İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2019/1975 K.2022/180

Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; taraflar arasında gerçekleşen kargo taşıma hizmeti nedeniyle davacı şirketin kendisine düşen yükümlülüğü olan kargo taşıma hizmetini süresinde, eksiksiz ve sağlam olarak gerçekleştirdiğini, taraflar arasında imzalanan Yurt Dışı Hizmetler Taşıma Sözleşmesinde açıkça belirtildiği üzere yurtdışına gönderilen kargolar nedeniyle bu kargolara tekabül edecek gümrük vergilerinin gönderici tarafından ödeneceğinin taahhüt edildiğini, müvekkili firma tarafından davalının kargoları için gümrükte ödenen vergilere istinaden kesilen dava konusu faturaların, davalı tarafından ödenmediğini,

müvekkil firmanın bu alacağını hukuki yollardan tahsili için icra takibi başlattığını, buna karşılık davalı borçlunun, borca itiraz ettiğini belirterek davalının yaptığı itirazın iptali ve takibin devamına, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili.

Taşıma Sözleşmesi gereği;sözleşmeye konu nakliyelerde gümrük vergisinin müvekkiline ait olacağı kararlaştırılmış ise de; taraflar arasında her taşıma işine ilişkin olarak e-posta yolu ile yapılan görüşmeler sonrası gümrük vergisinin ödenip ödenmeyeceğinin teyidi alındığını, alınan talimata göre işlem yapıldığını, taraflar arasında karşılıklı teyitleşme olmaksızın davacı tarafından gümrük vergisinin ödenmediğini, vekil sıfatıyla hareket eden davacı nakliyecinin müşterisinin talimatını almaksızın iş yapmasının beklenemeyeceğini,

gümrük vergisi oranlarının ne olduğunun ve ilgili işe ilişkin olarak ne miktarda tahakkuk edeceğinin mal nakliyelerinin yüzlerce farklı ülkeye yapılması ve her ülke gümrük vergilerinin farklı olması nedeniyle bilinmesinin imkânsız olduğunu, bu nedenle gümrük vergisinin malın ilgili ülke gümrüğüne varması sırasında belirlendiğini, davacının davalı iş sahibinden talimat almaksızın müşterisi adına afaki çıkan gümrük vergisi ödemesinin sözleşmeye aykırı olduğunu, davacının basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğünü ihlal ettiğini, davacı tarafın,

taraflar arasında yapılan önceki nakliyelere ilişkin emsal nakliye işlerinde taşıma konusu mal bedeli oranında tahakkuk eden gümrük vergilerinde dahi gönderici müvekkilini arayarak gümrük vergisini bildirmesi ve ödenmesi hususunda müvekkilinden talimat beklediği göz önüne alındığında, davacının 298-USD ve 295-USD mal bedelli nakliyelere ilişkin olarak müşterisinin talimatını almaksızın çıkan 15.813+12.154-TL miktarlı gümrük vergilerini ödemesinin anlaşılamadığını belirterek davanın reddine,% 20'sı oranda kötü niyet tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davalıya ait havayolu kargo gönderileri ile ilgili taraflar arasında bir çekişmenin bulunmadığı,ihtilaf konusu olayda, davacı yan lojistik hizmet üreten taşımacı sıfatıyla, davalı yan gönderen firmadan muhtelif gönderileri teslim aldığı, gönderici talimatına göre alıcılarına adreslerinde teslim işlevlerini gerçekleştirildiği, ancak varış noktası olan Brezilya'daki yerel gümrüklerde işlemlerin tamamlanması aşamalarında gönderilen kargo/eşyalar için gümrük vergisi tahakkuk ettirildiği,

somut olayda, dosya içeriği bilgi ve belgeler üzerinde yapılan sektörel inceleme ve tespitler doğrultusunda üç ayrı hava gönderisi için nihaî varış yerlerinde kargo alıcıları adına, taşımacının Brezilya Maliye Bakanlığına gümrük vergi, ceza ve KDV ödediği, Brezilya Reali (BRL) yerel para birimi ile ödenen giderleri partneri akdi taşıyıcı ...

