İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2019/1179 K.2021/1637

Asıl davanın kabulüne ,birleşen davanın reddine ilişkin verilen kararın asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı/birleşen davalı ... vekili; taraflarca, müvekkili şirket tarafından davalı şirketten ... plaka sayılı aracın satın alınması hususunda anlaşma yapıldığını, araç bedeli olarak davalı şirkete banka aracılığı ile 06.08.2015 tarihinde 300.000-TL para gönderildiğini, havale makbuzunda da paranın araç bedeli olarak gönderildiğinin açıkça yazılı olduğunu, aracın satış bedelinin ödenmesinden 20 gün sonra müvekkiline teslim edildiğini, ancak davalı şirketin bedeli ödenen aracın noter satışını yapmadığını, bu nedenle müvekkilinin araçtan yararlanamadığını, müvekkili tarafından keşide edilen 29.02.2016 tarihli ihtarname ile araç bedelinin iadesinin ihtar edildiğini, anca iade edilmediğini belirterek, 300.000-TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı/birleşen davacı TSH vekili; davacı firmanın müvekkiline ait ve satışa sunulan araçları bulduğu müşterilere pazarladığını, müvekkiline ödemenin ise ya direkt müşteri tarafından veya davacı tarafından yapıldığını, davacı ile bu şekilde yaklaşık 10 araçlık bir alım satım yapıldığını, en son 26.08.2015 tarihinde iki aracın davacıya teslim edildiğini, ancak ... plakalı araç bedeli ödenmediği için satışın yapılmadığını, davacıya 23.02.2016 tarihli ihtarname ile aracı teslim etmesinin ihtar edildiğini, araç teslim edilmediği için de davacı aleyhine İstanbul Anadolu 6. ATM'nin 2016/866 esas sayılı dosyasında dava açtıklarını,

davacının başka bir araç için gönderdiği parayı dava konusu araç için göndermiş gibi bedelin iadesini istediğini, davacının gönderdiği bedel ... markalı araca ait olup, aracın devrinin de davacının gösterdiği müşteriye yapıldığını, davacının dekontunda araç plakası veya başkaca bir araç bilgisi bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVA

Davalı/birleşen davacı TSH vekili; davalı firmanın, müvekkiline ait ve satışa sunulan araçları bulduğu müşterilere pazarladığını, müvekkiline ödemenin ise ya direkt müşteri tarafından veya davacı tarafından yapıldığını, davalı ile bu şekilde yaklaşık 10 araçlık bir alım satım yapıldığını, taraflar arasında bu şekilde bir teamül oluştuğunu, en son 26.08.2015 tarihinde ... ve ... plakalı iki aracın davalıya teslim edildiğini, ancak ... plakalı araç bedeli ödenmediği için devrin yapılmadığını, diğer aracın ise bedeli ödenerek davalının müşterisine devredildiğini, davacıya 23.02.2016 tarihli ihtarname ile aracı teslim etmesinin ihtar edildiğini,

davalının, başka bir araç için gönderdiği parayı dava konusu araç için göndermiş gibi bedelin iadesini istediğini, davalının gönderdiği bedel ... markalı araca ait olup, aracın devrinin de davalının gösterdiği müşterisine yapıldığını, davalının dekontunda araç plakası veya başkaca bir araç bilgisi bulunmadığını belirterek, ... plaka sayılı aracın müvekkiline teslimine, aracın teslim edilmemesi halinde bedeli olan 300.000-TL'nin ticari faiziyle davalıdan tahsiline, mahrum kalınan kira bedeli olarak da 20.000-TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVAYA CEVAP

