Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/1185 K.2024/1382

Mahalli mahkemesince verilen karar re'sen merci tayini yönünden dairemize gelmiş olup, dosyanın inceleme aşamasında duruşma yapılmadan karar verilebilecek hallerden olduğu anlaşılmış olmakla, dosya heyetçe incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, abonelik sözleşmesinden kaynaklanan alacak için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

...... eldeki davada taraflar arasındaki uyuşmazlığın; ...'nün ...... tarihli yazılarına göre ticari abonelikten kaynaklandığı, buna göre tacirler arası abonelik sözleşmesinden kaynaklanan ticari dava mahiyetindeki uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkemenin ...... olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir.

......, davanın itirazın iptali talebinden ibaret olduğu,...... cevabi yazıları ile, davalı ...'in gayrimenkul sermaye iradı gelir vergisi mükellefi olduğunun, ...... cevabi yazılarında davalının kaydının bulunmadığı bildirildiği yazı cevapları ile davalının tacir olmadığının tespit edildiği, bu halde davanın nispi ticari dava olmadığı, keza davanın mutlak ticari davalardan da olmadığı, yine üçüncü grupta sayılan durumlardan birisinin de eldeki davada mevcut olmadığı, dava konusunun ticarethane aboneliğine ilişkin olmasının davalıyı tacir davayı da ticari dava haline getirmeyeceği, bu halde görevli mahkemenin .......i olduğu gerekçesi ile karşı görevsizlik kararı verdiği, bunun üzerine dosyanın merci tayini için dairemize gönderildiği anlaşılmıştır.

Merci tayini için Dairemize gelen dosyanın incelemesinde,

Ticari davaları mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olması durumunda ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır.

Bunların yanında ... (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. . sayılı ...... maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. ....... maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir.

Zira; . . ., kanun gereği . dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Somut olayda; davalı hakkında yapılan tacir araştırmasına göre, . . . cevabi yazıları ile, davalı ...'in gayrimenkul sermaye iradı gelir vergisi mükellefi olduğunun, . . . ile . . .. cevabi yazılarında davalının kaydının bulunmadığının belirtildiği bahsi geçen yazı cevaplardan davalının esnaf ve tacir olmadığı dolayısıyla davanın nispi ticari dava olarak nitelendirilemeyeceği keza davanın mutlak ticari davalardan da olmadığı, yine üçüncü grupta sayılan durumlardan birisinin de mevcut olmadığı,dolayısıyla davanın ticari dava olmadığı ve bu halde görevli mahkemenin . . .. olması gerektiği tespit edilmiştir.

İzah olunan gerekçeler ışığında.........yargı yeri olarak belirlenmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır