Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2025/1798 K.2026/370

.. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. Karar sayılı kararı aleyhine ihbar olunan vekili istinaf başvurusunda bulunduğundan dosyanın yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;.. tarihinde dava dışı sürücü . .. sevk ve idaresindeki ZMSS poliçesi bulunmayan.. plaka sayılı traktör ile kaldırım üzerindeki park alanından yola manevra yaptığı esnada davacı sürücünün motosikletine çarpışması neticesinde meydana gelen kazada davacının yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla .. TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili dava değeri artırım dilekçesi ile, geçici iş göremezlik zararı yönünden .. TL ve sürekli iş göremezlik zararı yönünden .. TL olmak üzere toplam talebinin .. TL olduğunu belirtmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından başvuru şartlarının yerine getirilmediğini, görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğunu, dava konusu kazaya karışan..plakalı traktör sürücüsü . . ve araç sahibi . . tarafından davacılardan . .. .. TL manevi ve .. TL maddi tazminat bedelinin ödendiğini, davac.. bu konuya ilişkin herhangi bir hak ve alacağı kalmadığını, bu hususu davaya konu etmeyeceğini taahhüt ettiğini, geçici ödeme talebinin kabulünün mümkün olmadığını, güvence hesabının sorumluluğunun .. tarihinde geçerli olan teminat limiti ve poliçesi bulunmayan aracın kusur oranı ile sınırlı olduğunu, davanın araç maliki ve sürücüsü . . ve . . ihbar edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ VE DAİREMİZ KARARLARI

1.İlk Derece Mahkemesinin İlk Kararı İlk derece mahkemesince, .. TL tutarındaki sürekli iş göremezlik ve .. TL tutarındaki geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam .. TL tutarındaki maddi tazminatın .. tarihiden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı . . tahsili ile davacıya ödenmesine, karar verilmiştir. 2.Dairemizin Kaldırma Kararı: Davacı ve davalı vekilinin istinaf itirazı üzerine dairemizin..Karar sayılı ilamı ile; "HMK'nun 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;

3.1. Müteselsil borç; sözleşme veya kanun gereği birden fazla borçlunun alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olduğu, diğer bir deyişle alacaklının edayı her müteselsil borçludan talep edebildiği ve edanın tamamen yerine getirilmesine kadar bütün borçluların sorumluluğunun devam ettiği, borçlulardan birinin borcu ödemesi halinde diğerlerinin de borçtan kurtulduğu borç ilişkisine denir.

6098 sayılı TBK'nın 162 ve devamına göre müteselsil borçta alacaklının hakkı birden çok borçluya karşı tek bir alacaktan ibaret olmayıp, borçluların herbirine karşı ayrı ayrı yönelen ve birbiriyle yarışan birden çok alacaktan ibarettir. Alacaklı her alacak üzerinde (temlik veya borcun ibrası yoluyla) ayrı ayrı tasarrufta bulunabileceği gibi alacaklı tarafından yapılan ihtar da sadece ihtar yapılan borçlu açısından sonuç doğurur.

Alacaklı borçluların her birinden borcun tamamının ödenmesini isteyebilir ancak borçlulardan biri tarafından yapılan ödeme borcu sona erdiri... Her borçlu iç münasebet bakımından hissesi ne olursa olsun borcun tamamını ifa etmekle yükümlüdür.

3.2. Alacaklının borçlulardan biri tarafından tatmin edilmesi ile diğer borçlular bu oranda olmak üzere alacaklıya karşı borçtan kurtulurlar. Alacaklıyı tatmin etmiş olan borçlunun bu neticeyi kastetmiş olması da şart değildir. Bu netice alacaklının tatmin edilmesi vakıasının bir sonucu olarak kendiliğinden doğar. Alacaklı edimin tamamını dilediği borçludan ancak bir tek defada talep edebileceğine göre, edimin herhangi bir borçlu tarafından ifa edilmesiyle beraber borç da sona ereceğinden diğer borçluların borçtan kurtulmaları tabii bir neticedir. Aksi halde edimin birden fazla ifasına (mükerrer ifalara) sebebiyet verilmiş olunur..

3.3. Somut olayda; davacıların başvurusu üzerine . . tarafından oluşturulan hasar dosyasına dava dışı traktör sürücüsü .. vekilinin ..kayıt tarihli gönderdiği evrakta; davacı .. kaza nedeniyle zararlarını giderdiği, bu nedenle davacıya kurum tarafından ödeme yapılmaması gerekir şeklinde beyanda bulunduğu ancak ödeme yada ibra evrağının dosyada bulunmadığı görülmüştür.

Yukarıda açıklandığı üzere müteselsil borçlulardan birisinin yaptığı ödeme nispetinde diğer borçluların da borçtan kurtulmaları nedeniyle dava dışı sürücünün yaptığı ödeme miktarı kadar müteselsil borçlu olan diğer sorumlu olan davalı . . borçtan kurtulmuş durumdadır. Ödeme ya da ibra borcu sona erdiren işlemlerden olup, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman taraflarca ileri sürülebilir.

3.4. Ayrıca HMK'nın 61.maddesi ile, davayı kaybeden tarafa davayla ilgisi bulunan üçüncü bir kişiden zararının karşılanmasını isteyebilmesini(üçüncü kişiye rücu edebilme) sağlamak açısından "davanın ihbarı" imkanı getirilmiş olup, ihbarın nasıl yapılacağı yasanın 62/1.maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, ihbarın yazılı yapılması, ihbar gerekçesi ve yargılamanın hangi aşamada olduğunun ihbar olunana bildirilmesi gerekir. Tek taraflı bir usul işlemi olan davanın ihbarı karşı tarafın onayına bağlı olmadığı gibi mahkemenin onayına da bağlı değildir. Dilekçeyle yapılmış usulüne uygun bir ihbar talebinin varlığı halinde mahkemenin bu talebi dikkate alarak HMK'nın 61.maddesine göre gereğini yerine getirmesi ve ihbar olunanın ihbar üzerine takınacağı tavrı beklemeden bir sonuca varmaması gerekir.

