İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2018/585 K.2018/796

Görevsizliğe ilişkin hükmün davacı ve davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, davacının Norveç bayraklı, ... IMO numaralı ... adlı römorkörün maliki ve donatanı olduğunu, S... adlı römorkörün, 31 Ekim 2016 tarihli LOF 2000 formunda düzenlenen Kurtarma Sözleşmesi tahtında Bolivya bayraklı, ... IMO numaralı ... adlı gemiye ve içinde yüklü 3.075 mt hurda demir eşyasına kurtarma hizmeti verdiğini,davacının Beyoğlu... Noterliği'nin .... yevmiye nolu ihbarnamesiyle, ....

A.Ş'ye, kurtarma ücret ve masraflarına ilişkin ihtilafın Kurtarma Sözleşmesi hükümlerine göre Londra'da Lloyd's kurtarma ve tahkim kuralları uyarınca tahkim yoluyla çözüleceğini, uyuşmazlık hakkında Londra'da Lloyds Kurtarma Tahkim Şubesi nezdinde tahkim davasını başlattığını, tahkim yargılaması sonucu Hakem... tarafından Temmuz 2017 tarihli kesinleşmiş hakem kararı ile.

79.360-usd, kurtarma ücretinin ve1 Kasım 2016 tarihinden hakem kararının verildiği 11 Temmuz 2017 tarihine kadar işletilecek senelik %4,5 faiz ile hakem kararı tarihi 11 Temmuz 2017 tarihinden fiili ödeme gününe kadar %5,25 faizin, 25.642,58-usd masrafın 4.675-İngiliz Sterlini hakem kararı masrafının, 175-İngiliz Sterlini hakem atama ücretinin, 4.500-İngiliz Sterlini hakem ücretinin, 15.000-İngiliz Sterlini avukatlık ücretinin, davalı ...

A.Ş tarafından davacıya ödemesine karar verildiğini belirterek tahkim kararı sonucu toplam 24.350- İngiliz Sterlini ile bu miktara dava tarihinden itibaren 3095 Sayılı yasa md 4-a hükmü gereğince Devlet Bankalarının I yıl vadeli Ingiliz Sterlini hesaba uyguladığı en yüksek faizinin fiili ödeme günündeki T.C Merkez Bankası efektif satış kuru karşılığı Türk Lirasının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Tensiben inceleme yapıldığından cevap dilekçesi bulunmamaktadır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, somut olayda deniz kazasında tahakkuk eden ücret alacağına ilişkin yabancı hakem kararının tenfizinin talep edildiği ,alacağın kurtarma faaliyetinden kaynaklandığı,İst. 17. ATMrtı olup, HMK 115. Maddesine göre, dava şartlarının yargılamanın her aşamasında resen değerlendirilmesi gerektiğinden mahkemenin görevsizliğine, dosyanın deniz ticareti davalarına bakmakla görevli İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; davanın yabancı hakem kararının tanıma ve tenfizi davası olduğunu, yabancı hakem kararının tanıma ve tenfizi davasında geçerli olan esası inceleme yasağı ilkesi gözetilmeden görevsizlik kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, 5235 sayılı Kanunun m.5 f.4 hükmüne göre Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğunu,İst. 17.ATM'nin yabancı hakem kararlarının tanıma ve tenfizi davalarında görevli mahkeme olduğu hususunda bir düzenleme olmadığını belirterek görevsizlik kararının kaldırılıp düzeltilerek mahkemenin görevli olduğuna karar verilmesini talep etmiştir.

Katılma yoluyla istinaf yoluna başvuran davalı vekili; görevsizlik kararına bir itirazlarının bulunmadığını,hakem kararının, deniz taşımasında oluşan ve deniz ticareti ile ilgili olduğu, öncelikle tarafına dava dilekçesinin tebliğ edilmediğini, müvekkilinin savunma hakkı ve hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini,asıl davalı/borçlunun 11 Temmuz 2017 tarihli ilk hakem kararına göre ...Gemisi donatanı olup; müvekkilinin davanın tarafı olmadığını belirterek tanıma tenfiz davasına konu hakem kararı kamu düzenine aykırı olduğundan müvekkili yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davacıya ait ... isimli römorkör ile verilen kurtarma hizmeti nedeniyle tenfizi talep edilen yabancı hakem kararının verildiği karar içeriğinden anlaşılmaktadır

5235 sayılı Kanunun 5/3-4. Madde de yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizine yönelik davalara ilişkin tüm yargılama safhalarının bir başkan ve iki üye ile toplanarak heyetçe yürütüleceği ve sonuçlandırılacağı düzenlenmiştir.Tenfiz davalarının hangi mahkemece bakılacağına ilişkin görev hükmü değildir.Hakem kararına konu alacağın kurtarma alacağına ilişkin olduğu hususunda ihtilaf olmayıp ;TTK nun deniz ticareti hükümleri arasında düzenlendiği.

TTKnun 5/3 maddesi gereğince Ticaret Mahkemesi ile Deniz Ticaret davalarına bakan mahkeme arasında ki ilişki görev ilişkisidir. Yabancı hakem-mahkeme kararlarının tanınma ve tenfizine ilişkin görevli mahkemeyi belirleyen bir görev kuralı yoktur. Genel görev hükümlerine göre belirlenmesi gerekmektedir. Yabancı hakem kararının tenfizi davasında görevli mahkemeye işaret eden Yargıtay kararları bulunmaktadır.

(Y.15 HD 2015/5244-6250, 19 HD 2014/208-4501 , 11 HD 2016/2383- 2017/4770 , Y.11.HD : 2016/14797- 2017/233 ) Buna göre kurtarma alacağı deniz ticareti faslında düzenlendiğinden davaya bakmaya da deniz ticareti davalarına bakmakla görevlendirilen İstanbul 17.Asliye Ticaret Mahkemesidir.

HMK 138. Maddesi gereğince dava şartları ve ilk itirazlar bakımından dosya üzerinde karar verilebileceği ; yargılamanın her safhasının görevli mahkeme eliyle yürütülmesi davanın taraflarının menfaatine olduğu kabul edilerek HMK 114 maddesi gereğince, dosya üzerinden tensiben görev hususunun incelenmesinde usule aykırılık bulunmamaktadır. Esasen davalı vekilinin ileri sürdüğü istinaf sebebleri görevli mahkemede yapacağı savunmasına ilişkin olduğundan her iki yan vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.