Davacı/birleşen davalı ... vekili; müvekkili şirket ile davacı şirket arasında tek bir araç için satış anlaşması yapıldığını, söz konusu aracın ... plaka sayılı araç olduğunu, araç bedeli olarak davacı tarafa 06.08.2015 tarihinde 300.000-TL para gönderildiğini, davacının iddia ettiği ... plakalı aracın dava dışı ... firması tarafından müvekkiline satıldığını, ... plakalı aracın satış bedeli ödenmiş olmasına rağmen müvekkiline 20 gün sonra teslim edildiğini, ancak aracın devrinin yapılmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; asıl dava yönünden; davacı şirket tarafından davalıya 300.000-TL para gönderildiği hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, davalı tarafın, kendilerine gönderilen 300.000-TL araç bedelini ...'e satışı yapılan ... plaka sayılı araca ait olduğunu iddia etmekle, ispat külfetini kendi üzerine aldığı, ancak ... plaka sayılı aracın davacı şirketin talimatıyla dava dışı ...'e satıldığını ispatlayamadığı,

her ne kadar davalı taraf ... ile davacı arasında yüksek miktarda para transferi bulunduğunu, bu bağlamda davacı şirket ile bu kişinin birlikte hareket ettiğini ve söz konusu aracın davacı şirket adına bu kişiye satıldığını iddia etmiş ise de, bu iddiayı ispatlar herhangi bir delil sunulmadığı, ... ile davacı şirket arasında para transferinin bulunması, davalı tarafın iddia ettiği ... plaka sayılı aracın davacı şirkete veya onun talimatıyla davacı şirket adına bu kişiye satıldığını kanıtlayamayacağı;

birleşen dava yönünden yargılama aşamasında ... plaka sayılı aracın davacı tarafa teslim edilmiş olması nedeniyle bu yöndeki talebin konusuz kaldığı, asıl davada davacı şirket tarafından davalı şirkete gönderilen 300.000-TL'nin ...'e satışı yapılan ... plaka sayılı araca ait olduğu hususunun davalı tarafından ispatlanamadığı,

davalı tarafın kendisine gönderilen 300.000-TL'nin ... plaka sayılı araca ait olduğunu ve satışın davacı şirket adına veya davacı şirketin talimatıyla dava dışı ...'e satıldığını kesin delille ispatlaması gerektiği, oysa son oturumda dinlenen davalı şirket temsilcisinin, aracın davacı tarafın sözlü talimatıyla bu kişiye satıldığını ve talimatla ilgili yazılı belge bulunmadığını açıkça beyan etmesi karşısında, davalı tarafın 300.000-TL'nin ... plaka sayılı araç için gönderildiğini ve aracın da davacı tarafa veya onun talimatıyla satıldığı hususunu kanıtlayamamış olması nedeniyle asıl davanın kabulünün gerektiği;

birleşen davada ise, dava konusu ... plaka sayılı aracın yargılama aşamasında davacı tarafa teslim edildiği ve bu talep yönünden davanın konusuz kaldığı, kira kaybına konu edilen araç bedelinin 300.000-TL olarak davacı tarafa gönderildiği hususu dikkate alındığında, davacı tarafın ayrıca kira kaybından dolayı tazminat talep edemeyeceği gerekçesiyle, asıl davanın kabulüne, birleşen davada ise araç teslimi veya bedeli yönünden konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, kira kaybı isteminin de reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

İstinaf yoluna başvuran davalı/birleşen davacı TSH vekili; davacı/birleşen davalı ile ... arasında yoğun para trafiği bulunduğunu, ancak bilirkişinin sundukları banka kayıtlarını incelemediğini, mahkemece davacı ile bu kişi arasındaki ticari ilişkinin araştırılmadığını, taraflar arasında 10 araçlık bir işlem yapıldığını, araçların tamamının davacıya teslim edildiğini, araç devirlerinin bazen aracı konumundaki ... şirketine, bazen de direkt alıcıya yapıldığını, araç bedellerinin de üçüncü kişilerce müvekkiline ödendiğini, bu araçlardan birisinin ... adına satılarak bedelinin davacı tarafından ödendiğini, devrinin de bir gün sonra yapıldığını,

