İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2019/376 K.2021/492

Davanın kabulüne ilişkin hükmün davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin dava dışı .... ile yaptığı ticaret sonucunda 25.04.2016 tarihinde iki adet çeki müvekkili şirket adına iş bu çekleri pazarlamacı olarak çalışan ... teslim aldığını, ... evine hırsız girmesi sonucu çeklerin çalındığını, hırsızlık olayı sonrası çalışanın şikayetçi olduğunu ve soruşturma başladığını, İst.Anadolu 7. ATM'nin 2016/538 esas sayılı dosyasında açılan zayi nedeniyle iptal davasında ödemeden men kararı verildiğini, davalı tarafından başlatılan İst. ....

İcra Dairesinin ... esas sayılı takibi ile çekin davalıda olduğunun öğrenildiğini, davalının çekin meşru hamili olmadığını, çekin incelenmesinde davalının cirosunun ... sonra araya sıkıştırılarak atıldığını,davalının kötü niyetli hamil olduğunu belirterek, 30.09.2016 vadeli ve 7.000-TL bedelli çekin istirdatı ile takibin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davacının çekte cirosu olmadığından aktif husumeti olmadığını, davacının çeki ciro etmeden teslim etmesi nedeniyle cironun beyaz ciro olduğunu ,müvekkilinin haklı hamil olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; çekte ciranta olarak yer alan dava dışı ... sonra ciranta olarak davalı ... isim ve imzası bulunduğu, bu iki cirantadan sonra ... isimli şirket cirosuna taşar vaziyette davalı cirosunun yer aldığı, davalı cirosunun araya sıkıştırılmak suretiyle atılmaya çalışıldığı, davacı ve dava dışı ... kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi sonucunda yapılan tespitlerle, çekin ... tarafından davacıya teslim edildiği,davalının kendinden önceki cirantayla ticari ilişkisinin bulunmadığı, davacının şikayeti üzerine soruşturmanın devam olunduğu, ciro silsilesinin bu haliyle bozuk olduğu, beyaz ciro savunması bakımından ticari defter kayıt durumunun savunma ile aynı yönde olmaması,davalının çeki iktisapta ağır kusurlu bulunduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili; çekte davacı tarafça yapılan ciro bulunma dığını,davanın aktif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, icra takibine ödeme yapanın ... olduğunu, dosyanın haricen tahsil ile kapandığını ,müvekkilinin meşru hamil olduğunu,çekin veriliş koşullarını ve verilme sebebini araştırmak durumunda olmadığı gibi bunu bilebilecek durumda da olmadığını, davacının yetkili hamil olduğunu, sonra da bu çeklerin rızası dışında elinden çıktığını ve yeni hamilin kötü niyetli olduğunu ispatı gerektiğini,TTK'nın 790. maddesinde,

kendi hakkının varlığı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşılan ve cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişinin, son cironun beyaz ciro olması halinde dahi yetkili hamil sayılacağı, 792. maddede ise, iyiniyetli çek hamilinin korunacağının hüküm altına alındığını,davacı tarafından müvekkilinin ağır kusurlu olduğunun ispat edilemediğini belirterek, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesine dayalı çek istirdatı istemine ilişkindir.

TTK’nın 792. maddesine göre, "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.''TTK'nın 790. maddesinde ise, "cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır" hükmü düzenlenmiştir.

Çek istirdatı davalarında davacı, çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle iktisap ettiği veya çeki iktisapta ağır kusurlu olduğunu kanıtlaması gerekir. Çeki elinde bulunduran davalının çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmamaktadır, aksinin kabulü çekin “mücerretlik” vasfını ortadan kaldırır.

Somut olayda; davacının dava konusu çeki dava dışı ... aldığı, davacının çekte cirosu bulunmasa da, çeki bu kişiden aldığının incelenen ticari defter leriyle kanıtlandığı, bu nedenle davacının çekte meşru hamil olup aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, çekin çalındığı, çekte ... cirosundan sonra ... cirosunun bulunduğu, davalı tarafından ise bu iki ciro arasına sıkıştırmak suretiyle kendi ciro ve imzasını attığı, davalının 21.03.2017 tarihli C.

Savcılığı ifadesinde de çeki ciro olmadan ... aldığı ve cirosunu sonradan araya eklediğini ifade ve ikrar ettiği, bu durumda çekte ciro zinciri kopuk olup davalının çeki iktisapta ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekmektedir.Ayrıca çeke dayalı takipteki borcun dava dışı ciranta tarafından ödenmesi halinde de davacının hukuki yararı bulunmakta olup, davalı vekilinin hükme yönelik istinaf sebebleri yerinde değildir.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf sebebleri yerinde olmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.