Kargo A.Ş.'ne ABD Doları olarak fatura ettiği, Brezilya'da yapılan bu giderleri davacının davalıdan talep edebileceği, davacının düzenlediği faturaların olması gerekenden düşük olarak hesaplandığı, davacının davalıdan 29.785,91-TL alacaklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalının İstanbul ... İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın 29.785,91-TL asıl alacak üzerinden iptaline, takibin asıl alacağı yıllık %10.50 avans faizi uygulanmak suretiyle devamına, asıl alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; davacının taraflar arasındaki ticari uygulamayı ve ticari örf adeti aşarak temsil yetkisini açıkça kötüye kullandığını, müvekkili firmanın dünyanın farklı ülkelerine yaptığı mal sevkleri ile ilgili her bir ülke için gümrük tarifelerini ayrı ayrı bilmesinin mümkün olmadığını, gümrük vergisi ve sair miktarların nihai sorumlusunun malın asıl sahibi olan dava dışı üçüncü kişiler olduğunu, müvekkili şirket tarafından üçüncü kişilere gümrük vergisi miktarlarının bildirilip bu kişilerden onay alındıktan sonra davacıya işlem yaptırıldığını, davacının herhangi bir şekilde onay alma ihtiyacı hissetmeden kendi başına hareket ettiğini,

davacı şirketin azami dikkati sarf etmesi halinde malın gümrük vergisi tutarının malın değerinden ne kadar fazla olduğunu anlayabileceğini, davacının işin kolayına kaçarak gümrük vergisini ödeyerek basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğünü ihlal ettiğini, ayrıca bilirkişi raporunun sonuç kısmında da somut olayda dürüstlük kuralı gereğince müvekkili lehine karar verilebileceğinin belirtilmesine rağmen mahkemece davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığını beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava. İİK. 67. vd. maddeleri uyarınca açılan itirazın iptali davasıdır.İcra takibine konu alacak; hava taşıma sözleşmesi uyarıncı uyarınca cari hesap alacağının tahsili isteminden kaynaklanmaktadır. Taraflara arasında uluslararası havayolu kargo sözleşmesi bulunduğu, bu sözleşme uyarınca davacının davalıya ait gönderileri Brezilyaya taşıdığı ve alıcılara teslim ettiği hususu ihtilafsızdır.

Davalı vekili, gönderiler nedeniyle ödenmesi gereken gümrük vergilerinin ödenmesi ile ilgili müvekkilinden talimat alınmadığını, oysa müvekkili ile davacı şirket arasında ödeme yapılmadan önce müvekkilinden ödeme için onay alınacağına dair teamül oluştuğunu, müvekkilinin gönderi nedeniyle ödenen vergi ve giderlerden sorumlu olmadığını savunmuştur.

Taşıyıcının ana yükümlülüğü gönderiyi alıcıya teslim etmek, alıcının teslimden imtina etmesi halinde gönderiyi geri getirmekle sınırlıdır. Taşıyıcı gönderiden kaynaklı vergi ödemesinden sorumlu değildir. Davacı taşıyıcının ödemek zorunda kaldığı verginin ödenmesi yükümlülüğü ya davalıya ya da alıcıya aittir. Gönderen ile alıcı arasındaki ithalattan doğan vergiden dolayı taşıyıcının bu vergiyi ödeme gibi yükümlülüğü bulunmamaktadır.

Somut olayda, üç ayrı hava gönderisi için nihai varış yerlerinde kargo alıcıları adına davacının iş ortağı ve fiili taşıyan ... firması tarafından gümrük vergisi, ceza ve KDV ödenmiş ve ... firması tarafından davacı adına ... nolu AWB/Hava yük senedi gönderisi için 13/10/2014 tarih, 6.514,60-USD; ... nolu AWB/Hava yük senedi gönderisi için 17/10/2014 tarih, 5.029,17-USD;

... nolu AWB/Hava yük senedi gönderisi için 15/01/2015 tarih 739,13-USD bedelli faturalar düzenlenmiş olup, bu tutarlar davacı tarafından 15/10/2014 tarihli 15.813,54-TLbedelli, 17/10/2014 tarihli 12.154,50-TL bedelli ve 19/01/2015 tarihli 1.817,67-TL bedelli faturalarla davalıya yansıtılmıştır.

Taşıyıcının, davalı göndericiden yurt dışındaki alıcısına teslim edilmek üzere aldığı gönderileri, varış ülkesinde gümrük vergilerini ödeyerek çektikten sonra teslim etme zorunluluğu bulunmaktadır. Taraflar arasındaki sözleşmede vergi veya diğer ödemelerin tespitinden sonra davalının onayının alınacağına dair bir düzenleme bulunmamakta olup, teslimat tarihinden önce davalının davacıya bir uyarısı da bulunmamaktadır.

Bu itibarla mahkemece davacının iş ortağı firma tarafından ödenip de davacıya yansıtılan tutarlardan gümrük vergisi ve ceza faturalarıdan davalının sorumlu olduğunun kabul edilmesinde ve bu faturalara karşılık gelen tutarlara hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.