bu bedelin ... plakalı araçla ilgisinin bulunmadığını, dava sürerken aracın davacı tarafından otoparka bırakılarak yıllarca orada beklediğini, bu nedenle kira kaybı istemlerinin reddinin hukuka aykırı olduğunu, ayrıca davaya davacı sebebiyet verdiğinden müvekkiline vekalet ücreti gerekirken karşı taraf yararına vekalet ücretine hükmedilmesinin çelişkili olduğunu belirterek, kararın kaldırılarak asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Asıl dava, satış konusu aracın devredilmemesi nedeniyle bedelinin iadesi; birleşen dava ise satış bedelinin ödenmemesi nedeniyle karşı tarafa teslim edilmiş olan satışa konu aracın iadesi, olmazsa bedelinin tahsili, ayrıca aracın teslim edilmemesi nedeniyle oluşan kira kaybı bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Somut olayda; davacı-birleşen davalı tarafından 06.08.2015 tarihinde davalıya banka yoluyla "araç bedeli" açıklamasıyla 300.000-TL para gönderildiği, 26.08.2015 tarihinde ... ve ... plakalı iki aracın davalı-birleşen davacı tarafından davacı-birleşen davalıya teslim edildiği, ... plakalı araca ilişkin olarak taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı; davacının, gönderilen paranın ... plaka sayılı araç için gönderildiği ve aracın noter satışının yapılmadığını; davalının ise bu paranın ... plaka sayılı araç için gönderildiğini ve söz konusu aracın da davacının gösterdiği ...'e satışının yapıldığını ileri sürdüğü anlaşılmaktadır.

Taraflar arasında akdedilmiş bir yazılı sözleşme bulunmamakta olup, aynı tarihte iki aracın davalı/birleşen davacı TSH tarafından davacı/birleşen davalı ...'e sevk edilerek teslim edildiği anlaşılmaktadır. ... plakalı araç ise 06.08.2015 tarihinde davalı TSH tarafından ...'e noter satışıyla devredilmiş olup, dava konusu 300.000-TL bedel de aynı tarihte davacı/birleşen davalı ... tarafından banka yoluyla davalı/birleşen davacı TSH'ye ödenmiştir.

Davalı/birleşen davacı tarafından da dava konusu bedelin, dava dışı ...'e devredilen ...5 plaka sayılı bu aracın satış bedeli olduğu ileri sürülmektedir. 300.000-TL'lik tutar davalı/karşı davacının ticari defter kayıtlarına dava dışı ...'e satılan araç bedeli olarak kaydedilmiş olup, bu husus bilirkişi tarafından da çelişki olarak değerlendirilmiştir. Ancak alınan bilirkişi raporu hükme varmaya yeterli bulunmamaktadır.

Davacı gönderilen paranın ...'e satılan araç ile ilgisi olmadığını ileri sürmekteyse de, banka hesap ekstresinde bu kişi ile davacı/birleşen davalı ... arasında yoğun bir para trafiği olduğu, bu kişi tarafından ...'e 09.07.2015, 13.07.2015, 31.07.2015, 11.08.2015 tarihlerinde toplam 1.570.000-TL para gönderildiği,davacı tarafından gönderilen havale de araç plaka bilgisi bulunmadığı görülmüştür.

Bu noktada hakimin davayı aydınlatma yükümlülüğü kapsamında, davacı/birleşen davalı vekiline, müvekkili ile ... arasındaki para trafiğinin sebebi ve mahiyeti açıklatılarak, her iki tarafın ticari defter kayıtlarında ... ile olan satışların ne yolla yapıldığı hususunun , ticari ilişkilerinin durumunun belirlenmesi ve sonucuna göre de asıl davadaki alacak talebi ile birleşen davadaki kira kaybı talebi ile yargılama giderlerinin de değerlendirilmesi gerekmektedir. ... plaka sayılı araç davalı/birleşen davacı TSH adına kayıtlı olup, bu araca ilişkin geçerli bir satış sözleşmesi düzenlenmediği de tarafların kabulündedir.

Bu durumda ihtar tarihinden aracın teslim edildiği tarihe kadar olan dönem için söz konusu araç için elde bulundurmanın haksız olup olmayacağı da değerlendirilmelidir.

Açıklanan nedenlerle; uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davalı/birleşen davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)a-6 maddesi uyarınca kabulü ile asıl birleşen davaya yönelik hükmün kaldırılarak, davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.