İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2018/755 K.2019/1251

Davanın kısmen kabulüne ilişkin hükmün davacı ve davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, yurtiçi ve yurtdışında çeşitli sanat etkinliklerine katıldığını,resim çalışmaları yaptığını, 01/06/2015 tarihli davet mektubu ile davacının Roma'daki sergiye davet edildiğini, 26/06/2015 tarihinde Roma'dan İstanbul'a davalının uçağı ile seyahat edildiğini, aynı şekilde eserlerin gerekli ambalajları yapılarak kargoya teslim edildiğini, varma yerinde diğer sanatçıların eserlerinin teslim edilmesine rağmen müvekkilinin eserlerinin teslim edilmediğini, eserlerin bir sonraki sergide sergilenemediğini, müvekkilinin başvurusuna rağmen eserlerin bulunmadığı,

maddi ve manevi zararların karşılanmadığını ileri sürerek, şimdilik 18.065-TL maddi tazminat ile uğranılan manevi zararın karşılığı 10.000-TL olay tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; uyuşmazlığa 1999 tarihli Montreal Konvansiyonu hükümleri uygulanması gerektiğini, davacının sözleşme gereğince süresinde ihbar yükümlülüğünün yerine getirmediğini dava hakkının bulunmadığını, zayi olduğu ileri sürülen tabloların kıymetli eşya olmasına rağmen sigorta yaptırılmadığı gibi özel bir beyanda da bulunulmaması nedeni ile müvekkilinin zayi olan eşya nedeni ile sorumlu olmadığını, sorumlu kabul edilse dahi, sorumluluğunun sınırlı oldğunu, manevi tazminat koşulları olmadığı gibi bu miktarın dahi sınırlı sorumluluk içinde bulunduğunu, savunarak davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece bilirkişi kurulundan alınan raporda; davacının gerçek zararının 15.000-TL olduğu, taşıyıcının sınırlı sorumluluğunun 1.131-sdr ile sınırlı olması karşısında karar tarihine en yakın 25/12/2017 günlü kura göre 1 -SDR.'nin 5.4022TL olması nedeni ile 6.109,88-TL maddi tazminatın ve sanatçı olan davacıya ait sergilenen sanat eserlerlerinin davalı taşıması sırasında zayi edilmesi üzerine eserlerin bir kaç gün sonra düzenlenecek olan başka bir sergide sergilenememesi nedeniyle davacının kişilik haklarının hukuka aykırı şekilde zarar gördüğütakdiren 3.000-TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

1-Davacı vekili; davalı taşıyıcının pervasızca davrandığını, tabloların kaybını açıklayacak hiçbir neden ileri sürülemediğini, çalınmasının en büyük olasılık olduğunu,sınırlı sorumluluktan yararlanamayacağını, manevi tazminatın az takdir edildiğini, davacının eseri tabloların tek ürünler olduğunu, belirterek kararın kaldırılarak talep doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. 2-Davalı vekili;manevi tazminat şartları oluşmadığını,manevi tazminata hak kazandığı kabul olunsa dahi, 1131-sdr lik üst sınırın hem maddi hem de manevi tazminat için öngörüldüğünü belirterek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Taşımanın iki akit ülke arasında yapılması nedeniyle uyuşmazlığa 1999 tarihli Montreal Protokolü hükümleri uygulanacaktır.22.2 maddesi uyarınca davalı fiili taşıyıcının sorumluluğu yolcu başına 1000 özel çekme hakkı( 1 ocak 2010 tarihi itibarıyla 1131 SDR). ile sınırlıdır.Bu kural ,

yolcunun bagajının taşıyıcıya teslim edildiği sırada teslim anındaki gerçek değerini gösterir bir bildirimde bulunulması ve ek ücret ödemesi halinde uygulama alanı bulamaz.22.5 madde ile taşıyıcının çalışan veya temsilcilerinin zarar verme kastı ile zararını doğması ihtimali bulunduğunu bilerek dikkatsizlik ve ihmali nedeniyle zararın gerçekleştiğinin ispatı halinde sınırlı sorumluluk hükümleri uygulanmaz.

Davalı hava taşıyıcısının çalışanın veya temsilcisinin kasten hasar vermesi veya hasarın muhtemelen oluşacağının bilinerek dikkatsizce yaptığı fiili neticesinde oluştuğunu kabule yarar deliller mevcut olmadığından davalının sınırlı sorumlu olduğunun kabulü gerekir.Taşınan eşya ile ilgili gerçek değer bildirimi ve ek ödeme bulunmaması nedeniyle davalı havayolu firmasının davacıya ait kayıp bagajdan dolayı sınırlı sorumluluk esasına göre maddi tazminata hükmedilmesinde isabetsizlik yoktur.Uluslararası hava taşımalarında taşıyıcının sorumluluğu ve koşulları mevcut ise manevi tazminat yönünden Türk yargı uygulamasında TMK ve TBK hükümlerinin

uygulanacağı kabul görmüştür.(örneğin HGK nun 12.12.2001 tarih ve 2001/11-1161 esas-2001/1152 sayılı ilamı ) Sınırlı sorumluluk miktarına manevi tazminat miktarı dahil edilemez.

Sanatçı davacının sergilenen sanat eserlerinin davalı taşıması sırasında zayi edilmesi nedeniyle, eserlerin kısa süre içerisinde düzenlenecek olan başka bir sergide sergilenemediği ,davacıya ait iki sanat eserinin kaybının BK 142 ve 58. maddesi uyarınca malvarlığı zararı olmaktan öte davacının kişisel haklarına saldırı niteliğinde bulunduğu gözetilmelidir.Mahkemece tarafların ekonomik durumu ve duyulan manevi üzüntü ve elemin derecesi dikkate alınarak yasal şartları oluşan manevi tazminatın kısmen kabul edilmesi ve özellikle takdir edilen miktarın tarafların ekonomik ve sosyal durumu,

tazminat yükümlüsünün aşırı yük altına sokulmaması tazminatın zenginleşme aracı kılınmaması,hissedilen manevi zararı ve bozulan manevi dengeyi düzeltecek teselli ve ruhi tatmini sağlayacak kadar olması gerektiği hususları birlikte değerlendirildiğinde,hükmedilen tutarın uygun olduğu sonucuna varılmış,mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiş,hükme yönelik ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.