İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2020/355 K.2022/1464

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; İstanbul 30. İcra Dairesi'nin ...Esas Sayılı dosyasıyla 17/05/2017 tarihli 7.704,18-USD bedelli, 04/08/2017 tarihli 13.608-TL bedelli, 07/08/2017 tarihli 6.661,44-TL bedelli, 16/08/2017 tarihli 3.214,08-TL bedelli olmak üzere toplam 4 adet faturaya dayalı olarak 53.203,16-TL üzerinden takip başlatıldığını, söz konusu faturaların müvekkiliyle davalı arasındaki kumaş alım satımına dayandığını, davalının itirazının yerinde olmadığını belirterek davalının yetkiye ve borca itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesini, müvekkili yararına % 20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Usulüne uygun tebliğe rağmen davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, takip konusu cari hesap bakiye alacağına dayanak nitelikteki faturaların davacının ticari defterlerinde işlenmiş olduğu, ancak faturanın tek başına alacağın varlığını kanıtlamadığını, davacının defterlerinde davalı yanın borçlu görülmesinin başlı başına davacının alacaklı olduğunu göstermeyeceğini, davacının, faturaları davalıya usulüne uygun olarak tebliğ veya teslim ettiği veya fatura bedeline konu hizmet veya mal tesliminin yerine getirildiği hususlarını yazılı delille ispatlaması gerektiği, davalının davaya cevap vermemesi keza defterlerini incelemeye sunmamasının davacının bu yükümlülüğü ortadan kaldırmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; bilirkişi incelemesinde müvekkilinin tüm kayıtlarının incelendiğini, tüm evraklara bakıldığını, müvekkilinin fatura konusu malları teslim ettiğini, davalının aksi yönde bir itirazının bulunmadığını, müvekkili ile davalı arasında kumaş alım satımına ilişkin ticari ilişki bulunduğunu, buna ilişkin cari hesap ekstresini de ibraz ettiklerini, davalı tarafından mal teslim edilmediğine yönelik bir itirazda bulunulmadığını belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satım nedeniyle düzenlenen dört adet faturaya dayalı başlatılan ilamsız takibe vaki itirazın iptaline ilişkindir.

Kural olarak; fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya ait olup, yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Dolayısıyla davacı, fatura konusu mal veya hizmetin davalıya teslim edildiğini, faturaların da bu akdi ilişki nedeni ile düzenlendiğini kanıtlamak zorundadır. Davacı bu iddiasını, uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delillerle kanıtlamalıdır.

Somut olayda, taraflar arasındaki ilişkinin mal satışı şeklinde gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Mahkemece, alacağa dayanak gösterilen faturaların tek başına alacağın varlığını kanıtlamadığı, fatura konusu mal veya hizmet tesliminin yazılı delillerle kanıtlanması gerektiği, davalının ticari defterleri ibraz etmemesinin davacının ispata ilişkin bu yükümlülüğünü kaldırmayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak davacının sunduğu faturalarda tarih ve seri no'ları belirtilen irsaliyeler ile ticari defter ve belgelerin eki sayılabilecek BA-BS formları dosyada yer almamaktadır. Bu durumda taraflar arasındaki ticari ilişkinin gerçekleştiği 2017 yılına ilişkin BA-BS bildirimleri getirtilip,takibe konu faturaların vergi dairesine beyan edilip edilmediği belirlenmeli , irsaliyelerin ibrazı sağlanmalıdır.

Ayrıca davalının uyuşmazlık dönemini kapsayan ticari defterlerinin ibrazı için HMK'nın 222. Maddesi uyarınca usulüne uygun şekilde ihtarat yapılarak ibrazı için kesin süre verilmeli, ibraz edilmesi halinde dayanak faturaların davalının ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, fatura konusu malların teslim edilip edilmediği araştırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.

Açıklanan nedenlerle; uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün kaldırılarak, davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.