İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2020/982 K.2022/1590

Davanın reddine ilişkin kararın davacı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacılar vekili ; müvekkilleri ile davalı arasında 16/08/2012 tarihinde, ... Tic. Ltd. Şti. unvanlı bir şirket kurmak ve kurdukları bu şirket vasıtası ile müvekkillerinden ...'in kiracısı olduğu, ... Mah.... Cad. No:... Nişantaşı adresindeki Cafe/Restaurant'ı işletmek için protokol tanzim ettiklerini, şirketin %25 hissesinin müvekkili ...'e, %25 hissesinin ...'a, geriye kalan %50 hissesinin de davalıya ait olacağını, ... Mah. ... Cad. No:...

Nişantaşı adresinde müvekkili ... ' in tarafı olduğu kira sözleşmesinin tadil edilerek şirket adına yeni bir kira sözleşmesinin yapılacağını, davalının ortaklığa girmek için 350.000-USD'yi müvekkillerine ödeyeceğini, müvekkili ...'e ayrıca taraflarca belirlenecek aylık net 20.000-TL'den aşağı olmamak kaydıyla bir ücret ödeneceğini, müvekkillerinin protokolde belirtilen tüm edimlerini yerine getirdiğini, buna karşın davalının protokolün 4.maddesine göre 350.000-USD ödemeyi kabul ettiğini, bunun 278.000-USD'lik kısmını müvekkillerinin ortağı olduğu ... firmasına ödediğini, bu meblağdan bakiye 72.000-USD ' yi müvekkillerine ödemediğini,

davalının iddialarının aksine mezkur işletmenin fiilen ... Tic. Ltd. Şti.' ne devredildiğini, sözleşmede 72.000-USD bakiyenin ödeme tarihi olan 30/12/2012 açıkça yazılı olduğunu, bu sebeple davalının ayrıca bir ihtara gerek olmadan temerrüde düştüğünü, İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibine itiraz ettiğini belirterek itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili ; taraflar arasında 16/08/2012 tarihinde protokol tanzim edildiğini, protokolün özel şartlar başlığı altındaki m 1.,2.,3. maddelerinde yer alan şartların sözleşmenin olmazsa olmaz kurucu edimleri olduğunu, buna göre, sözleşmenin taraflarının hisse oranları nisbetinde ... Mah ... Cad,No... Nişantaşı/İSTANBUL adresinde ... Tic. Ltd.

Şti'ni kuracağını, aynı adreste davacıların sahibi olduğu ...Ltd.Şti' nin tüm demirbaşları ile birlikte şirkete devredeceğini, yine aynı adreste davacıların sahibi olduğu ..Ltd.

Şti'nin kiraya veren ile yaptığı kira sözleşmesinin tadil edilerek kiraya veren ile müvekkili şirket arasında yeni bir kira sözleşmesi yapılacağını, ancak bu şartların tamamlanması şartı ile müvekkili davalının 350.000-USD ödeyeceğini, müvekkilinin yukarıda yazılı şartlar tamamlanmadan davacılara güvenerek 278.000- USD + 50.000-TL ödeme yaptığını, davacıların protokol ile kurulan işletmeyi ele geçirip kendi işletmelerine katmak için İstanbul 35.ATM' nin 2013/167 E. Sayılı dosyası ile şirketin tasfiyesi için dava açtıklarını,davacı tarafça protokolün ihlal edilmesi nedeniyle müvekkili tarafından Kadıköy ...

Noterliğinin 18.Mart.2013 tarihli ihtarnamesi ile 16.08.2012 tarihli sözleşmenin feshedildiğini, feshedilen sözleşme kapsamında davacıların talepde bulunmalarına hukuken imkan bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, 16.08.2012 tarihli protokolde; tarafların birlikte ...

Cad ... adresinde kurulacak şirketin faaliyet göstereceği, yine bu adreste faaliyet gösteren ... 'nin demirbaşlarını yeni kurulacak şirkete devredileceğini, kiraya veren ile yeni sözleşme yapılacağı ve bu hususlar gerçekleşince davalı ...'ın davacılara 350.000-USD ödeme yapacağını, ...'e kurulacak yeni şirket tarafından aylık 20.000-TL ödeneceğinin hüküm altına alındığını, protokol gereğince, taraflarca şirketin kurulduğunu, davalı tarafından davacılara kısmi ödeme yapıldığı ancak kira sözleşmesi tadil edilerek ...

Gıda adına yapılmadığını,her ne kadar alt kira sözleşmesi yapılmış ise de, davacılar ..., ... ile ile ...Ltd Şti'nin kiracı, dava dışı ...'nin kiraya veren olduğu, kira sözleşmesinin özel şartlar bölümünde, kiracının kiralayanın yazılı rıza ve muvafakati olmadan mecuru başkalarına kiraya veremeyeceğinin, devir ve ciro edemeyeceğinin belirtildiğini, nitekim, kiraya veren ...'nin de bir başka mahkemede görülmekte olan davada, yanıt dilekçesinde ''..kiralayanın muvafakati olmadan başkasına kiraya verme yasağı olduğu halde, davacı kiracının, kiralananı müvekkilinin iradesi dışında,

diğer davalı ... şirketine kiraya verdiğini öğrendiklerini'' şeklinde beyanda bulunduğunu, bu durumda protokolün anılan hükmü gereğince üstlenilen edimin davacılar tarafından yerine getirilmediği anlaşılarak davalı ...'ın sözleşmenin feshinde haklı olduğu, davacı...'in icra takibine konu olan alacak talebinde haklı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı ... vekili istinaf dilekçesinde.

