Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/1608 K.2025/1913

Mahalli mahkemesince verilen karar re'sen merci tayini yönünden dairemize gelmiş olup, dosyanın inceleme aşamasında duruşma yapılmadan karar verilebilecek hallerden olduğu anlaşılmış olmakla, dosya heyetçe incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, ihale ile yapılan satım sözleşmesi nedeniyle bedelin tahsili istemine ilişkindir.

..Asliye Hukuk Mahkemesince (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla), davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, HSK'nin 07/07/2021 tarih ve 608 numaralı kararı gereğince .. Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı çevresi .. İlinin mülki sınırları olarak belirlendiğinden mahkemenin görevsiz olduğunu, yetkili ve görevli mahkemelerin .. Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

.. Asliye Ticaret Mahkemesince, davalı belediyenin tacir olmaması nedeniyle uyuşmalığın nispi ticari dava niteliğinde de olmadığını ve bu halde görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olması gerektiğini, görev dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, görevli mahkemenin . . Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle mahkemece karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

Merci tayini için Dairemize gelen dosyanın incelenmesinde;

Ticari davaları mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olması durumunda ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır.

Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz.

TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Somut olayda, dava konusu uyuşmazlık; davalı belediye tarafından yapılan ihale sonucunda davacının ihaleyi kazandığı, ihale konusu gıdaları davalıya teslim ettiğini ileri sürerek bedelini istediği, uyuşmazlığın alım satım sözleşmesinden kaynaklandığı, davalı belediyenin tacir olmadığı, davanın da mutlak ticari davalardan olmadığı, buna göre, davaya bakma hususunda genel mahkemeler görevlidir.

İzah olunan gerekçeler ışığında .. Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

. . · Başkan · . · ¸e-imzalıdır · . . · Üye · . · ¸e-imzalıdır · . . · Üye · . · ¸e-imzalıdır · .. . . · Katip · . · ¸e-imzalıdır