İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2021/923 K.2021/917

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirketin tüm ticari defterlerin, faturaların, vergiye esas belgelerin ve sair her türlü belge ve evrakların, davalı hatası sebebiyle zayi olduğunu, davacının davalı ile yaptığı muhasebecilik hizmeti sözleşmesi ile davalıdan uzun yıllardır muhasebecilik hizmeti aldığını, müvekkili ile davalı arasındaki sözleşmenin sona erdiğini, davalının müvekkiline ait ticari defter ve evrakları müvekkiline teslim etmediğini, bu defter ve evrakları kaybetttiğini, Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2020/43223 Soruşturma numarası ile gerekli şikayetin yapıldığını ileri sürerek müvekkilinin ticari işletimesine ait olan, 2020 yılı ve geçmiş yıllara ait tüm defter, fatura ve sair belgelerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, TTK'nın 82. maddesindeki şartların oluşmadığı, muhasebecinin defter ve belgeleri teslim etmemesinin zayi belgesi verilemesi için sebep oluşturmayacağı, defter ve belgelerin zayi olduğuna dair dosya içerisinde delil bulunmadığı, duruşmada dinlenen muhasebecinin de defter ve belgelerin kendisinde olduğunu beyan ettiği, zayi belgesi verilmesi için şartların oluşmadığı, diğer taraftan davanın yasa gereği hasımsız açılması gerektiği, davalının pasif husumet ehliyeti gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; zayi belgesi verilmesi için koşullar oluştuğu halde davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Davacı vekili, muhasebecilik hizmeti sözleşmesi kapsamında müvekkili tarafından davalıya teslim edilen ticari defterlerin sözleşmenin sona ermesine rağmen kendisine iade edilmediğini ileri sürerek zayi belgesi verilmesini talep etmiş, davada hasım olarak gösterdiği davalı ise ticari defterlerin kendisinde olduğunu beyan etmiştir.

Ticari defterlerin zıyaı hâlinde belge verilmesi HMK m.382/2-(e) hükmü kapsamında çekişmesiz yargı işi olarak düzenlenmiş olup, buna ilişkin talepler hasımsız olarak açılacak davada incelenebilir. Ticari defterlerin ziyaı nedeniyle zayi belgesi verilmesi davasının hasımlı olarak açılması mümkün değildir (Benzer konuda. Yargıtay 11. HD. 14/03/2012 T. 2010/13099 E. 2012/3817).

Diğer taraftan davacı, defterlerinin davalıda olduğunu bildirdiğine göre bu şahsa karşı istirdat davası açması da mümkündür (Yargıtay 11. HD. 12/05/2008 T. 2007/4295 E. 2008/6177 K.. 15/03/2007 T. 2006/1160 E. 2007/4484 K.).

Bu haliyle davanın hasımlı olarak açılması mümkün olmadığından davanın usul nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle davanın hem usulden hem de esastan reddine karar verilmesi doğru görülmemiş ise de bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, davanın usulden reddine ilişkin karar vermek gerekmiştir.