Davalı tarafça cevap dilekçesinde davanın aracın kaza anındaki sürücüsü . . ve kaza anındaki maliki . . ihbarı talep edilmiş olmasına rağmen mahkemece ihbar talebinin bulunduğu cevap dilekçesinin muhataplarına tebliği yönünde işlem yapılması gerekirken bu konuda olumlu ya da olumsuz bir karar verilmediği görülmüştür.

3.5. Bu durumda yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda davanın kaza anındaki sürücüsü . . ve kaza anındaki maliki . . ihbarı sağlanarak dava konusu kazaya ilişkin davacı . .. yönelik ödeme belgesi veya ibra belgesi varsa dosyaya sunmaları için fırsat verilerek ödeme yapılmış ise hangi tazminat kaleminden ne kadar ödeme yaptığı araştırılarak sonuç tazminatın belirlenmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olmuştur.

3.6. Yukarıda açıklanan nedenlerle; bu aşamada sair hususlar incelenmeksizin taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddeleri gereğince kaldırılmasına, Dairemiz kararına uygun şekilde kazanılmış haklarda dikkate alınarak davanın yeniden görülerek eksikliklerin giderilmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir." gerekçesi ile kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

3-İlk Derece Mahkemesince Kaldırma Sonrası Verilen Karar:

İlk derece mahkemesince, ..Karar sayılı içtihadı nazara alındığında; ...Asliye Hukuk Mahkemesinin devir (gönderme) kararına dayanak teşkil eden .. kararında, mahkemelerce..tarihinden önce açılmış derdest davaların yeni görevlendirilmiş mahkemelere aktarılacağı yönünde bir açıklamaya yer verilmediği ve davanın ilk açıldığı mahkeme tarafından davaya devam edilip karar verilmesi gerektiği, dava şartlarından olan görev hususunun kamu düzeninden olup yargılamanın her aşmasında resen göz önüne alınması gerektiği dikkate alınarak 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2.maddeleri gereğince görev dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine,

görevli Mahkemenin..Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine, karar verilmiş bu karara karşı ihbar olunan . .. vekili süresinde istinaf başvurusunda bulunmuş olup ilk derece mahkemesince, İhbar olunan . . dosyada taraf sıfatı bulunmadığından istinaf talebinin bu nedenle REDDİNE, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı ihbar olunan . . vekili süresinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İhbar olunan . . vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece her ne kadar istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş ise de, göreve ilişkin hususların kamu düzeni ile alakalı olduğunu, re’sen nazara alınacak bir husus olduğunu, ihbar olunanın da görevsizlik kararını istinaf etme hakkı bulunduğunu, ayrıca davaya davalı yanında müdahale ettiklerini, müdahale ile müdahillik sıfatının doğduğunu, bu yönden de istinaf hakkının var olduğunu belirterek mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6098 sayılı TBK m. 49-55; 2918 sayılı KTK 85, 89, 90, 91; 6100 sayılı HMK m.341, 353, 355, 359; ZMMS Genel Şartları 3. Değerlendirme HMK'nun 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;

3.1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 66-69 uncu maddelerindeki düzenlemeye göre; üçüncü kişiler, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar, fer’î müdahil olarak davada yer alabilirler. Müdahale talebinin kabulü hâlinde müdahil, davayı ancak bulunduğu noktadan itibaren takip edebilir.

Müdahil, yanında katıldığı tarafın yararına olan iddia veya savunma vasıtalarını ileri sürebilir; onun işlem ve açıklamalarına aykırı olmayan her türlü usul işlemlerini yapabilir. Müdahilin de yer aldığı asıl davada hüküm, taraflar hakkında verilir.

Öte yandan, fer'i müdahil, taraf veya bir tarafın temsilcisi olmayıp sadece lehine katıldığı tarafla birlikte hareket etme yetkisine sahip olduğundan tek başına kanun yoluna başvuramaz, ancak lehine katıldığı tarafla birlikte hükmü kanun yoluna götürebilir.

3.2.Davada ihbar olunana fer'i müdahaleye ilişkin hükümlerin uygulanabilmesi (üçüncü kişinin davada fer'i müdahil sayılabilmesi) için davanın ihbarını alan üçüncü kişinin müdahale talebinde bulunmuş olması ve bu talebinin mahkemece kabul edilmiş bulunması gerekli olup, somut olayda ilk derece mahkemesince .. tarihinde karar verilmiş olup, ilk derece mahkemesinin kararından sonra..tarihinde ihbar olunan . .. vekilinin müdahale talebi dilekçesi verdiği ve talebin karardan sonra yapılması nedeniyle bu konuda karar verilmediği ve dolayısıyla feri müdahil sıfatını da almadığı sabittir.

3.3.Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere göre ihbar olunanın feri müdahil sıfatını almadığı, hakkında hüküm kurulmadığı, ancak lehine katıldığı tarafla birlikte hükmü kanun yoluna götürebileceği gözetildiğinde ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasının anlaşılması karşısında ilk derece mahkemesince verilen hükümde usul ve yasaya aykırılık bulunmamış ve ihbar olunan vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b,1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

S.S.