İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2025/1612 K.2025/1249

İlk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

KARA R

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; vekil edenine ait ... plaka sayılı aracın, sağ arka tekerinin kapatılmamış rögar boşluğuna düşmesi ardından direksiyon hakimiyetinin yitirilmesi neticesinde meydana gelen 30/06/2022 günlü trafik kazasında hasarlandığını, söz konusu bu kazanın meydana gelmesinde davalı kurumun hizmet kusuru bulunduğunu, dolayısıyla oluşan zararı karşılaması gerektiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla (belirsiz alacak).

100,00-TL'si hasar bedeline, 100,00-TL'si değer kaybı zararına, 100,00-TL'si de aracın onarım süresince çalıştırılmamasından kaynaklanan kazanç kaybı zararına karşılık olmak üzere toplam 300,00-TL maddi tazminatın kaza tarihinden işletilecek avans faiziyle birlikte davalı kurumdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş;

müteakip dosyaya sunduğu 30/12/2024 günlü ıslah talebi başlıklı dilekçe ile de yargılama sırasında temin edilen 09/12/2024 günlü aktüer bilirkişi raporu doğrultusunda araç hasar onarım bedeline ilişkin istek miktarını 106.139,25-TL'ye, araç değer kaybı zararına ilişkin istek miktarını 20.000,00-TL'ye ve araç mahrumiyetine ilişkin istek miktarını da 2.025,00-TL'ye çıkarttıklarını açıklamıştır.Davalı taraf davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde; davanın kabulüne karar verilmesi üzerine, yasal süresi içerisinde davalı vekili tarafından ilk derece mahkemesi kararını usul ve yasaya aykırı olduğu belirtilerek istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.Görülmekte olan dava.

30/06/2022 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasına dayanılarak açılmış, maddi tazminat isteğine ilişkindir.Kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle, eldeki dava yönünden kararı veren ilk derece mahkemesinin davaya bakma hususunda görevli olup olmadığı hususu öncelikle irdelenmelidir.6100 sayılı HMK’nin 2. maddesinin 1.fıkrası gereğince malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme,

aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir.Yine 2.maddenin 2.fıkrası uyarınca HMK’da ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça,Asliye Hukuk Mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir.Göreve ilişkin bu genel düzenlemeler yanında bazı kanunlarda belirli kişiler arasında çıkan uyuşmazlıklara veya belli bir çeşit uyuşmazlıklara bakmak üzere kurulmuş özel olarak görevli mahkemeler de belirlenmiştir.Bu anlamda uyuşmazlıkla ilgili olması bakımından 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde ticari davalar ve ticari nitelikteki çekişmesiz işlerin Ticaret Mahkemesinin görev alanına girdiği düzenlenmiştir.

Ticari davalar TTK’nın 4/1.maddesinde tanımlanmıştır. Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır.Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır.

Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz.

TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır. Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır.TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.

Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez.

TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir.Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.Üçüncü grup ticari davalar,yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır.Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale,

vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.Asıl olan bir davanın genel mahkemelerde görülmesidir.Yani bir özel mahkemede bakılacağına dair özel bir kanun hükmü bulunmayan her dava genel mahkemelerde görülür.Özel mahkemeler istisnai niteliktedir.Somut olayda; davacı gerçek kişi olup, davacıya ait bulunan ... plaka sayılı aracın, dosyada mevcut ruhsat kayıtlarına göre özel-hususi araç olduğu anlaşılmaktadır.

Yani kayden ticari nitelikte bir araç değildir.Hal böyle olunca; davanın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğmadığı,haksız fiilden kaynaklanmakta olduğu sabit olup; az yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler kapsamında uyuşmazlık ticari dava kapsamında bulunmamaktadır. (-Yargıtay 17 HD 18.10.2017 gün 2016/17751E-2017/9309K. sayılı ilamı.

Yargıtay17 HD 24.05.2017 gün 2016/2639E -2017/5840 K. sayılı ilamı-) Bu durum karşısında davanın ticari nitelikte olmadığı gözetilerek.

Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olması nedeniyle görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yargılamaya devamla incelemeye konu kararın verilmesi doğru olmamıştır.Bu durumda; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile diğer istinaf itirazları değerlendirilmeksizin ilk derece mahkemesince verilen kararının HMK'nın 353/1-a/3.maddesi hükmü gereğince resen kaldırılmasına ve dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/Gerekçe uyarınca,1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle KABULÜ ile, İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/05/2025 tarih ve 2022/868 Esas 2025/370 K. sayılı kararının HMK'nın 353/1-a/3 madde hükmü uyarınca KALDIRILMASINA,2-Dosyanın görevli İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne;

kararın bir örneğinin ise bilgi için istinaf konusu kararı veren İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine,3-İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından peşin olarak yatırıldığı anlaşılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde davalıya İADESİNE,4-İstinaf incelemesinin dosya üzerinden yapılması nedeniyle, avukatlık ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,5-İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından, istinaf aşamasında yapılan diğer yargılama giderlerinin görevli ilk derece mahkemesince verilecek müteakip kararda dikkate alınmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda,