Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/824 K.2025/754

: 2 ... . DAVALI :... VEKİLLERİ : Av...

DAVANIN KONUSU

Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat KARAR TARİHİ : .. GEREKÇE TARİHİ : ..

.. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin.. Karar sayılı kararı aleyhine taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunduğundan dosyanın yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;.. tarihinde sürücü . . sevk ve idaresindeki.. plakalı motosikleti ile . ..önünde yol çalışması nedeniyle hasar görmüş yolda ilerlediği esnada motorun sarsılması üzerine arkada oturan müvekkiller desteğinin dengesini kaybederek motordan düşmesi sonucu hayatını kaybettiğini, kazanın oluşumunda motosiklette yolcu olarak bulunan müvekkiller desteğinin bir kusurunun bulunmadığını, kazaya sebebiyet veren.. plakalı motosikletin ..arihi itibari ile zorunlu mali mesuliyet sigortasının bulunmaması nedeni ile müvekkiller destekten yoksun kalma zararından . . sorumlu olduğunu,

bu nedenle şimdilik her bir müvekkil için 50 TL olmak üzere toplam 150 TL destekten yoksun kalma tazminatının vefat eden temerrüt tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiş, davacı vekili tarihli dilekçesiyle davacı eş . . yönünden. TL'ye, . . yönünden ..TL'ye, çocuk . . yönünden .. TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava açılmadan önce sigorta şirketine başvuru yapılması gerektiğini, davacının gerekli belgeler ile başvuru yapmadığından dava şartının yerine getirilmediğini, müteveffanın kask ve koruyucu elbise giymemesi nedeni ile müterafik kusur indirimi ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, müvekkili şirket aleyhindeki kesin ve somut delillere dayanmayan haksız ve hukuka aykırı davanın reddini ve gerekli yerlerden raporların alınması Hususunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ VE DAİREMİZ KARARLARI

1.İlk Derece Mahkemesinin İlk Kararı

İlk derece mahkemesince, davacı . .’in maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile, taleple bağlı kalınarak. TL’den %. mütefarik kusur, %.. hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle hesaplanan .. TL destekten yoksun kalma maddi tazminatının dava tarihi olan .. itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınarak davacı . .’e verilmesine, davacı . .’nun davasının taleple bağlı kalınarak kısmen kabulü ile, davacı için hesaplanan ..

TL maddi tazminattan %. mütefarik kusur, %20 hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle hesaplanan .. TL destekten yoksun kalma maddi tazminatının dava tarihi olan .. işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınarak davacı . .’ya verilmesine, davacı . .’nun davasının kısmen kabulü ile, davacı için hesaplanan ..

TL maddi tazminattan %20 mütefarik kusur, %20 hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle hesaplanan .. destekten yoksun kalma maddi tazminatının dava tarihi olan.. işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınarak davacı . .’ya verilmesine karar verilmiştir.

2.Dairemizin Kaldırma Kararı:

Davalı vekilinin istinafı üzerine dairemizin ..

Karar sayılı ilam ile "5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14. maddesi gereğince ihdas edilen . . Yönetmeliği'nin 15. maddesi gereğince, . . yönünden faizin başlangıç (temerrüt) tarihi belirlenirken, ilgililerce gerekli belgeler de ibraz edilerek . . Yönetmeliğinin 9, 14. ve 15. maddelerinde yazılı biçimde fona başvurulduğu halde ödeme yapılmamışsa başvuru tarihinden itibaren . . temerrüde düştüğünün kabulü gerekir. Gerekli belgeler ibraz edilmeksizin başvuruda bulunulmuş ya da hiç müracaat edilmemiş ise . . temerrüdünden bahsedilemeyeceğinden faiz başlangıcının dava tarihi olarak kabulü gerekir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere göre, usuli işlemlerin kanuna uygun şekilde yapılarak, hükme esas alınan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davacı tarafça dava açılmadan önce davalı . .. başvuruda bulunulduğu . . Yönetmeliğinin 15. maddesi uyarınca mahkemece hüküm altına alınan faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğuna ilişkin istinaf itirazları kabul edilmemiştir.

Mahkemece aktüer bilirkişiden kusur oranlarının yeniden belirlenmesinden sonra ek rapor alındığı bilirkişi tarafından destek hesabında murisin mirasçıları ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler dikkate alınarak TRH 2010 yaşam tablosu dikkate alınarak devre başı ödemeli belirli süreli rant formülü ile 1,8 teknik faiz üzerinden iskontolanma yöntemine göre hesap yapıldığı anlaşıldığından aksi yöndeki davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

Mahkemece, dosya içerisinde bulunan tüm raporların değerlendirilerek en son olarak İTÜ tarafından oluşturulan heyetten kusur raporunun alındığı ve sürücünün %100 tam kusurlu olduğu anlaşılmış ise de kaza nedeniyle.. Asliye Ceza Mahkemesi'nin .. Karar sayılı tarih ve.. tarihli ve de ..tarihinde kesinleşmiş ilamı ile kaza murisin yolcu olarak bulunduğu motosikleti kullanan . . beraat etmesine karar verilmiştir. 6098 sayılı TBK. 74 maddesi "Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir.

Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz."şeklindedir. Maddede açıklandığı üzere hakim ceza hakiminin belirlediği kusur ile bağlı olmasa da olayın oluş şekli ile bağlı olduğu değerlendirildiğinde belirlenen kusur durumunun olayın oluş şekline uygun olmadığı ortaya çıkmıştır. Mahkemece kusur yönünden ilgili ceza dosyasının tamamı istenerek (tanık ifadeleri de dahil) . heyetinde ek rapor ya da . . Heyetinden yeniden rapor alarak sonucuna göre karar verilmesi için kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

Kabule göre de: Davacılar .. uyruklu olup mahkemece teminat muafiyetinin bulunup bulunmadığı hususunda, hükme dayanak oluşturacak nitelikte bir araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır.

