İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2019/944 K.2021/991

Asıl davanın ve asli müdahilin davasının reddine ilişkin kararın davacı, asli müdahil ve feri müdahil vekillerince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili müvekkili bankanın bankacılık işlemleri nedeni ile müşterilerinden aldığı dava konusu 5 adet çekin, müvekkilince ... Kargo firması aracılığı ile gönderilmek üzere kargoya teslim edildiğini, ancak çeklerin kargo aracından çalındığını, davalı şirketin bu şekilde çalınan başka çekleri de kötü niyetle ele geçirdiğini ve bu nedenle başka mahkemelerde açılmış ve derdest olan davalar bulunduğunu, davalı şirketin kötü niyetle iktisap ettiği çekler hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesi ile dava konusu 5 adet çekin davalıdan istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili süresinden sonra verdiği dilekçesinde, müvekkilinin iyi niyetli hamil olduğunu, müvekkilinin çekleri kendi cirantasından yapmış olduğu işlere karşı aldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece çeklerin incelenmesinden görünürde cirolarda kopukluk bulunmadığı, davacı banka tarafından imza ve kaşesinin silindiği davalının yasal hamil olmadığı iddia edilmiş ise de asli ve feri müdahiller tarafından atılan cirolar banka emrine olmadığından TTK 790 maddesi gereğince ciro kopukluğu bulunmadığı, ayrıca asıl dava davacısı banka ve asli müdahilin çek hamilinin TTK 792 maddesi gereğince çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispatlayamadıklarından asıl davacı ve asli müdahil tarafından açılan davanın reddine karar verilmiş ve verilen tedbir kararı İİK 72 maddesi gereğince değil HMK 389 maddesi gereğince verildiğinden tazminat takdir edilmemiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili; davalının kötü niyetli olduğunu, ayrıca çekler üzerinde tahrifat bulunduğunu, dava konusu çeklerden 26.11.2017 keşide tarihli 36.000-TL bedelli çek aslına ulaşıldığını, çek aslında davacıya ait olan kaşenin Tipeks kullanılarak silindiğini, çekte tahrifat yapıldığını ciro silsilesinde kopukluk olduğunu, bu hususun gerekçeli kararda tartışılmadığını, ayrıca ... seri nolu 23.000-TL'lik ... bankasına ait ... seri nolu 120.000-TL lik çeklerde bankanın kaşesinin bulunduğu ancak takip ve ibraz aşamasında kaşenin mevcut olmadığının görüleceğini kararda bu hususların tartışılmadığını,

ayrıca dosyada bulunan bilirkişi raporunda davacı bankanın haklılığının belirlendiğini, davalıya defter ve kayıtlarını ibraz etmesi için süre verildiğini ancak davalının kayıtlarını ibraz etmediğini, dava konusu çeklerin davacı elinde iken çalındığını, çeklerin 5 adedinin keşideci ve cirantalarının farklı olduğunu ancak bu çeklerin tamanının aynı ciro silsilesi ile davalıya cirolanmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davalı şirketin sermayesine göre çeklerin toplam bedeli ile alışveriş yapmasının da hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,

ayrıca çeklerin çalınma tarihi 09.11.2017 tarihi olup davalı tarafından ibraz tarihi Kasım 2017 tarihinde çeklerin çalınmasından bu kadar kısa süre içinde bu denli yüksek miktarda ticari ilişki de olamayacağını belirterek kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Asli Müdahil vekili, müvekkili tarafından tahsil amacı ile davacı bankaya verilen 25.11.2017 tarihli 194.318-TL'lik çek ve 29.11.2017 tarihli 87.459-TL'lik çeklerin davacı bankadan çalındığını, bu konuda Bakırköy C.Başsavcılığının 2017/114622 Sor dosyası ile şikayete konu edildiğini ve savcılık tarafından tahsil için bankaya ibraz edildiğinde el konulması hususunda karar verildiğini, ancak davalının çekleri eline geçirerek İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... E- ve ...

E sayılı dosyaları ile takibe konu ettiğini, dava konusu çekler üzerindeki tahrifatın çıplak gözle dahi görülebileceğini, davalının haksız ve kötü niyetli olduğunu, çek arkalarındaki davacı bankanın kaşesinin tipeksle silindiğini, çekteki bu tahrifatın herkese karşı ileri sürülebileceğini, mahkemenin dava konusu çek asıllarını dahi celp etmeden bu konuda inceleme yapmadan karar verdiğini, ayrıca dosyada mevcut raporda davalının haklı hamil olmadığının tespit edildiğini, dosyada bu rapor varken ve aksi yönde bir rapor alınmadan karar verilmesinin de usulsüz olduğunu,

davalı şirketin alacağın varlığı için defterlerini dahi ibraz etmediğini belirterek kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Feri müdahil vekili istinaf dilekçesinde, davaya konu çeklerden 26.11.2017 keşide tarihli ... nolu 36.000-TL'lik çek ve 17.11.2017 tarihli ... seri nolu 23.000-TL'lik çeklerin tahsil için davacı bankanın Malkara Şubesine teslim edildiğini, daha sonra çeklerin çalındığını davalının eline geçirdiği bu çekleri İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... ve ... esas sayılı dosyaları ile takip konusu yaptığını, dava ve takip konsu çeklerde ...

