İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2019/191 K.2021/960

Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dilekçesinde; 04.07.2013 tarihinde ... plakalı aracı hasarlı bir şekilde 71.776-TL ye aldığını, aracı tamir ederek 19.08.2013 tarihinde 94.500-TL'ye ... Ltd. Şti.'ne sattığı, bu firma tarafından ... Ltd.Şti.'ne ve en son ... Ltd..Şti'ne satıldığını, daha sonra araca Kaçakçılık ve Mali Suçlar Bürosunca tedbir konulduğunu, geriye doğru satış sözleşmesinin fesh edildiğini, en son ... Ltd.Şti. tarafından aracın kendilerine iade edildiğini, konulan tedbirin devir ve tescile engel olur mahiyette olduğunu, kendisi tarafından aracın devri alınamadığı gibi, satılamadığını,satıcı davalının ayıba karşı tekeffül yükümlülüğü altında olduğunu,satıcı davalıya ödediği 94.500-TL'nin yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkilinin sigorta şirketleri tarafından pert-total işlemine tabi tutulan araçların satışına aracılık ettiğini, dava konusu aracın e-ihale sistemine dahil edilmesi ile ihalenin en yüksek teklifi veren ... Oto. üzerinde kaldığını, bu firma tarafından ödeme yapılmaması üzerine aracın sigortalıdan devir alındığını, davacının da ... Otom. müşterisi olduğunu, bedelin bir kısmının davacı bir kısmınında ...

Otom. tarafından ödendikten sonra devrin davacı üzerine yapıldığını, devir esnasında araç üzerinde bir takyidat bulunmadığını, davacının devir aldığı aracı 3. kişiye sattığını aracın halen en son devir alan ...

Otom. adına kayıtlı olduğunu, araç maliki 3. Kişi olmakla, davacının aktif husumet ehliyetinin de bulunmadığını, davacı ve 3.Kişilerin aracı halen kullandığını, bu nedenle ekonomik bir değer elde ettiklerini ve araçta değer kaybı oluştuğunu, ayrıca aracında kendilerine iadesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece Mahkemesince araç için İstanbul Anadolu 35. Sulh Ceza Mahkemesinin 2014/281 D.İş dosyası ile tedbir kararı verildiği, araç üzerindeki hukuki ayıbın devam ettiği, fiilen araç davacı elinde bulunduğundan davacının aktif husumetinin bulunduğu ve davacı tarafından ödenen 71.776-TL'nin 04.11.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili; cevap dilekçesini tekrarla, davacı ile yapılan satışın gerçek satış olmadığını, e-ihale ile alınan aracın, kayden kısa bir süre kendi üzerinde kaldığını, semenin davalı tarafından alınmadığını, sigortacı tarafından alındığını, davacının şu anda malik olmadığını, aktif husumetinin bulunmadığını, davacı ile sonraki maliklerin aracı 2013 yılından beri kullandıklarını, davacılara kattığı ekonomik değer ve değer kaybı bulunduğunu, kaldı ki aracın kendilerine iade de edilmediğini, davacının söz konusu araçla ilgili aftan yararlanmayarak zararın artmasına neden olduğunu,

aracın davacı tarafından kullanılması nedeni ile elde ettiği menfaat ve değer kaybı düşülerek ödenmesi, ayrıca aracın fiilen ve kayden davalıya iadesi şartı ile ödenmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava ;zapta karşı tekeffül hükümlerine göre açılan ödenen bedelin iadesi davasıdır. Dava konusu aracın davalı tarafından davacıya satışından sonra sırasıyla, ... AŞ ye, ... ltd.şti ne, ..., ..., ..., son olarak ve halen ... Ltd. Şti. Üzerine satılmış olup araç halen ve zapt edildiği tarihte ... Otomotiv adına kayıtlıdır.

Araçla ilgili olarak İstanbul Anadolu 35.Sulh Ceza Mahkemesinin 2014/281 D.İş dosyası ile 05.05.2014 tarihinde geçiçi el koyma kararı verildiği ve kararın 06.05.2014 tarihinde onandığı anlaşılmaktadır. Araç 24.1.2014 tarihinde ...'e satılmış olup , ... Otomotiv malik iken zapt edildiğinin kabulü gerekir.bir başka deyişle aracın zaptından dolayı kayıt malikinin zarara uğradığının kabulü gerekmektedir.Davacı tarafından araç 19.08.2013 tarihinde dava dışı ...

Taş. satmış daha sonra 30.11.2015 tarihinde yapılan protokol başlıklı belge ile aracın davacıya teslim edildiği ve 94.500-TL'ninde aynı gün dava dışı firmaya ödendiğine dair makbuz sunulduğu görülmüştür. Hukuken araç maliki olan ... Otom. tarafından bu araçla ilgili olarak davacıya alacak temliki veya açılan bu davaya muvafakat ettiğine dair bir belge dava dosyasında yoktur. Araç ...den sonra beş kez el değiştirmiş olup , ...

Otomotiv'in kendisinden evvel ki satıcı ...''dan ,onunda kendisinden önceki akidinden bedel istediğine dair bir belge sunulmamıştır. ...'in kendisinden sonraki alıcıya ödeme yaptığına dair bir belge sunulmamıştır.Aracı davacı sattıktan ve pek çok kez el değiştirdikten sonra ... otomotive bedel ödediğini ileri sürerek davalıya dava açması mümkün görülmemiştir.

"Satın alıp başkasına sattığı otonun ,sattığı kişi elinde iken zapt edilmiş olmasından dolayı ,satın alan kişinin kendisi hakkında açılmış bir davası bulunmadıkça satıcı kendisine satan bu nedenle dava açamayacaktır.(Yargıtay 13 HD nin 6.5.1986 tarih E.2069 ,K.2714 sayılı emsal kararı ) Anlatılanlara göre davacının rızaen kendisinden sonraki alıcıya ödenen iadesi ancak gerekmediği yapılmış bir ödeme olarak kabul edilecektir.Ancak kayıtlı araç maliki ...

Otomotiv'den geriye doğru devam edecek şekilde bir ödeme sözkonusu olması halinde davacının davalıya rücu edebileceği kabul edilebilir. Sübjektif hakkı talep etme yetkisinin davacıya ait olduğu ,davacının sözleşme nedeni ile zarara uğradığı ve hak sahibi olduğu söylenemeyeceğinden davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmek gerekirken davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü kararın kaldırılmasına, bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden yeniden hüküm verilmesine , davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.