İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2019/1052 K.2021/1597

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davalının müvekkiline ait yüklerin taşıyıcısı olduğunu, ... numaralı konteyner taşımasında özet beyanda 855 adet beyana karşın 859 adet çıktığı için 732,50-TL idari para cezası uygulandığını, ... ve ... numaralı iki adet konteynerde 5175 adet yerine 5129 adet çıkması nedeniyle 2.157,95-TL idari para cezası uygulandığını, yine ... numaralı konteynerde 503 adet beyana karşın 39 adet eksik çıktığı için 13.338,13-TL idari para cezası uygulandığını, davalının ödediği toplamda 16.228,58 TL idari para cezasının müvekkilinden tahsili için müvekkili hakkında icra takibi başlattığını, takibin itiraz edilmeksizin kesinleştiğini,

adetten kaynaklı zarardan davalının sorumlu olduğunu, idari para cezalarını müvekkiline yansıtamayacağını, davalının indirimli ödeme imkanından da yararlanmadığını, davalının aldığı eşyaları taşımaya alırken adet bazında saymamasından dolayı meydana gelen zarardan davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili.

21 günlük bildirim süresine uyulmadığını, taşımanın zayi ve hasar olmaksızın gönderilene teslim edildiğini, taşımada davalının emir ve talimatlarına uyulmasına karşın cezaların düzenlendiğini ve bundan davacının sorumlu olduğunu, dava konusu idari para cezalarının fazla veya eksik çıkan yükten kaynaklandığını, müvekkilinin ödemek zorunda kaldığı cezaların sorumlusunun davacı olduğunu, özet beyan konusu konteynerler açıldığında farkların tespit edildiğini, dava konusu konteynerlerin yüklenmiş, istiflenmiş ve mühürlü olarak taşındığını, eksik çıkan emtianın mühürler açıldığında anlaşıldığını, bundan müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını,

taşımada zayi veya hasar tespit edilmediğini, ödenen cezalar nedeniyle indirim uygulanmamasının sorumluluğunun idareye ait olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, idari para cezasının sebebinin dava konusu 3 deniz taşımasındaki özet beyan ile fiilen gümrüğe sunulan malların uyumsuz olmasından kaynaklandığı, davacının müşteri sıfatıyla kendisine karşı taşıma taahhüdünde bulunulan taraf, davalının ise dava konusu yüklerin taşınması taahhüdünde bulunan taraf olduğu, konişmentolarda yer alan ve dava konusu cezanın uygulanmasına sebep olan yük miktarlarının gümrük belgelerine geçirildiği, konşimentolara kaydedilen ve gümrük beyanlarına geçirilen yük miktarlarının yüklere ilişkin faturalarda kayıtlı olduğu,

davalı aleyhine uygulanan para cezalarının sebebinin faturalar ve konşimentoda belirtilen miktarlara göre fazla veya eksik yükleme yapılması olduğu, TTK m. 1145/1'e göre, taşıtan ile yükletenin eşya hakkında taşıyana tam ve doğru beyanda bulunmakla yükümlü oldukları, yüklerin paletler halinde teslim edildiği, konşimentolarda FCL kaydı yer aldığından, taşıyanın bu konteyner içeriğini saymak imkanı bulunmayıp taşıtan/yükletenin beyanlarına göre konişmento ve gümrük belgelerini düzenlediğinin kabulü gerektiği, bu durumda taşıyan ilgili konteynerleri de yükletenler tarafından doldurulmuş ve kapatılmış halde teslim aldığı,

her üç konteyner yük bakımından eksik veya fazla çıkan yükler bakımından taşıtan/yükletenin yanlış beyanlarından dolayı davalıya karşı sorumluluklarının söz konusu olduğu, davacı vekilinin davalı şirketin idari para cezalarını öderken erken ödeme imkanından yararlanmayarak müvekkili şirketi zarara uğrattığını ileri sürdüğü, fakat davalının yasal sürede ödediği miktarı rücu ettiği, davacı tarafı zarara sokma niyetinin bulunduğunun ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili.

