İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/377 K.2021/198

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili aleyhine ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/... Esas sayılı dosyası ile dava dışı ... Sigorta A.Ş. Tarafından deniz taşıması esnasında oluştuğu iddia edilen yük hasarı nedeni ile dava açıldığını, işbu taşımada davalı ... A/S nin fiile taşıyan olduğunu, ... A.Ş. Nin ise acente sıfatı bulunduğunu, TTK 1188 maddesi uyarınca müvekkilinin rücu hakkının kaybolmaması için işbu davayı ikame ettiklerini beyanla öncelikle ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/... Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasını ve işbu davadan Mahkememe kararının aleyhe kesinleşmesi halinde doğacak miktarın fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile işbu dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu konteyner taşımasında davacı yanın yabancı taşıyan ... A/S nin ... numaralı konşimentosuna "Gönderilen" sıfatı ile taraf olduğunu, aynı zamanda taşıma bakamından navlun faturasının da ... A/S tarafından davacıya kesildiğini, bu haleyle "Taşıtan" olmak üzere de iki ayrı sıfatı bulunduğunu, davacının taşıyan ...

A/S nin konşimentosundaki "Gönderilen" sıfatına istinaden TTK 1237/1 uyarınca konşimento hamili ile taşıyan arasındaki ilişkilerde konşimentonun esas tutulduğunu, taşıma tahtında çıkacak uyuşmazlıklar halinde Londra daki İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesinde görülmesi gerektiğini bu nedenle milletlerarası yetki itirazlarının bulunduğunu,

davacı yanın henüz iddia edilen taşıma sebebiyle sorumlu tutulmadığından TTK 1188/3 e dayanarak işbu davayı ikamede hukuki yarınını bulunmadığını beyanla konşimentoda bulunan milletlerarası yetki şartı uyarınca davanın yetki yönünden reddine ve her halükarda davanın esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, davacı aleyhine açılan deniz taşımasından doğan sigorta rücu davasında aleyhe karar çıkması ihtimaline binaen ödenecek bedelin rücuen davalıdan tahsili talepli alacak davası olup, uyuşmazlığın davalının milletlerarası itirazının yerinde olup, olmadığı, davacının hukuki yararının bulunup bulunmadığı ve nihai olarak davalının sorumluluğu ile davacının alacağının bulunup bulunmadığı hususlarında toplanmıştır.

MÖHUK 47. madde hükmüne göre yer itibariyle yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde, taraflar arasında yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşmaları mümkündür. Yetki şartı taraflar arasındaki ilişkiyi düzenleyen sözleşmeye ayrı bir madde olarak konabileceği gibi ayrı bir sözleşme olarak da düzenlenebilir. MÖHUK 47. madde hükmüne göre yetki şartının geçerli olması için uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması, Türk mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması, uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğması gerekir.

Dosya kapsamından, uyuşmazlığın davacı aleyhine açılan deniz taşımasından doğan hasar nedeniyle sigorta rücu davasında, davacı aleyhine karar çıkması durumunda ödenecek hasar tazminatının davalıdan tahsili talebi bakımından, davalının sorumluluğu bulunup bulunmadığı noktasında toplandığı, taşımanın ... Limanından İzmit Körfezi 'ne ... isimli gemi ile yapıldığı, taşımaya ilişkin konşimentonun ... A/S adına ... tarafından düzenlendiği, konşimentonun ...

A/S adına Türkiye acentesi tarafından düzenlendiğine dair dosyada delil bulunmadığı, ...

AS'nin Danimarka'da kurulu yabancı bir şirket olduğu, taşıyıcı şirket, konşimentoyu düzenleyip imzalayan acente ile geminin yabancı olması nedeniyle uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, konişmentonun 26.maddesindeki yetki klozu ile taşıma sözleşmesinin uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlıklara İngiliz Hukukunun uygulanacağı, yetkili mahkemenin ise Londra'da İngiliz Yüksek Adalet Mahkemeleri olduğunun kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

Yabancı unsuru taşıyan uyuşmazlıkların çözümünde yetkili kanunun tayininden önce çözümü gereken sorun açılan davada mahkemenin milletlerarası yetkisinin bulunup bulunmadığı hususuna ilişkin olduğundan (Aysel Çeliker/Bahadır Erdem, Milletlerarası Özel Hukuk, Sayfa 19) uygulanacak hukuktan önce yetki konusunun karara bağlanması gerekmektedir.

MÖHUK 47.maddesinde yer itibari ile yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde taraflar arasında yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşma yapılması mümkündür. Yetki şartı taraflar arasındaki ilişkiyi düzenleyen sözleşmeye ayrı bir madde olarak konulabileceği gibi ayrı bir sözleşme olarak da düzenlenebilecektir.

Anılan hükme göre yetki şartının geçerli olması için uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması, Türk Mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması ile uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğması gerekmektedir.

Eldeki dosyada somut uyuşmazlığın, ... 'nin Danimarka'da kurulu yabancı bir şirket olması, taşıyıcı şirket ile geminin yabancı olması, konşimentoyu düzenleyen acentenin ...

AS'nin Türkiye acentesi olduğuna dair dosyada delil bulunmaması nedeniyle yabancılık unsuru taşıdığı, dava konusunun Türk mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmayıp deniz taşımasından yani akdi ilişkinden kaynaklandığı, konişmentonun 26.maddesinde düzenlenen yetki klozunun halefiyet hükümlerine göre davacı sigorta şirketini bağladığı, konişmentodaki yetki şartına göre somut uyuşmazlık yönünden Londra'da bulunan İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesinin yetkili olduğu kanaatine varıldığından,

davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... Hakim ... · e-imzalıdır