5718 sayılı MÖHUK madde 48/1'e göre; “Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır”. .’ta teminat gösterme yükümlülüğü konusunda “yabancılık” ölçütü esas alınmıştır. Buna karşın davalının veya kendisine karşı takibe girişilen karşı tarafın vatandaşlığı, bu madde kapsamında da bir öneme sahip değildir. Bu maddeye göre hakim tarafından verilen kesin süre içinde teminat gösterilmezse dava, dava şartı eksikliğinden HMK'nun 114/1-ğ maddesi uyarınca reddedilir.

MÖHUK madde 48/2’de ise; “Mahkeme, dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutar” hükmü yer almaktadır.

Buna göre Türk hâkimi, yabancı davacının, davaya katılanın veya icra takibinde bulunanın vatandaşı olduğu ülke ile Türkiye arasında karşılıklılık (mütekabiliyet) var ise, bu kişiyi teminattan muaf tutacaktır. Karşılıklılık, iki devlet arasında imzalanan (iki taraflı) anlaşma veya iki devletin de taraf olduğu uluslararası (çok taraflı) anlaşma ile sağlanabileceği gibi, kanuni veya fiili karşılıklılık şeklinde de sağlanabilir. 1954 tarihli Hukuk Usulüne Dair Lahey Sözleşmesinin 17. maddesinde; âkit devletlerden birinde ikamet eden ve diğer bir devletin mahkemeleri huzurunda davacı veya müdahil olarak bulunan âkit bir devletin vatandaşlarından yabancı olmaları sebebi ile herhangi bir teminat istenemeyeceği düzenlenmiştir.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanun'un 48/2. maddesinde dava açanın karşılıklılık esasına göre, teminattan muaf tutulabileceği düzenlendiğinden öngörülen teminat hususu Mahkemece re'sen gözetilmelidir.

Bu sebeple Mahkemece öncelikle davacıların teminattan muaf olup olmadığı hususunun . ...el Müdürlüğü'nden sorularak alınacak yazı cevabına göre, davacıların teminat göstermesi gerektiği sonucuna varılırsa, teminatın yatırılması için davacılara kesin süre verilmesi, anılan sürede belirtilen teminatın yatırılmaması halinde istemin usulden reddine, yatırılması halinde ise, dava şartı eksikliği süresinde giderilmiş olacağından işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken doğrudan işin esasına girilmesi doğru olmamış, hükmün bu yönden re'sen kaldırılmasına karar vermek gerekmişti..

Bu itibarla; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne ve HMK'nın 353/1-a,6 maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.'' gerekçesi ile kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

3-İlk Derece Mahkemesince Kaldırma Sonrası Verilen Karar:

İlk Derece Mahkemesince, davacıların davasının Kısmen Kabulü Kısmen Reddi ile; davacı . .’in davasının kısmen kabulü kısmen reddi ile; ..TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihi olan..itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınarak davacı . .’e verilmesine, fazlaya dair istemine reddine, davacı . .’nun davasının kısmen kabulü kısmen reddi ile; davacı için hesaplanan .. TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihi olan .. işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınarak davacı . .’ya verilmesine, fazlaya dair istemine reddine, davacı . .’nun davasının kısmen kabulü kısmen reddi ile; . TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihi olan .. işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınarak davacı . .’ya verilmesine, fazlaya dair istemine reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili ve davacılar vekili süresinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; İTÜ'den alınan iki kusur raporunun çelişkili olduğunu, hem müterafik kusur indirimi hem hatır taşıması indirimi yapılmasının hatalı olduğunu, ıslah ile fazlaya ilişkin kısımdan feragat edildiğine dair hüküm kurulmasına itiraz ettiklerini ileri sürmüştür. 2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müteveffanın anne babasının yaşayıp yaşamadığının araştırılmadan beyanına istinaden anne payı ayrılarak hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6098 sayılı TBK m. 49-55; 2918 sayılı KTK 85, 89, 90, 91; 6100 sayılı HMK m.341, 353, 355, 359; ZMMS Genel Şartları 3. Değerlendirme HMK'nun 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;

3.1.Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere; hükme esas alınan hesap raporunun TRH 2010 hayat tablosu ve Progresif rant yöntemine göre % 1,8 teknik faiz uygulanmadan düzenlenmiş olmasına, dosya kapsamında yer alan raporların olayın oluşu ve dosya kapsamı ile uyumlu olmasına, mahkemece esas alınan kusur oranlarında bir isabetsizlik bulunmamasına, müteveffanın annesine pay ayrılmış olmasına,

babasının vefat etmiş olması nedeniyle pay ayrılmamış olmasına, bu hususta yapılan istinaf başvurusunun daha önce dairemizce reddedilmiş olmasına, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılmasında bir isabetsizlik bulunmamasına ve yapılan hesaplamanın yerinde olmasına göre karar usul ve kanuna uygun olup davacılar vekili ve davalı vekilince istinaf dilekçesinde ileri sürülen nedenler yerinde görülmemiştir.

3.2.Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasının anlaşılması karşısında ilk derece mahkemesince verilen hükümde usul ve yasaya aykırılık bulunmamış ve davacılar vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b,1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

S.E.