İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2021/33 K.2021/18

Davanın kabulüne yönelik hükmün davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin İstanbul ilinde ikamet ettiğini, daha önce İzmir ilinde bulunmayan müvekkilinin herhangi bir ticari faaliyette bulunmadığını, müvekkili hakkında İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından 29/03/2013 tarihinde 40.000-TL bedelli çeke dayanılarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatıldığını, müvekkili ile borçlu olarak gösterilen ...Tic. Ltd.

Şti. ile daha önce hiçbir ticari faaliyette bulunmadığını ve şirketi tanımadığını, dayanak kambiyo senedindeki borç ve imzanın müvekkiline ait olmadığını, müvekkilinin ödeme emrinden sonra alacaklı ile yaptığı görüşmede maddi bir hata olduğunu ve icra takibinden feragat edileceğinin söylendiğini ancak edilmediğini müvekkili hakkında başlatılan icra takibinin iptaline, davalının kötü niyet tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkil şirketin ... A.Ş.'den davaya konu icra dosyasını devir ve temlik aldığını, banka tarafından esas borçlu ... Ltd. Şti.'nin kefili olarak dava dışı ... Ltd. Şti. ile davacı hakkında kambiyo takiplerine dayalı olarak takip başlatıldığını, takibin kesinleştiğini,taraflarına temlik edilen dosyanın bilgisinde takipden feragat edileceği hususunun taraflarına bildirilmediğini, davacının iddiasının asılsız olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacı aleyhine çeke dayalı başlatılan icra takibinde davacının çekteki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürdüğü , bilirkişi incelemesi sonucu çekteki imzanın davacı eli ürünü çıkmadığı,davacının çekte lehdar, davalının ise son ciranta/hamil gözüktüğü, davalının çeki aldığı önceki hamile icra takibi yapmadığı, bu sebeple davalı tarafın çekteki imzanın davacı eli ürünü olmadığını bilmesi gerektiği halde icra takibi başlattığından kötü niyetli olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile, icra takibinden dolayı davacının davalıya borcu olmadığının tespitine,kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; İzmir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili olduğu,davacının söz konusu çek cirantası olarak imzanın kendisine ait olmadığı iddiasıyla imza inkarında bulunduğunu, temlik eden bankanın, çeki ciro yolu ile devraldığından cirantaya yönelik imza incelemesi yapma gibi bir imkanı bulunmadığını, Yargıtay'ın da müstekar hale gelmiş kararlarında da yer aldığı üzere müvekkilince durumun bilinmesinin mümkün olmamasından dolayı aleyhlerine tazminata, yargı gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin mümkün olmadığını, keşideci çeki sonradan ödeme niyetinden caymak veya bu hususun kanuna karşı hile gibi kullanarak alacaklılarını mağdur etmek yöntemi olarak kullanmayı düşünüyor ise, hukuken korunur hiçbir yanının olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava dava konusu çekteki lehdar(ciranta) imzasının sahte olduğu iddiası ile açılan menfi tespit davasıdır. Senede karşı mutlak defiler senede hamil olan herkese karşı ileri sürülebilir. Senedin hükümsüzlüğünü gerektiren defiler senet ve eklentilerinden anlaşılsın anlaşılmasın bütün ya da bir kısım sorunları bakımından hükümsüz sayılmasını gerektiren defilerdir. Bu defilerin bir kısmı mutlak, bir kısmı nispi (kişisel) defi niteliğindedir.

Hangisinin mutlak, hangisinin nisbi defi sayılacağı, ‘görünüşe itimat (güven)’, ‘iyiniyet’ ilkesiyle, ‘kambiyo senetlerine ilişkin işlemlerdeki emniyetin korunması’ ilkelerinden hangisine öncelik tanınacağı sorunuyla ilgilidir. Bu iki çıkarın karşılıklı olarak çatıştığı bazı durumları yasa yapıcı özel olarak ele alıp hangi çıkarın korunacağını kendisi (örneğin. TTK. mad. 659/II, 592, TBK. mad. 19/II, 605/II olduğu gibi) düzenlemiştir.

Kanunda öngörülüp açık bir hükümle düzenlenen bu durumların dışında gerek doktrinde ve gerekse de uygulamada “imzanın sahte olması”, “senet metninde sahtekarlık (tahrifat) yapılmış olması”, “borçlunun borçlanma ehliyetinin bulunmaması”, “senette zorunlu şekil koşullarının bulunmaması”, “imza sahibinin temsil yetkisinin bulunmaması”, “senedin zamanaşımına uğramış bulunması” vb. defiler senedin hükümsüzlüğüne yönelik olup her hamile (iyiniyetli olsa dahi) karşı ileri sürülebilen mutlak def’i olarak kabul edilmektedir.

(Yargıtay HGK 2013/1746 esas ,2015/896 karar sayılı 4.3.2015 tarihli ilamı ) Mahkemece yöntemince yapılan grafolojik inceleme ile çekteki davacıya atfedilen imzanın davacının eli ürünü olmadığı tespit edilmiştir. Hükme elverişli bulunan bilirkişi raporu benimsenerek davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik yoktur. HMK 326.madde uyarınca davalı haksız çıktığı davada yargı gideri ve vekalet ücreti ile sorumludur.

Ancak; dava konusu çeki ciro yoluyla davacıdan sonraki cirantadan devir alan temlik eden banka ile davalının takibe konu çekteki imzanın davacının eli ürünü olup olmadığını bilecek konumda olmaması gerekçesiyle koşulları bulunmayan kötüniyet tazminatı isteminin reddine karar verilmesi gerekirken , davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

Davacıdan sonraki ciranta hakkında takip yapılmaması alacaklının kötüniyetini göstermez.Ancak dosyada deliller toplanmış bulunduğundan, yeniden tahkikat yapılmasını gerektiren bir eksiklik bulunmadığından hükmün kaldırılmasına ve yeniden hüküm verilmek suretiyle ,davanın kabulüne davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.