23/11/2012 tarihli alt kira sözleşmesi ile dava konusu taşınmazdaki kiracılık ilişkisinin ... şirketine devredildiğini, protokol ile birlikte kira akdinin tarafının ... olduğunu, bu haliyle dükkan açılarak 3 yıl süre ile ... tarafından işletildiğini, kira bedellerinin yatırıldığını, 3 yıl süre ile mecuru işletip tüm karı aldıktan sonra protokoldeki yükümlülüğün yerine getirilmediği yönündeki tespitin TMK 2.maddesine aykırı olduğunu, şirketin kira bedellerini yatırmaması sonucu temerrüt nedeniyle tahliye davası açıldığını,tahliye tutanağında da bu şirketin sigortalı çalışanının hazır bulunduğunu,

taşınmazı mahkeme kararından sonra boşalttığını beyan ettiğini, alacaklı vekilinin ...'nın kiracılığı yönünden bir itirazının bulunmadığını, protokole konu 01/01/2012 tarihli kira sözleşmesinin ... İle ... Ltd.

Şti. arasında tanzim edildiğini,... ile ... arasında 23/11/2012 tarihli alt kira sözleşmesi ile kiracılık ilişkisinin ... şirketine devredildiğini, davalı ... tarafından ... ve ...'a karşı açılan İstanbul 13. ATM'nin 2014/64 esas 2016/424 karar sayılı kararında; davalıların, davacı yanca kira sözleşmesi yönündeki yükümlülüklerini yerine getirmedikleri iddiasının yerinde olmadığı,

ayrıca müvekkil aleyhine 17.098,67-TL vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, protokole göre 72.000-USD'nin ... ile ...'a yarı yarıya ödeneceğinin kararlaştırıldığını, takip tarihinde ... ve ...'un vekilinin aynı kişi olması nedeniyle her ikisinin alacaklı gösterilerek 72.000-USD'nin tahsilinin talep edildiğini, bu bedelin yarısının ...'e, yarısının ...'a ait olduğunu, takibin devamına karar verilmesi halinde müvekkilin 36.000-USD yönünden alacaklı olacağını, buna rağmen alaacğın tamamı üzerinden vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davada talep. 16/08/2012 tarihli protokol gereği davacılara ödenmesi gereken bedelden ödenmeyen 72.000-usd nin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptaline ilişkindir.İlk derece mahkemesince ;dava, protokolün davacı tarafça ihlal edilmesi nedeniyle bakiyenin istenemeyeceği gerekçesiyle dava red edilmiştir.Uyuşmazlığın çözümü için protokolün davalı tarafından haklı feshedilip edilmediğinin belirlenmesi gerekir.

İstanbul 13.ATM nin 2014/64 Esas 2016/424 Karar sayılı dosyasında davacının ..., davalıların ... , ... olduğu, davada 16/08/2012 tarihli protokol nedeyle davalılara ödenen 278.000-USD'nin tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine itirazın iptali davası olduğu, mahkemece davanın reddine karar verildiği, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 2017/1430 Esas 2019/3161 Karar sayılı bozma ilamında "16/08/2012 tarihli protokolün ..anılan hükmü gereğince üstlenilen edimin davalılar tarafından yerine getirilmediği anlaşıldığından,

davacının sözleşmenin feshinde haklı olmasına rağmen feshin haksız olduğu kabul edilerek aksi yönde gerekçe ile davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığı belirtilmiştir.

Karar düzeltme kanun yoluna başvuru üzerine aynı Dairenin 2019/4151 Esas 2021/3174 Karar sayılı ilamı ile;" taraflarca dayanılan tüm ihtarnameler, tarih ve içerikleri, icra takip ve dava dosyaları, kira sözleşmesi ve alt kira sözleşmesi hükümleri hep birlikte göz önünde bulundurularak ve kira sözleşmesinde, alt kira yasağı bulunmasına rağmen ... Ltd. şti. ile ... Testil Ltd.

Şti. arasında alt kira sözleşmesi imzalanıp, işyerinde faaliyete başlandığı, davacının fesih ihtarı göndermesine rağmen hangi tarihe kadar dava konusu işyerini işletmeye devam ettiği, tahliye davası tarihine kadar işyerinde faaliyete devam edip etmediği,

tahliye davasının dayanağını oluşturan ödenmeyen kira bedellerini hangi tarihlere ilişkin olduğu hususları göz önünde bulundurularak somut uyuşmazlığın çözümüne gidilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığından kararın bu gerekçelerle bozulması gerekirken Dairenin bozma ilamında yazılı gerekçeyle bozulması yerinde görülmediğinden davalı ...'in karar düzeltme talebinin kabulü ile bozma kararının davalı ... yönünden kaldırılarak bozulmasına" oyçokluğu ile karar verilmiştir.

Anlatılanlara göre. İstanbul 13.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/406 Esas(yeni) sayılı dosyasında davalı tarafından yapılan feshin haklı olup olmadığı belirlenecektir.Aynı konuya ilişkin farklı kararlar çıkmasının engellenmesi ,hukuki güvenlik ilkesi nedeniyle bu davanın neticesinin beklenmesi gerekmektedir.Bu aşamada;

davalının feshinin haklı olduğunun kabulü ile davanın reddine karar verilmesi yerinde olmadığından davacı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne mahkeme kararının ... yönünden kaldırılmasına İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/406 Esas sayılı dosyanın bekletici mesele yapılarak sonucuna göre hüküm verilmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye iadesine karar verilmiştir.