İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2020/1237 K.2020/1043

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, ... Mahallesi, ... Cad. , No:..., ... Esenler/İSTANBUL adresindeki müvekkili firma ...ne ait 2017 yılı Ağustos ayından itibaren bugüne kadar ki olan karar defteri taşınma nedeniyle kaybolduğunu, bununla birlikte 2017 yılı Ağustos ayından itibaren bugüne kadarki olan karar defterinin taşınma nedeniyle kaybolması nedeniyle ... gazetesinde 04.09.2020 tarihinde gazete kayıp ilanı verildiğini beyanla müvekkili firmaya ait 2017 yılı Ağustos ayından itibaren bugüne kadarki olan karar defteri zayi olduğundan ötürü müvekkili firmaya zayi belgesi verilmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, Davacı vekili tarafından şirketin taşınması sırasında 2017 Ağustos'tan bugüne kadar ki karar defterinin kaybolduğu belirtilerek zayi belgesi verilmesi talep edilmiş ise de tacir olan davacının talebe konu defterleri güvenli bir şekilde muhafaza etmesi gerektiği, basiretli bir tacirin bu dikkat ve özeni göstermesi gerektiği, nedeni ne olursa olsun defterlerin güvenli bir yerde güvenli bir şekilde muhafaza edilmemesi nedeni ile davacının özen görevini yerine getirmediği, bu yönde gereken duyarlılığı göstermediği ve kusurlu olduğu, ayrıca Kanunda zayi belgesi verilebilecek hallerin TTK.82/7 maddesinde sınırlı olarak sayıldığı,

somut olayda zayi istenen belgelerin kaybedilmesinin bu sınırlı hallerden de olmadığı dikkate alındığında sübut bulmayan davanın reddine dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili, mahkemenin vermiş olduğu red kararı hukuka aykırı olduğunu, hatalı ve eksik inceleme söz konusu olduğunu, müvekkil firmanın ya da firma yetkilisinin herhangi bir kusuru ya da ihmalinin söz konusu olmadığını, karar defterinin müvekkil firmanın elinde olmayan nedenlerden ötürü kaybolduğunu, müvekkil firma tarafından söz konusu durum 02.09.2020 tarihinde fark edilmiş olup, 02.09.2020 tarihli tutanak şirket yetkilisi ve şirket çalışanı tarafından tutulduğunu, tutanağı imza altına almış olan şirket yetkilisinin beyanları değerlendirilmediğini, şirket çalışanı tanık olarak dinlenilmediğini,

dosya'da mübrez olan delillerin detaylı olarak incelenmediğini, TTK.82/7.

Maddesi uyarınca yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle zayi belgesi verilebilecek haller belirtilmiş olup, söz konusu madde'de belirtilen hallerin sınırlı olmadığını, taşınma esnasında ticari defterlerin kaybolması durumu'nun zayi belgesi verilebilecek haller kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, müvekkil firmanın mağduriyeti meydana gelecek olup, ticari defterlerinin kapanışına ilişkin işlemler yapılamayacağını, bu sebepler nedeniyle kararın bozularak kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava. TTK.'nın 82/7 maddesine dayalı zayii belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

TTK nun 82/7 maddesi uyarınca; "...yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziyaa uğrarsa tacir zıyai öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir..." Olayda davacı şirket temsilcisi ticari işletmesinin taşınması sırasında karar defterinin kaybolduğunu ,02/09/2020 tarihinde zayi olduğundan haberdar olduğunu ifade etmiştir.

6102 Sayılı Kanunun 82/7. Maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği davanın hasımsız olarak açılacağı belirtilmektedir.

Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.

İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.

Somut olayda, davacı yasada sayılı mücbir sebeplere dayanmamış, taşınma nedeniyle defterin kaybolduğunu iddia ettiğine göre Tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması gerekmesine , somut olayda tacirin taşınmada defterini kaybetmesi olayının mücbir sebep olarak kabul edilemeyeceği , tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği,

anlamına geldiği anlaşılmakla zayii belgesi verilmesi koşulları mevcut olmadığından davanın reddine dair karara ilişkin istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.