Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2025/382 K.2026/420

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olup, ön inceleme aşaması tamamlandıktan ve incelemenin duruşma yapılmadan karar verilmesi mümkün bulunan hallerden olduğu anlaşıldıktan sonra duruşmasız olarak yapılan inceleme neticesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;.. tarihinde müvekkilinin kullandığı.. plakalı araç ile davalı ... şirketince sigortalı olan, dava dışı .. . kullandığı.. plakalı aracın çarpışması sonucunda, müvekkilinin yaralandığını bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla . TL efor kaybı tazminatı, .. TL kalıcı iş göremezlik tazminatı, . TL bakıcı gideri olmak üzere toplam . TL tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili dava değeri arttırım dilekçesi ile sürekli iş göremezlik tazminat talebini .. TL'ye, bakıcı gideri tazminat talebini .. TL'ye, efor kaybı tazminat talebini . TL'ye, .. tarihli ıslah dilekçesi ile; sürekli iş göremezlik tazminat talebini .. TL'ye arttırmıştır.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın müvekkili şirkete eksik evrak ile başvuru yaptığını, sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru bulunmadığını, müterafik kusur durumunun incelenmesi, maluliyetin belirlenmesi, tazminat hesabının ... Yaşam Tablosu ve %1.8 teknik faiz kullanılarak yapılması gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe teminat limitleri ile sigortalısının kusuru oranında olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ VE DAİREMİZ KARARLARI

1.İlk Derece Mahkemesinin İlk Kararı:

Davanın kısmen kabulü ile; .. TL kalıcı maluliyet, .. TL bakıcı gideri olmak üzere .. TL'nin temerrüt tarihi olan .. tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

2. Dairemizin Kaldırma Kararı:

Davalı vekilinin istinafı üzerine Dairemizin .. Karar sayılı ilamı ile,"Mahkemece bilirkişi raporu ile kaza tespit tutanağı arasındaki çelişkilerin giderilmesi bakımından .. Bölümünden seçilecek bilirkişi kurulundan çelişkiyi giderir şekilde ayrıntılı, denetime imkan verir rapor aldırılarak sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken eksik inceleme ile raporlar arasındaki çelişki giderilmeksizin hüküm tesisi yerinde görülmediği..." gerekçesi ile kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

3.Kaldırma Sonrası İlk Derece Mahkemesi Kararı:Davanın kısmen kabulü ile; .. TL sürekli maluliyet ve .. TL bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam . TL'nin .. tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili ve davalı vekili süresinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme en yakın tarihli asgari ücret verisine göre hesaplama yapılması gerektiğini, asgari ücretin kamu düzeninden olması nedeniyle usuli müktesep hakkın istisnası olduğunu, .. raporunun hükme esas almaya uygun olmadığını, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını ileri sürmüştür.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin unvanının hatalı yazıldığını, ıslah talebinin zamanaşımına uğradığını, usuli kazanılmış hak gereği güncel verilere göre hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, hesaplamada prograsif rant yönteminin kullanılmasının hatalı olduğunu, bakıcı giderinden müvekkilinin sorumlu olmadığını, faiz başlangıç tarihinin ve türünün hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme: Uyuşmazlık trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik, bakıcı gideri tazminatı talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk: 6098 sayılı TBK m. 49-55; 2918 sayılı KTK 85, 89, 90, 91; 6100 sayılı HMK m.341, 353, 355, 359; ZMMS Genel Şartları 3. Değerlendirme: HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;

3.1.Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüte düşmüş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir.

Ancak, trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrütün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir.

2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.2.b. maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir.

Mahkemece davalı ... hakkında sorumluluğun kazanın kendilerine ihbarı tarihinden itibaren başlayacağı veya ihbar yapılmaz ise dava tarihinden itibaren faiz verilmesi gerektiği için temerrüt tarihinden faiz verilmesi ve sigortalı aracın kullanım şeklinin ticari olması nedeniyle avans faizine hükmedilmesi kararının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

3.2.Mahkemece kusura ilişkin çelişki giderici olarak alınan bilirkişi raporunun ve mahkemenin kabulünün olayın oluşuna uygun olduğu anlaşılmakla bu yöndeki istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

3.3.Dosyası içerisinde bulunan hesap raporunun güncel içtihatlara uygun olarak TRH 2010 tablosuna göre kusur ve maluliyet raporları dikkate alınarak progresif rant yöntemine göre düzenlendiği anlaşıldığından istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

3.4.TBK'nın 54. maddesi ile KTK'nın 98. maddesi hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kazadaki yaralanmadan kaynaklanan geçici bakıcı giderine ilişkin zarardan sorumluluk, zarara neden olanlar ile bu kişilerin sorumluluğunu üstlenen sigorta şirketine ait olduğundan, davacı için hesap edilen bakıcı giderinin de hüküm altına alınması usul ve yasaya uygun olup buna yönelik istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

3.5.Bir davada, mahkemenin veya tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine (diğeri aleyhine) doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakka, usule ilişkin kazanılmış hak denir. Mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nda ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda (6100 sayılı Kanun/HMK) “usuli kazanılmış hak” kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. Konu, yargı içtihadı ile gelişmiştir.

