Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/3255 K.2026/131

...

DAVANIN KONUSU

Tapu İptali Ve Tescil KARAR TARİHİ : .. KARAR YAZIM TARİHİ : ..

Mahalli mahkemesince verilen karar re'sen merci tayini yönünden dairemize gelmiş olup, dosyanın inceleme aşamasında duruşma yapılmadan karar verilebilecek hallerden olduğu anlaşılmış olmakla, dosya heyetçe incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, taşınmaz satış vaadine dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

... Asliye Hukuk Mahkemesince, dava konusu uyuşmazlık, davacı şirket ile ortakları arasındaki ortaklık ilişkisinden doğan ve ticari işletmeyi ilgilendiren davadır. Şirketler ve ortakları arasındaki ilişki TTK'da düzenlendiğinden bu davalara bakma görevi TTK'nın 5. maddesi gereğince ticaret mahkemesinin görev alanında olduğu, görevli mahkemenin Ticaret Mahkemesi olması ile davanın ..tarihinde faaliyete geçirilen .. Asliye Ticaret Mahkemesince görülmesinin gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

.. Asliye Ticaret Mahkemesince, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 2’ nci maddesi uyarınca; dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, Asliye Hukuk Mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Merci tayini için Dairemize gelen dosyanın incelenmesinde;

6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 3. maddesine göre tüketici; ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, tüketici işlemi; mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder.

Dava, inanç sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Her iki mahkeme tarafından verilen görevsizlik kararları ile çıkan olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için dosya HMK'nın 21/1-c maddesi uyarınca re'sen merci tayini için Dairemize gönderilmiştir.

Bilindiği üzere, yargı yeri belirlenmesine ilişkin hükümler 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 21 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

HMK'nun "Yargı yeri belirlenmesini gerektiren haller" başlıklı 21/1-c bendi uyarınca "İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse" yargı yeri belirlenmesi yoluna başvurulması gerekmekte olup, aynı Kanunun "İnceleme yeri" başlıklı 22/2. maddesine göre "İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir.

5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun 6.maddesi ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 2.maddesi gereğince, genel görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. Asliye ticaret mahkemeleri ise özel görevli mahkeme niteliğindedir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı, mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nin 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir.

Nispi ticari davalar ise, tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Bir başka ifade ile bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler. Gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği açıktır.

Somut olayda; davacı taraf açmış olduğu davasında, dava konusu taşınmazların, ileride mülkiyetinin yeniden davacı şirkete döndürülmesi koşuluyla davalı adına tescil edildiği, aradan geçen zamanda davalının taşınmazlardaki hissesini davacı şirkete devretmeyi kabul etmediği,

bu nedenle taşınmazlarda davalı adına olan hisselerin tapu kayıtlarının iptali ile taşınmazların davacı şirket adına tescilini talep etmiş, açılan davada asliye ticaret mahkemesi ve asliye hukuk mahkemesi arasında karşılıklı olarak görevsizlik kararı verilmiş olup, uyuşmazlığın bu haliyle davacı şirket ve davacı şirket ortağı olan davalının yaptığı inanç sözleşmesinden kaynaklandığı ve iddianın ileri sürülüş biçimine göre, eldeki davada genel hükümlerin uygulanması gerektiği anlaşıldığından, davanın asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekir..

İzah olunan gerekçeler ışığında ... Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.