İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2018/1891 K.2018/1291

İlk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... Kadıköy İstanbul adresinde bulunan ... ticaret sicil numaralı BMP İletişim ticaret Aş'nin 18/07/2017 tarihinde adres değişikliğinden kaynaklı yapılan taşınma işmeleri sırasında nakliye firmasının amatör hareketleri nedeniyle müvekkili şirkete ait Pay Defteri'nin kaybolduğunu ileri sürerek taraflarına pay defterinin kaybolduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekilinden nakliyenin yapıldığı firma hakkında açıklayıcı bilgi istenmesi üzerine de ;davacı vekili celse arasında sunduğu dilekçesinde ve duruşma sırasındaki beyanında taşınma tarihinin 18/07/2017 tarihi olduğunu, taşıma işinin nakliye firması tarafından değil şirkete ait araç ile şirket çalışanı ... tarafından taşıması nedeniyle pay defterinin kaybolduğunu beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, TTK 82/7 maddesinde bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaıı uğradığı takdirde tacirin ziyaıı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesi bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği hususunun düzenlendiği, davacı vekilinin taşıma işinin ve pay defterinin kaybedildiği tarihin 18/07/2017 tarihi olduğunu söylemesine rağmen davasını 02/01/2018 tarihinde yani ziyaıı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün geçtikten sonra açtığı gerekçesiyle hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili, kaybolmuş bir eşyanın kaybolduğunun fark edilmesi için eşyaya ihtiyaç duyulması gerektiğini, eşyaya ihtiyaç duyulmadığı takdirde kaybolduğunun idrak edilmesinin mümkün olmadığın, zayi taleplerine konu etmiş oldukların pay defterinin kaybolma tarihinin de kaybolmanın fark edilmiş olduğu davanın ikame tarihi olduğunu, pay defterinin kaybolma tarihinin taşınma tarihi olan 18/07/2017 tarihi değil, tam tersine derdest davanın ikame edilmiş olduğu 02/01/2018 tarihi olduğunu,

pay defterlerinin kaybolması hususunda tanık beyanlarının nazara alınmasını talep etmiş olmalarına karşın mahkeme tarafından tanık beyanlarını değerlendirmeksizin 15 günlük hak düşürücü sürenin geçtiği hususunda kararın doğru olmadığını, bu kararın büyük bir hak kaybına sebep olacağının ortada olduğunu, zayi olan pay defteri için zayi taleplerini içerir haklı davanın reddi hususundaki kararın kaldırılmasını ve yeniden yargılama yapılarak tanıkların dinlenilmesi suretiyle zayi tarihinde karşılığın giderilerek davanın açılma tarihi esas alınarak mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

TTK 82/7 maddesinde bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaıı uğradığı takdirde tacirin ziyaıı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesi bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği hususu düzenlenmiştir.İlk Derecce Mahkemesi taşınma sırasında kaybolan pay defterinin kaybı için hak düşürücü süre içinde dava açılmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiş ise de ; kaybın ne zaman gerçekleştiği ve şirket yetkililerince ne zaman öğrenildiğine ilişkin bir belge kayıt olmadığından davacı tarafça beyan edilen tarihe itibar edilmesi gerekmektedir.

Ancak ; TTK nun 82/7.maddesine göre zayi belgesi verilebilmesi için bu maddede belirtilenler gibi hallerden birinin olayda mevcut olması gerektiği ,tacirin saklamakla mükellef olduğu ticari defter ve kayıtların özenle muhafaza etmesinin zorunlu olduğu ,somut olayda davacı vekilinin düzeltilen beyanına göre şirket çalışanı tarafından taşınması sırasında kaybolduğunun beyan edilmesi karşısında davacının gereken özen ve dikkati göstermeyerek iddiaya konu olayın meydana gelmesine sebebiyet verdiği ,olayın -kaybın nasıl meydana geldiğine ilişkin gazete ilanı ,olaya ilişkin bir tutanak gibi bir delilin de mevcut olmadığı anlaşılmaktadır.

Kanun da tarif edildiği şekilde bir afet sebebiyle veya hırsızlık gibi tacirin iradesi sebebiyle bir zayii halinin mevcut olduğu iddia ve ispat edilmediğinden davacı elemanının kusuru nedeniyle zayiinin gerçekleştiği beyan edildiğinden zayi belgesi isteme koşulları mevcut olmadığı, davacı şirketin özenle muhafaza etmediği pay defterinin kaybı nedeniyle zayi belgesi isteyemeyeceğinden ;ilk derece mahkemesinin gerekçesi yerinde değil ise de toplanan delillere göre gerekçesi düzeltilmek suretiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.