Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2025/1565 K.2025/1463

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..ve Ara Kararı sayılı kararı aleyhine davacı vekili istinaf başvurusunda bulunduğundan dosyanın yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;.. tarihinde davalı araç sürücüsü . . . . . istikametinden gelip.. takiben . . . istikametinde seyir halindeyken yaya ışıklarına geldiğinde aracının ön kısımları ile önünde bulunan ve yeşil ışıkların yanması ile seyir haline geçen davacıya ait ve . .. sevk ve idaresinde bulunan .. plaka sayılı araca arka kısmından çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen trafik kazası neticesinde müvekkiline ait olan .. plakalı aracın ağır hasar aldığını, piyasa değerinin düştüğünü, meydana gelen kazada davalı . . . asli ve tam kusurlu olduğunu,

zararın tazmini amacıyla.. tarihinde kusurlu aracın sigortacısına başvuruda bulunduklarını, araçta meydana gelen hasar bedeli ve kaza sonrasında oluşan değer kaybının taraflarına ödenmesini talep ettiklerini, davalı . . tarafından sadece ..

TL ödeme yapıldığını, bu miktarın poliçe limitinin çok altında kaldığını, bakiye alacakları için arabulucuk sürecinin başlatıldığını ancak arabuluculuğun anlaşamama ile sonuçlandığını, öncelikle . . adına olan .. plakalı araç üzerine ihtiyaten tedbir konulmasına ve davalılar adına kayıtlı menkul, gayrimenkuller üzerine, banka hesaplarına ve 3. kişilerdeki hak ve alacakları üzerine teminatsız olarak ihtiyati haciz şerhi konulmasına, araç hasar onarım bedeli tazminatı için ..

TL, değer kaybına ilişkin .. TL'nin kaza tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile kazada tam kusurlu olan .. plaka numaralı aracın sahibi . ., sürücüsü . . . ve sigortası .. A.Ş. (poliçe limiti dahilinde) müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı .. Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; .. onarım bedeli ve değer kaybı ödendiğini, teminat limitinin dolduğunu, bu nedenle müvekkili şirket bakımından ayırma kararı verilerek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

2. Davalı . . . cevap dilekçesinde özetle; Davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının hukuka uygun olmadığını, davacı tarafça, kendisinin ..kusurlu olduğu ileri sürülmüş ise de bu konuda henüz yeterli inceleme ve değerlendirme yapılmadığını, .. bilirkişi alınması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davalı . . cevap dilekçesinde özetle; Davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının hukuka uygun olmadığını, davacı tarafça, kendisinin .. kusurlu olduğu ileri sürülmüş ise de bu konuda henüz yeterli inceleme ve değerlendirme yapılmadığını, .. bilirkişi alınması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin .. tarihli ara kararı ile davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin ve ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili süresinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kazada davalının tam kusurlu olduğunu, ihtiyati haciz şartlarının oluştuğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; trafik kazasından kaynaklanan hasar bedeli ve değer kaybı talebine ilişkin davada ihtiyati haciz istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6098 sayılı TBK m. 49-55; 2918 sayılı KTK 85, 89, 90, 91; 6100 sayılı HMK m.341, 353, 355, 359; ZMMS Genel Şartları

3. Değerlendirme

HMK'nun 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;

HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;

3.1. 2004 sayılı İcra İflas Kanununun 257/1 maddesinde; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklar ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir." düzenlemesi mevcuttur.

3.2. 2004 sayılı İcra İflas Kanununun 257/1 maddesi gereğince, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun taşınır taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için borçlunun temerrüde düşürülmesi gerekli olmayıp, borcun muaccel olması (vadesinin gelmesi) yeterlidir. Haksız eylemden kaynaklanan tazminat davalarında tazmin yükümlülüğü olay tarihi itibariyle muaccel hale gelir. Borçlunun temerrüdünün düzenlendiği 6098 sayılı TBK’nın 117. maddesine göre haksız eylemlerde eylemin işlendiği tarih itibariyle borçlunun temerrüde düşmüş olacağı düzenlenmiştir.

3.3. 2004 sayılı İcra İflas Kanununun 258/1 maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin ''alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması'' yeterlidir. Bundan anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi değildir.

Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir. Yani ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için tam ispat aranmaz. Mahkemenin, alacağın ve ihtiyati haciz sebeplerinin varlığına kanaat getirmesi yeterlidir (gerçeğe benzerlik karinesi). Ancak dava konusu değerin ..

TL olarak belirlendiği gözetildiğinde hukuki yararın açıklanması ve irdelenmesi gerekmektedir.

3.4. Hukuki yarar HMK'nın dava şartları başlıklı 114/1-h bendinde davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması şeklinde düzenlenmiştir.

Medeni usûl hukukunda hukuki yarar, mahkemede bir davanın açılabilmesi için, davacının bu davayı açmakta ve mahkemeden hukuksal korunma istemekte bir çıkarının bulunması gerektiğine ilişkin ilke anlamına gelir. Davacının davayı açtığı tarih itibariyle dava açmakta hukuk kuralları tarafından haklı bulunan (korunan) bir yararı olmalı, hakkını elde edebilmesi için mahkeme kararına ihtiyacı bulunmalıdır.

Hukuki yarar dava şartlarından olup davacının dava açmakta hukuken korunmaya değer bir yararının bulunması gerekir. Bu şart dava konusuna ilişkin genel dava şartlarından biri olup davanın esası hakkında inceleme yapılabilmesi ve esas hakkında hüküm verilebilmesi için varlığı gerekli olduğundan olumlu dava şartları arasında sayılmaktadır. Bu nedenle menfaate, davanın dinlenebilmesi (mesmu olması, kabule şayan olması) şartı da denilmektedir..

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Dava şartları” başlıklı 114'üncü maddesinin gerekçesinde de "...Maddenin birinci fıkrasının (h) bendinde ise davacının dava açmakta hukukî yararının bulunmasının bir dava şartı olduğu hususu açıkça vurgulanmıştır. Burada sözü edilen hukukî yarardan maksat, davacının sübjektif hakkına hukukî korunma sağlanması hususunda mahkemeye başvurmasında hâli hazırda hukuken korunmaya değer bir yararının bulunmasıdır. Bir başka ifadeyle, davacı hakkına kavuşmak için, hâli hazırda mahkeme kararına muhtaç bir konumda değilse onun hukukî yararının bulunduğundan söz etmek mümkün değildir..." yönünde açıklamalara yer verilmiştir.

Bu ilkeden hareketle bir davada/talepte hukuki menfaatin bulunup bulunmadığı mahkemece tarafların dava dosyasına sunduğu deliller, olay veya olgular çerçevesinde yargılamanın her aşamasında ve kendiliğinden gözetilmelidir. Böylelikle kişilerin haksız davalar açmak suretiyle dava hakkını kötüye kullanmasına karşı bir güvence de sağlanmış olmaktadır.... Hukuki yararın geçici koruma tedbirleri olan ihtiyati tedbir ve ihtiyati hacizde de yer alması gerekmektedir.

3.5. Somut olayımızda davacı tarafından .. TL'lik dava açıldığı; talep edilen miktarın herkesin malvarlığında bulunabilecek bir miktar olduğu ve dolayısıyla talebinde hukuki yararı olmadığı değerlendirilerek ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi gerekirken yaklaşık ispat koşulları bulunmadığı gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

3.6. Yukarıda açıklanan nedenlerle yapılan hatanın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-b,2 gereğince ilk derece mahkemesinin kararı kaldırılarak farklı gerekçeyle red kararı verilerek aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

S.E.