İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2020/158 K.2020/426

Davanın milletlerarası yetkisizlik nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının borcundan dolayı davalı aleyhine İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının borca itirazda bulunduğunu,davalının Almanya'daki iflas prosedürü devam ederken edindiği Bodrum, ...'de ... Ada, ... Parselde kain taşınmazını beyan etmediğini, davalının şirketi üzerinden gerçekleştirdiği eylemler sonucunda tüzel kişilik perdesinin kaldırılarak davalının kişisel mal varlığı ile de sorumlu addedildiğini, sözkonusu borç miktarının 37,9 Milyon Euro olduğunu, davalının kişisel iflas yoluna başvurduğunu, davalının icra dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin dava değerinin üzerinden devamına, icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; mahkemenin yetkisiz ve görevsiz olduğunu ve yetkili mahkemenin davalının yerleşim yeri olan Berlin Mahkemeleri olduğunu, davaya konu iddia edilen alacağın zamanaşımına uğradığını, Alman Kanunlarının Türkiye'de uygulanmasının mümkün olmadığını, davacının davalı ile hiçbir ilgisi bulunmayan Humburg Sulh Hukuk Mahkemesinin ne olduğu anlaşılmayan belgeleri dışında herhangi bir delil sunmadığını, davalı aleyhine açılmış olan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece. Davalının yerleşim yeri Berlin/Almanya olduğu şirketin adresi de Almanya olduğu, talep edilen alacağın, davalının kişisel borcu olmayıp, davacının ... şirketinden olan alacağı nedeniyle talep edildiği, TTK'nın başlıklı 561. maddesinde ise.

"Sorumlular aleyhinde şirketin merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinde dava açılabilir." hükmü ile davaya bakacak mahkeme belirlendiği, somut olayda, sözleşmenin yapıldığı ve ifa edildiği, haksız fiilin işlendiği, zararın meydana geldiği, davalının veya zarar görenin yerleşim yeri gibi hiçbir durumun Türkiye'de bulunmadığı, HMK'nın 5. Maddesinin belirttiği aksine hüküm ise yukarıda belirtilen TTK'nın 561. maddesi olduğu, buna göre, zarar gören şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu, gerekçesiyle yetkisizlik nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; kararın müvekkilinin hak arama hürriyetini kısıtlama sonucunu doğuracak şekilde eksik inceleme ile yüzeysel verildiğini, davalının milletlerarası yetki itirazının kabulünün hatalı olduğunu, davalının icra dosyasında ödeme emrine itirazında yetki itirazında bulunmadığını, zarar gören davacının gerçek kişi olduğunu, davalı hakkında da kişisel iflas kararı verildiğini, şirket hakkında iflas kararı bulunmadığını, Yargıtay kararları uyarınca da seçimlik yetkinin söz konusu olduğunu, davalının mutad meskeninin İstanbul’da bulunduğunu, borçlunun Almanya dışında bulunan mal ve hakları yabancı ülkedeki iflas masasına konu olmaktan çıktığını, müvekkilinin Türk Mahkemeleri tarafından himayesi gerektiğini, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, şirket yöneticisinin sorumluluğuna dayalı olarak alacaklının yaptığı takibe itirazın iptaline ilişkindir. MÖHUK 40. maddede "Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini, iç hukukun yer itibariyle yetki kuralları tayin eder." hükmü düzenlenmiştir. Türk mahkemelerini yetkili kılan bir iç yetki kuralı varsa ,Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi de mevcuttur.

TTK'nın 553. maddesinde şirket kurucularının, yönetim kurulu üyelerinin.. sorumluluğu düzenlenmiş, 561. maddesinde de sorumlular aleyhine şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesinde dava açılabileceği düzenlenmiştir.Anılan yetki düzenlemesi kesin yetki kuralı olmayıp genel yetki kuralının yanında ek bir yetkili mahkeme düzenlenmektedir.

HMK'nın 6. maddesine göre genel yetkili mahkeme davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.Yine 9. maddede Türkiye'de yerleşim yerinin bulunmaması halinde yetki düzenlenmiş olup, maddeye göre Türkiye'de yerleşim yeri bulunmayanlar hakkında genel yetkili mahkeme davalının Türkiye'de mutad meskeninin bulunduğu yer mahkemesidir.Davaya konu takibe davalı tarafça yapılan itirazda verilen vekaletnameye göre davalının adresi Şişli /İstanbul olarak belirtilmiştir.

Buna göre Türkiye' de yerleşim yeri bulunmayan davalının mutad meskeni Şişli/İstanbul'dur. HMK 9. maddesine göre davada mahkeme yetkili olup, mahkemece yetkisizlik kararı verilmesi hatalı olmuştur. Bu nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yetkisizlik kararının kaldırılmasına, tarafların delillerinin toplanarak oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.