Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/1046 K.2026/132

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. Karar sayılı kararı aleyhine davacı vekili istinaf başvurusunda bulunduğundan dosyanın yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalıya ait .. plakalı traktörün .. poliçe numarası ile müvekkili şirket tarafından sigortalandığını,.. tarihinde .. mevkisinde sigortalı araç sürücüsü .. sevk ve idaresindeki traktör ile römork arasında ayakta yolculuk yapan . ..’in traktörün sallanması sonucu dengesini kaybederek düşmesi ve römorkun arka tekerleklerinin üzerinden geçmesi neticesinde tek taraflı yaralamalı trafik kazasının meydana geldiğini, kaza tespit tutanağında sigortalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğunun belirlendiğini, yaralanan . . tarafından uğranılan maluliyet zararının giderilmesi amacıyla ..

Asliye Ticaret Mahkemesinin .. esas sayılı dosyası ile dava açıldığını ve.. tarihli ibraname ve sulh anlaşması gereğince müvekkili şirket tarafından ZMSS poliçesi kapsamında ..

TL ödeme yapıldığını, ancak kaza tespit tutanağında sürücünün olay yerini terk ettiğinin ve yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçta yolcu taşıdığının tespit edildiğini, bu nedenle ZMSS Genel Şartları’nın rücu hükümleri gereğince yapılan ödemenin sigortalı sürücü . ..’den rücuen tahsil edilmesi gerektiğini ileri sürerek davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili süresinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı . . .. Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle;.. tarihinde müvekkili şirket nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı .. plakalı traktörün sürücüsü . .’in sevk ve idaresi sırasında, traktör ile römork arasında yolculuk yapan . ..’in düşerek römork tekerleklerinin altında kalması sonucu yaralandığını, bu olay nedeniyle müvekkili şirketçe toplam ..

TL ödeme yapıldığını, sigortalı sürücünün yolcu taşımaya elverişli olmayan araçta mevzuata aykırı şekilde yolcu taşıması ve olay yerini terk etmesi nedeniyle rücu şartlarının oluştuğunu, ancak yerel mahkemenin davayı reddettiğini, bilirkişi raporlarında traktör römorkunun ...

Yönetmeliği’nde öngörülen şartları taşımadığının açıkça tespit edildiğini, buna rağmen tarımsal amaçla yolcu taşınabileceği yönünde çelişkili ve hukuka aykırı yorum yapıldığını, mağdurun römork üzerinde değil traktör ile römork arasındaki demir uzantı üzerinde yolculuk ederken düştüğünün tutanaklar ve taraf beyanlarıyla sabit olduğunu, bu durumun açık mevzuat ihlali oluşturduğunu, sigortalı sürücünün kazadan sonra olay yerini terk etmesi nedeniyle de müvekkili şirketin rücu hakkının doğduğunu,

bunun yanında davanın reddi halinde dahi vekalet ücretinin nispi yerine maktu olarak hükmedilmesi gerekirken hatalı şekilde nispi vekalet ücretine karar verildiğini belirterek mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava; davacı .. sigortacısının zarar gören 3. kişiye ödediği tazminat tutarının davalı sigortalısından istiap haddinden fazla yolcu taşıma ve yolcu taşıma ruhsatı olmayan araçlarla yolcu taşınması hukuki nedenine dayalı olarak rücuen tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 95 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, B.4.ç ve f maddesi, 6100 sayılı HMK m. 341, 353, 355, 359;

3. Değerlendirme

HMK'nun 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;

3.1. 2918 Sayılı . . ..’nun 95. maddesi ve poliçe tanzim tarihi olan .. tarihinde geçerli olan . .. Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4. Maddesinde "Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir." hükmü mevcuttur.

ZMMS Genel Şartlarının B.4 /ç bendinde ise "Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise sigorta şirketi sigortalısına rücu edebileceği" belirtilmiştir.

3.2. Dava konusu kazadan sonra düzenlenen kaza tespit tutanağında . . idaresinde bulunan römork takılı traktörün seyir halinde iken yolda bulunan kasisten geçerken traktörün sarsılması sonucu traktörde yolcu olarak bulunan . .. traktörden düştüğü ve sürücünün Karayolları Trafik Yönetmeliği 129. maddesini ihlal etmesi nedeniyle kusurlu olduğu belirtilmiştir.

Mahkemece alınan .. ve .. tarihli raporlarda ... plakalı traktör sürücüsü davalının yolcu taşımaya elverişli olmayan römork üzerinde hiçbir surette yolcu taşımaması, her halükarda gündüz vakti seyir yönüne görüş mesafesinde açık düz ve eğimsiz asfalt kaplama karayolu üzerinden seyri sırasında seyir yönüne gereken dikkat ve özen yükümlüğünü gösterip römork üzerindeki yolcusunun varlığını da değerlendirip görüş alanı içerisi yol üzerindeki kasis/tümseğe uygun hızla yaklaşıp alandan kontrollü geçmesi gerekirken,

aksine davranıp emniyetsizce geçiş yaptığı kasis/tümsek nedeni ile sarsılan römork üzerinden yol üzerine düşen yolcunun üzerinden römork tekerinin geçmesi şeklinde meydana gelen olayda, K.T.Kanununun 52/b maddesi ile K.T.Yönetmeliğinin 129. maddelerine aykırı davranması nedeniyle kusurlu olduğu belirtilmiştir.

3.3.Davacı sigorta şirketinin istiap haddinin aşılması nedeniyle Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları gereğince sigortalısına rücu edebilmesi için, aracın istiap haddini aşacak şekilde yüklenmesi veya yolcu taşınması tek başına yeterli olmayıp istiap haddinin aşılmasının kazanın meydana gelmesinde münhasıran etkili olması gerekir. İstiap haddinden fazla yolcu taşınmasının kazanın meydana gelmesinde münhasıran etkili olmasından anlaşılması gereken, kazanın araçta fazla yolcu yada yük taşınması nedeniyle meydana gelmesi yani aracın taşıyabileceği azami sınırların üzerinde yolcu alınmasının kazaya neden olması gerekir.

3.4. Münhasıran kazaya etkili olması ile kaza ile sonuç arasında illiyet bağı bulunması farklı kavramlardır.

Somut olayda kazaya salt araçta fazla yolcu taşınmasının neden olmadığı, yani kazanın nedeninin araçta fazla yolcu taşınması olmadığı, kazanın sürücünün sevk ve idare hatasından kaynaklandığı, sürücünün yoldaki kasise geldiğinde hızını azaltmadığı ve bunun sonucu olarak araçtaki yolcunun düşerek yaralandığı, araçta fazla yolcu taşınmasının münhasıran kazanın meydana gelmesinde etkisinin bulunmadığı,

yolcunun yaralanmasının sürücünün sevk ve idare hatasının sonucu olduğu dikkate alınmakla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları gereğince rücu koşullarının oluşmadığı gözetilerek mahkemece davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmakla davacı vekilinin istinaf itirazları görülmemiş ve başvurusunun HMK'nın 353/1-b,1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir..

M.T.