Bu aşamada asgari ücret ile ilgili olarak gerçek zarar hesabına etkisi nedeniyle açıklamalar yapılması gerekmektedir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 39. maddesine göre: “İş sözleşmesi ile çalışan ve bu Kanunun kapsamında olan veya olmayan her türlü işçinin ekonomik ve sosyal durumlarının düzenlenmesi içi.......aracılığı ile ücretlerin asgari sınırları en geç iki yılda bir belirlenir.”.. tarihli ve 25540 sayılı ..yayımlanarak yürürlüğe giren Asgari Ücret Yönetmeliğinin (Yönetmelik) "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, “Asgari ücret; işçilere normal bir çalışma günü karşılığı ödenen ve işçinin gıda, konut, giyim, sağlık, ulaşım ve kültür gibi zorunlu ihtiyaçlarını günün fiyatları üzerinden asgari düzeyde karşılamaya yetecek ücreti ifade eder.” şeklinde tanımlanmıştır.

Asgari ücret, tüm çalışanlar için uygulanması zorunlu “taban ücret” tir. Asgari ücretin, işçilerin yaptıkları işe uygun ve insanlık onuruna yaraşır bir yaşam seviyesini sağlaması için gerekli olan en az ücreti ifade ettiği ve adil bir ücret elde edilmesi, böylece çalışanların ekonomik ve sosyal durumlarının düzeltilmesi amacına yönelik olduğu gözetildiğinde asgari ücretin kamu düzeni ile ilgili olduğu ve bunun altında bir ücretten söz edilemeyeceği, asgari ücretin altında kararlaştırılan ücretlerin ve buna ilişkin sözleşmelerin geçerli olmadığı hususunda tereddüt bulunmamaktadır.

Kamu düzeni; toplumun temel yapısını ve bireylerin güvenlik, huzur ve sağlık içinde yaşamaları için kamusal yararları koruyan; devletin güvenliğini, düzenini ve bireyler arasındaki ilişkilerde hukuku sağlamaya yarayan kurallar bütününün oluşturduğu hukuk düzenidir

Kamu düzeniyle ilgili durumlarda, kazanılmış usulî haktan söz edilemeyecektir. Bu niteliği dikkate alındığında asgari ücretteki değişiklikler de usulî kazanılmış hakkın istisnası niteliğinde bulunup aynı davada ve yargılamanın her aşamasında hâkim tarafından re'sen gözetilmesi gerekir... sayılı kararında da aynı yaklaşım benimsenmiştir.

Tazminat hesabında hüküm tarihine en yakın tarihteki ücretlerin esas alınmasının nedeni tazminatların hesaplanma yöntemiyle ilgili olup tazminat miktarının belirlenmesi ileriye dönük varsayımsal hesaplamaları gerektirmesi ve gerçek belli iken varsayıma dayalı hesaplama yapılıp buna göre karar verilmesinin mümkün olmaması esasına dayalıdır. Bu durumun “gerçek belli iken varsayıma gidilemez” ilkesine uygun olduğu ... sayılı kararında da belirtilmiştir.

Hüküm tarihine en yakın tarihteki ücretlerin esas alınması mahkemenin vereceği ilk hükümle ilgili olup bu hükmün yeniden rapor alınmasını gerektirmeyen bir nedenle bozulması hâlinde yeni verilecek hüküm tarihini esas alan bir hesaplama yapılması gerekmeyecek ancak kaldırma nedeni tazminat hesabı için yeniden rapor alınmasını gerektiriyor ise bu takdirde alınacak raporda sonradan değişen ücretler esas alınarak önceki rapordaki miktarlar itibarıyla varsa usulî kazanılmış hak oluşturan durumlarında gözetilmesi gerekmektedir.

Somut olayda, dairemiz kaldırma kararı gerekçesine göre, karar tarihinde bilinen asgari ücret verileri ile yapılan hesaplamanın esas alınarak karar verilmesi gerektiği, ancak mahkemece verilen ilk hükmün davacı tarafça istinaf edilmediği ve sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden davalı yararına usuli kazanılmış hak doğduğu anlaşılmakla kararının kaldırılmasına ve .. TL sürekli maluliyet ve .. TL bakıcı gideri tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir.

3.6.Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ancak bu yanılgı yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kararın kaldırılarak, istinaf edenin sıfatı, tarafların kazanılmış hakları dikkate alınarak kesinleşen hususlar infazda tereddüt hasıl olmaması açısından aynen belirtilmek suretiyle yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

İ.S.