İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2019/1458 K.2021/1639

Davanın reddine ilişkin kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacılar vekili; müvekkilinin davalı ile aralarındaki ticari ilişki nedeniyle doğan alacağın tahsili için davalı aleyhinde İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının icra takibine haksız olarak itiraz ettiğini, müvekkilinin alacağının ticari defter ve faturalar ile sabit olduğunu, borcun ödendiğine dair bir belge sunulmadığını ileri sürerek davalının takibe yönelik haksız itirazlarının iptaline, davalı borçlunun %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; müvekkilinin davacı şirkete hiçbir borcu bulunmadığını, müvekkilinin bedelini ödediği halde bir kısım mal tesliminin yapılmaması nedeniyle müvekkilinin davacı şirketten alacaklı olduğunu, sipariş konusu mal karşılığında, müvekkili tarafından keşide edilen ...

Bankası Unkapanı Şubesi’ndeki ... çek sayılı 30.06.2013 tarihli 6.000-TL bedelli, ... çek sayılı 30.07.2013 tarihli 3.290-TL bedelli, ... çek sayılı 30.08.2013 tarihli 5.000-TL bedelli olmak üzere toplam 14.290-TL çekin davacıya verilmesine rağmen müvekkiline sadece takip ve dava konusu 9.290-TL tutarında mal teslimatı yapıldığını, bahse konu çeklerin bedelinin davacıya ödenerek çeklerin geri alındığını, davanın haksız ve kötüniyetli olarak açıldığını belirterek davanın reddine ve müvekkiline kötüniyet tazminatı ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacının defter kayıtlarına göre takip tarihi itibariyle davacının 8.245-TL alacaklı olduğunun, fakat davalı tarafın borcu ödemek için davacıya verdiği ... Bankası'na ait ... çek numaralı 30.07.2013 tarihli 3.290-TL bedelli ve ... Çek No'lu 30.08.2013 tarihli 5.000-TL bedelli çeklerin yine aynı defter kayıtlarına göre iade şerhi düşülerek davalıya iade edildiğinin tespit edildiği, tespit edilen alacak miktarı ile çeklerin miktarının örtüştüğü, TBK m.104/3 md. uyarınca çeklerin davalıya iade edilmesi nedeniyle artık çek bedellerinin ödenmiş sayılacağı, buna göre her iki çekin davalın elinde olması nedeniyle ödeme iddiasının ispat edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

1- Davacı vekili.

Bilirkişi tarafından yapılan incelemede müvekkilinin 8.245-TL alacaklı olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin ticari defterlerinin müvekkilinin lehine delil teşkil ettiğini, çünkü davalının ticari defterdeki kayıtların aksine bir delili bulunmadığını, bilirkişi tarafından tespit edilen alacak ile iade edilen çeklerin miktarının uyuştuğunu, ticari defterlerde bu çekler için iade kaydı düşülmesi nedeniyle TBK m.104/3'deki karinenin aksinin ispatlandığını ve senedin borç ifa edilmeden geri verildiği iddiasının sübuta erdiğini, müvekkilinin davalıdan olan alacağının devam ettiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2-Davalı vekili; kötüniyet tazminatı talebinde bulundukları halde mahkemece bu konuda olumlu ya da olumsuz bir karar verilmediğini, kötüniyet tazminatı koşullarının oluştuğunu belirterek müvekkili lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satım nedeniyle düzenlenen faturalardan doğan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vâki itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı icra takibi ile 03/12/2012 tarihli 9.289,89-TL bedelli fatura alacağın tahsilini talep etmekte olup, davalı davacıya verilen çek karşılığı ödemeler sonucunda davacıya borcunun bulunmadığını savunmaktadır.

Mahkemece ise, davacının ticari defterlerinde çeklerin iade edildiğine dair kayıt bulunmasından ve alacak miktarı ile iade edilen çek miktarının uyuşmasından dolayı TBK m.104/3 gereğince çek bedellerinin ödendiği, davacının davalıdan alacağının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bilindiği üzere, çekin borçlunun elinde olması, bedelinin ödendiğine karine teşkil eder (Yarg. 19. HD. 13/03/2018 tarihli, 2016/15163 E. 2018/1172 K.).

Bu karinenin aksinin ise alacaklı tarafından ispatlanması gerekir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık da davalının teslim edilen mal bedelini ödeyip ödemediği noktasında toplanmaktadır.

Davacının ticari defterlerine göre taraflar arasındaki cari hesap ilişkisinde davacının davalıdan 8.245-TL alacaklı olduğu, davalı tarafından davacıya verilen çeklerden 6.000-TL bedelli çekin ödendiği, 3.290-TL ve 5.000-TL bedelli olmak üzere toplam 8.290-TL bedelli çeklerin ise davalıya iade edildiğinin kayıtlı olduğu tespit edilmiştir. Çeklerin davacı tarafından iade edilerek davalının elinde olduğunun her iki tarafça da kabul edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda çekin davalı borçlunun elinde olması nedeniyle bedelinin ödendiğine dair oluşan karinenin aksinin davacı alacaklı tarafından ispatlanması gerekmektedir. Karinenin aksinin davacı tarafça ispatlanamadığı anlaşıldığından mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Davacı vekilinin alacağın ispatlanmış olduğu yönündeki istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.

Ancak, davacının davası haksız ise de, davacının icra takibini başlatmakta kötüniyetli olduğuna dair bir delil bulunmadığından kötüniyet tazminatı şartları oluşmamıştır. Açıklanan nedenlerle, hükümde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.