Malkara Şubesi Kaşesinin yok edildiğini, feri müdahilin davalı ve diğer cirolarla bir ticari ilişkisinin bulunmadığını, çek arkasındaki ciroların meşru ve yetkili hamil olmadığını, çek asılları celp edilerek mahkemece bir inceleme yapılmadığını belirterek kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davacı banka tarafından açılan dava istirdat, asli müdahilin davası da çek istirdatı ve menfi tespit talebidir. Davaya konu çekler 5 adet olup, ilki ... Tekirdağ Şubesince verilen keşideci ...Ltd.Şti. 36.000-TL'lik çek ...Ltd.Şti emrine keşide edilmiştir. Bu lehdar tarafından feri müdahil ... Ltd.Şti.'ne ciro edilmiş daha sonra çek arkasında ..., ... ve davalıya ait imza bulunmaktadır.

Davalı tarafından bankaya ibraz edilen bu çeke el koyma kararı gereğince işlem yapılamadığı şerhi ile el konulmuş ancak bilahare İstanbul ...İcra Müd. ... E. Sayılı dosyasında takip konusu yapılmıştır. Dava konusu ikinci çek ... Sultanbeyli Şubesi'ne ait 25.11.2017 tarih ... seri nolu 194.318-TL'lik çek olup, keşidecisi ...Ltd.Şti. tarafından, ... Ltd.Şti emrine verilmiştir, çek arkasında sırayla ... Ltd.Şti. Ve sonraki cirolar ..., ... ve davalıdır.

İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile takip konusu yapılmıştır. İş bu çekle ilgili olarak da çek arkasında Bakırköy C.Başsavcılığının el koyma kararı gereğince işlem yapılamadığı şerhi ile el konulduğu görülmüştür. Dava konusu 3. çek ... Bankası Erenköy Şubesinden verilen keşideci ...A.Ş. olan 29.11.2017 tarihli 87.459-TL lik çek asli müdahil ...Ltd.emrine verilmiş ve bu firma tarafından cirolanmış ve sonraki ciroların ...

Ltd. ..., ... ve son olarak davalıya ait olduğu, davalı tarafından bankaya ibraz edildiği bankaca savcılık kararı gereğince işlem yapılamadığı şerhi ile el konulduğu ve daha sonra İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile takip konusu yapıldığı görülmüştür. Dava konusu 4.çek, ...

Bankasına ait keşidecisi ..., 17.11.2017 keşide tarihli 23.000-TL lik çek olup, feri müdahil ...Ltd.Şti. emrine düzenlenmiş, bu lehdar tarafından cirolandığı ve çek arkasında ...Ltd. ..., ... ve davalının bulunduğu, davalı tarafından bankaya ibraz edildiği Cumhuriyet Başsavcılığının kararı ile işlem yapılamadığı şerhi ile el konulduğu ve İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile takip yapıldığı görülmüştür.

Dava konusu 5. çek ...'a ait keşidecisi ...Ltd.Şti 25.11.2017 tarihli 120.000-TL bedelli çek ... emrine keşide edilmiş olup, bu lehdar tarafından cirolandığı ve sonra ... Ltd...., ..., ... ve son olarak davalı elinde iken bankaya ibraz edildiği ve banka tarafından savcılığın el koyma kararı gereğince işlem yapılamadığı şerhi ile el konulduğu ve dava tarihi itibarı ile icra takibine konu edilmeyen çektir. Asli müdahil ... Ltd.

Şti tarafından dava konusu edilen ve İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... E. ve İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyalarına konu edilen çeklerdir. Takip konusu çekler çek teslim bordrosu ile asli müdahil ve feri müdahil tarafından davacı bankaya teslim edildiğine dair belgeler dosya içinde mevcuttur.

Davacı bankaya teslim edilen çekler, davacı bankanın operasyon merkezine gönderildiği sırada kaybedildiği ve çek arkalarında davacı bankanın kaşesinin bulunduğu ancak imzasının bulunmadığı ve ciro ve imza bulunmayan çeklerde ciro kopukluğu olduğu ve davalının yasal hamil olmayacağı iddia edilmektedir.

İlk derece mahkemesi kararında asli ve feri müdahiller tarafından yapılan ciroların davacı banka emrine olmadığından TTK 790 maddesine göre kopukluk bulunmadığı ve davalının yasal hamil olduğu gerekçesi ile dava reddedilmiştir.

Davacı banka tarafından çek arkasında davacı bankanın imzası olmamakla birlikte kaşesi bulunduğu ve kaşenin daksille silinerek tedavüle konulduğu iddia edilmiştir.Dava konusu çekler dosyaya kazandırılmamış çek arkalarında davacının iddia ettiği şekilde kaşenin silinip silinmediği irdelenmemiştir.

Davacının bu iddiasına göre çek asılları getirtilerek davacının iddiası değerlendirmek gerekirken ilk derece mahkemesince bu husus yerine getirilmediği gibi,dava konusu tüm çeklerin silindiği iddia edilen kaşeden sonra ve asli müdahil ve fer'i müdahil tarafından farklı zamanlarda davacıya teslim edilen çeklerin tamamı aynı ciro imzalarından sonra davalı eline geçmiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda, mahkemece çek asılları getirtilerek çek arkasında davacı bankanın kaşesi bulunup bulunmadığı, kaşenin daksille silinip silinmediği ve tahrifat olup olmadığı ve bu incelemeden sonra davalının TTK 792 maddesi gereğince kötü niyetli veya iktisapta ağır kusuru olup olmadığı değerlendirilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar oluşturulduğundan verilen karar hukuka uygun değildir.

Davacı vekili ile asli müdahil vekilinin istinaf taleplerinin kabulü ile kararın HMK 353(1)a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmiştir.