İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2018/437 K.2018/731

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının satın aldığı mal bedelleri sebebi ile müvekkili şirkete 45.076,32-TL borçlu olduğunu,borcunu ödemediğinden İstanbul ...İcra Dairesinin .... E sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, borçlunun süresinde yaptığı itirazla hem borcunu inkar ettiğini hem de yetki itirazında bulunduğunu, alacaklarının faturaya müstenit olup, yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre faturaya dayalı takiplerde Borçlar Kanununun 89.maddesi gereğince alacaklının ikametgahı mahkemesi de yetkili olup, müvekkilinin adresinin Sarıyer/İstanbul olduğunu davalının borca ve yetkiye itirazlarının iptali icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; öncelikle mahkemenin yetkisine itirazda bulunduklarını yetkili mahkemenin Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu ,davacının davasına dayanak yaptığı 25/04/2016 tarih ve 45.076,32- TL tutarlı faturanın içeriğinin tamamen gerçek dışı olduğunu, bahse konu mutabakatın imzalandığı tarihten sonra müvekkilinin davacıdan hiçbir mal veya hizmet almadığı gibi taraflar arasında alacak veya borç doğumuna sebebiyet verecek alışverişin gerçekleşmediğini, bu bakımdan davanın esastan reddi halinde İİK 67/2 maddesi hükmü uyarınca dava konusu tutarın %20 sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek olan kötü niyet tazminatını tutarının davacıdan alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacı tarafın dava dilekçesinde belirttiği fatura ve irsaliyeleri sunamadığı, davalı ile yapılmış bir sözleşme ve taahhüt de sunamadığı ve davalı tarafça borç kabul edilmeyip, davacının dile getirdiği, ancak dosyaya sunmadığı fatura ve irsaliyeleri de kabul etmediğinden davacı Borçlar Kanunu 89 maddeye dayalı olarak bir para alacağından dolayı HMK 10 maddesi uyarınca davasını İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açamayacağını,

hal böyle iken davalının adresi Diyarbakır olduğundan bu husus hem takip talepnamesinde hem dava dilekçesinde sunulan davacı dilekçelerine göre sabit olduğundan ve davalı tarafın süresinde yapmış olduğu yetki itirazında haklı olması nedeniyle HMK 6 maddesi uyarınca davaya bakma yetkisinin Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğuna, bu nedenle de mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; dosyaya sunulmadığı belirtilen fatura ve irsaliyelerin dilekçe ekinde dosyaya sunulduğunu, kaybolduğu veya hata yapıldığı varsayılsa bile bu belgelerin ibrazının istenmesi gerektiğini, sunulmadığı belirtilen fatura ve fatura konusu malların davalıya teslim edildiğine dair sevk irsaliyesinin tekrar sunulduğunu, malları teslim alan çalışanı Fesih Bayram'a teslim edildiği ve irsaliye altında adı geçenin teslim aldığına dair imzasının bulunduğunu, davalının malların teslim edilmediğine dair bir itirazda da bulunmadığını, davalı ile aralarındaki ticari ilişkinin cari hesaba ve faturalara dayandığından BK 89 maddesi gereğince davacının ikametgahı mahkemesinin işbu davada yetkili olup, yetkisizlik kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava,itirazın iptali davası olup davalı mahkemenin yetkisine ilk itirazda bulunmuştur.Ayrıca dava konusu İstanbul .. icra dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında ödeme emrine itiraz dilekçesinde davalı borçlu icra dairesinin yetkisine ve borca itiraz etmiştir.

İtirazın iptali davalarında, hem icra dairesinin hem de mahkemenin yetkisine itiraz edilmesi durumunda İİK.nun 50.maddesi uyarınca öncelikle icra dairesinin yetkisine yönelik itirazın HMK'nın 164. maddesi hükmü uyarınca ön sorun olarak incelenmesi gerekir. İcra Müdürlüğünün bu konuda re’sen inceleme yetkisi bulunmamaktadır.

Somut olayda, icra dairesinin yetkisine de itiraz bulunduğuna göre, mahkemece öncelikle icra dairesinin yetkisi incelenip, yetkisiz olduğu sonucuna varıldığı takdirde dava şartı gerçekleşmediğinden davanın reddine karar verilmesi, icra dairesinin yetkili olduğunun kabul edilmesi halinde ise, mahkemenin kendi yetkisine yönelik itirazın incelenmesi gerekmektedir.

HMK115(1) gereği mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.Mahkemece, davalının ikametgah adresinin Diyarbakır olduğundan mahkemenin yetkisizliği nedeniyle dava dilekçesinin usulden reddine karar verilmiş ise de ; itirazın iptali davasına ilişkin dava şartı olan yetkili icra dairesinde takip yapılması koşulunun gerçekleşip gerçekleşmediğininin öncelikle incelenmesi gerektiğinden ,özel dava şartı incelenmeden yetki itirazının kabulune karar verilmesi HMK 353-(1)a-4 gereği hükmün esasının incelenmeden kaldırılmasını gerektirdiğinden,istinaf sebebi olarak ileri sürülmemiş ise de re'sen incelenmek suretiyle hükmün kaldırılarak dosyanın kararı veren mahkemeye iadesine karar verilmiştir.