Davalı şirketin idari para cezalarını indirimli olarak ödeme imkanı bulunmasına rağmen bu hakkını kullanmadığını, davalı şirketin idari para cezasını süresi içinde ödemesine rağmen indirim imkanından yararlanmadığını, eşyaların konteynere davalı şirket personeli gözetiminde yüklendiğini ve ilgili personelin imzası alındıktan sonra mühürlendiğini, davalı firma çalışanların ürünleri teslim aldıklarına dair imzalı teslim tutanaklarının dosyada yer aldığını, davalı şirketin ürünleri kontrol ederek teslim alması gerektiğini, fakat davalının yükümlülüğünü tam olarak yerine getirmemesi nedeniyle farklılık ortaya çıktığını,

söz konusu mühür numaralarının müvekkili şirkette bulunmadığını, bu numaraların çıkış ve varış yerinde aynı olup olmadığının bilinmediğini, bu numaralarının aynı olduğunun davalı şirket tarafından ispat edilmesi gerektiğini, konşimentoların müvekkili şirket tarafından imzalanmaması nedeniyle müvekkili şirket bakımından bağlayıcılığının bulunmadığını ileri sürerek kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davalı tarafından taşıması yapılan ithalata konu emtianın, konşimento ve özet beyannamede belirtilen miktardan farklı olduğunun tespit edilmesi üzerine, Gümrük Müdürlüğünce düzenlenmiş idari para cezasının davalı taşıyan tarafından ödenmesi sonucu, davacı taşıtan şirkete karşı başlatılan takipten dolayı borçlu olmadığının tespiti ve ödenen bedelin istirdadı istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık; davalı tarafından taşıması yapılan emtiaya ilişkin gümrük belgelerinde yer alan adetlerin farklı olması nedeniyle uygulanan idari para cezalarından dolayı davalının sorumlu tutulup tutulamayacağına ilişkindir. TTK m.1145'e göre, "Taşıtan ile yükleten, eşya hakkında taşıyana tam ve doğru beyanda bulunmakla yükümlüdürler.

Bunlardan her biri, beyanlarının doğru olmamasından doğan zarardan taşıyana karşı sorumludur; bu yüzden zarar gören diğer kişilere karşı ise ancak kusurları varsa sorumlu olurlar." Somut olayda, davalı tarafından ödenen idari para cezaları üç ayrı taşıma sonunda verilen özet beyanlara dayanmaktadır. Fransa taşımasına ilişkin ... numaralı konteyner ile ilgili fazla çıkan 4 kap nedeniyle.

İtalya taşımasına ilişkin ... ve ... numaralı konteynerler ile ilgili eksik çıkan 46 kap nedeniyle. Amerika taşımasına ilişkin olarak ise ... konteyner ile ilgili eksik olan 39 kap nedeniyle 3 ayrı idari para cezası uygulanmış, davalı tarafın bu idari para cezaları süresi içerisinde ödenmiştir.

Her ne kadar davacı tarafından bahse konu taşımalardaki eksik bildirimlerden dolayı davalının sorumlu olduğu ileri sürülmüş ise de ... nolu konteynere ilişkin konşimentoda FCL kaydı yer almaktadır. Diğer konteynerlere ilişkin yüklerin teslim formunda FCL esasına göre teslim edildiği belirtilmektedir. FCL kaydı konteynerin taşıyana taşıtan/yükleten tarafından doldurularak teslim edildiği anlamına gelmektedir.

Ayrıca taraflar arasındaki elektronik posta yazışmalarından Amerika'dan teslim alınan ... nolu konteyner içeriği yüklerin paletler halinde olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle davalı taşıyanın bu konteyner içeriğini sayma imkanı bulunmadığından konşimento ve gümrük belgelerini taşıtan veya yükletenin beyanlarına göre düzenlediğinin kabulü gerekir.

Bu nedenle davalı taşıyanın, taşıtan veya yükletence verilen yanlış beyanlar sebebiyle ödediği cezalardan sorumlu tutulması mümkün değildir. Konteynerlerin yükletenler tarafından doldurulmuş ve kapatılmış halde teslim alındığı anlaşıldığından, konteynerlerde eksik veya fazla çıkan yükler bakımından taşıtan/yükletenin yanlış beyanlarından dolayı davalıya karşı sorumlulukları bulunmaktadır.

Ayrıca gümrük işlemleri sırasında konteynerlerin yükleme ve varış yerindeki mühürlerin aynı olmadığına ilişkin bir delil bulunmamasına, davalının dava konusu idari para cezalarını süresinde ödemesine göre davacı vekilinin diğer istinaf nedenleri de yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, hükümde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.