle sigorta ettirenin işleten sıfatını haiz olup olmaması sigorta ettiren ile kiracı arasındaki iç ilişkiyi ilgilendirir ve 2918 sayılı Kanunun 95/2 inci maddesine dayalı olarak görülen rücu davası yönünden hüküm ifade etmez. ...

3.2. Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, usuli işlemlerin kanuna uygun şekilde yapılarak, aşamalarda ileri sürülen iddia ve cevapların denetimi sağlayacak biçimde eksiksiz sergilenip, hükme esas alınan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davalının davaya kaza tarihinde davaya konu araç için yeterli ehliyetnameye sahip olduğunun, rücu şartlarının oluşmadığının, davanın açılması davalının sebebiyet verdigene dair delil bulunmadığının, mahkemece davanın reddine ilişkin değerlendirmesinin yerinde olduğu değerlendirilerek davacı vekili tarafından yapılan istinaf itirazları yerinde görülmemiş ve başvurusunun HMK'nın 353/1-b,1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

Başkan Üye Üye Katip · . · e-imza e-imza e-imza e-imza · İ.S.