Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/1966 K.2024/2095

Mahalli mahkemesince verilen karar re'sen merci tayini yönünden dairemize gelmiş olup, dosyanın inceleme aşamasında duruşma yapılmadan karar verilebilecek hallerden olduğu anlaşılmış olmakla, dosya heyetçe incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, işçilik hak ve alacalarının tahsili istemine ilişkindir.

......., davacı ve davalı arasındaki ilişkinin taşıma sözleşmesinden kaynaklandığı, taşıma sözleşmesinin TTK'nun da düzenlenmesi nedeniyle TTK'nun 4. maddesi gereği mutlak ticari dava olduğundan asliye ticaret mahkemesi görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

...... taraflar arasındaki sözleşmenin . .. maddesinde düzenlenen taşıma sözleşmesi niteliği taşımadığı, taraflar arasındaki ilişkinin hizmet sözleşmesi olduğu, davanın mutlak ticari dava olmadığı, davacı tacir olsa bile davalının tacir olmaması nedeniyle nispi ticari dava da olmadığı, yine davanın ... grup ticari dava türlerine de girmemesi nedeniyle asliye hukuk mahkemesi görevli olduğu gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

Merci tayini için dairemize gelen dosyanın incelenmesinde;

Ticarî davalar; mutlak ticarî davalar, nispi ticarî davalar ve yalnızca bir ticarî işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticarî nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.

Bir davanın ticarî dava sayılmasına bağlanan en önemli sonuç, o davanın asliye ticaret mahkemesinde görülmesi ve buna bağlı olarak özel birtakım usul kurallarına tabi olmasıdır. Hangi iş ve uyuşmazlıkların ticarî dava sayıldığı 6102 sayılı .....ve bazı özel kanunlarda sınırlı olarak belirtilmiştir

Mutlak ticarî davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticarî işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticarî sayılan davalardır. Mutlak ticarî davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler hâlinde sayılmıştır. Bunlar yanında . . .....gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticarî davalar da bulunmaktadır. Bu gruptaki davaların ticarî dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticarî işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticarî dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticarî dava sayılan davalardır.

Nispi ticarî davalar, her iki tarafın ticarî işletmesiyle ilgili olması hâlinde ticarî nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticarî işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticarî dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticarî dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticarî işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticarî iş niteliğinde olması veya ticarî iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticarî iş sayılması davanın ticarî dava olması için yeterli değildir. Ticarî iş karinesinin düzenlendiği TTK'nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticarî iş sayılan bir işin diğeri için de ticarî iş sayılması, davanın niteliğini ticarî hâle getirmez.

TTK, kanun gereği ticarî dava sayılan davalar haricinde, ticarî davayı ticarî iş esasına göre değil, ticarî işletme esasına göre belirlemiştir.

Üçüncü grup ticarî davalar, yalnızca bir tarafın ticarî işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticarî dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticarî davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticarî işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticarî nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticarî işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Bir hukukî işlemin veya fiilin 6102 sayılı TTK’nın kapsamında kaldığının kabul edilebilmesi için yasanın amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen bu kanunda düzenlenen hususlarla, bir ticarî işletmeyi ilgilendiren bir hukukî işlemin veya fiilin olması gerekmektedir.

Tüm bu açıklamalar ve .. sayılı .. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir....maddesi uyarınca ticari davalar asliye ticaret mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Aynı düzenleme gereğince, asliye ticaret mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir.

Somut olayımızda; davacı ile davalı arasında iş ilişkisi olduğu, davacının kendisine ait araç ile şoförlük yapmasının hukuki ilişkinin taşıma sözleşmesi olduğu anlamına gelmeyeceği, dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki uyuşmazlığın işçi ile işveren arasındaki hizmet ilişkisinden kaynaklandığı anlaşıldığına göre, davanın iş mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

Bu itibarla, iş bu davanın ....görülmesi gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

.... · Başkan · . · ¸e-imzalıdır · . . · Üye · . · ¸e-imzalıdır . . · Üye · . · ¸e-imzalıdır · . . . · Katip · . · ¸e-imzalıdır