İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2021/941 K.2024/1268

Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirketin ... girişim sermaye destek programı kapsamında kurulan bir şirket olup, davalının da şirketin üçte bir (1/3) pay sahibi olduğunu, müvekkili şirketin ... destekli proje yürüttüğünü ve davalının proje öneri bilgi formunda açıkça belirtilen ve kendisine verilen görevleri yerine getirmediğini, bu durumun şirketin faaliyetlerini durma noktasına getirdiğini, şirketin çalışamaz hale geldiğini, müvekkili şirketin faaliyet gösterememesi ve projeyi tamamlayamamasının, şirketi telafisi mümkün olmayan zararlara sokacağını,

proje aşamaları yerine getirilmediğinde ...'ın müvekkiline hibe ettiği parayı faiziyle geri alacağını, müvekkilince davalıya ulaşılmaya çalışılsa da davalının şirketin çağrılarına cevap vermediğini, davalının müvekkili şirketin 15.02.2018 tarihinde düzenlenen toplantısına da katılmadığını, bu genel kurulda davalıya, şirket adına yürütülen bu faaliyetlerde yer almayacaksa kendisi hakkında ortaklıktan çıkarılma sürecinin başlanacağına dair ihtarname çekilmesine karar verildiğini, Bakırköy ...

Noterliğinin 09/05/2018 tarihli ihtarnamesi ile durumun davalıya ihtar edildiğini, ancak davalının bu ihtarnameye de cevap vermediğini belirterek, davalı ortağın haklı sebeplerle şirket ortaklığından çıkarılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı; projenin fikir sahibi ve geliştiricisinin kendisi olduğunu, ... desteği almak için şirket kurulması ve elektroteknikten anlayan bir kişiye ihtiyaç duyulması nedeniyle diğer ortak ...'nin projeye dahil edildiğini, şirketin 1/3 hissesine sahip olan ... ile yine 1/3 hissesine sahip olan ...'nin kardeş olduklarını, bu kişilerin kendisini şirkete sokmadıklarını ve hiçbir şekilde çalışmasına olanak tanımadıklarını, yerine eleman çalıştırmalarına rağmen şirket halen çalışamaz halde ise bunun sebebinin projenin fikir sahibi ve geliştiricisinin kendisi olması olduğunu, bu projenin her türlü fikir üretiminin ve projenin kendisine ait olduğunu,

... nin hiçbir şekilde kendisine ulaşmaya çalışmadığını, bilhassa olaylardan bilgi sahibi olmaması için elinden geleni yaptığını, şirketin diğer ortakları ... ile ...'nın fikir sahibi ve proje geliştiricisi olarak kendisini devre dışı bırakarak projesini elinden almaya çalıştıklarını, şirketi çalıştırmayan ve kendisini devre dışı bırakarak şirketin faaliyetlerini imkansız hale getirenlerin bu kişiler olduğunu belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; düzenlenen bilirkişi raporu ve dinlenen tanık beyanlarına göre davacının ortaklıktan çıkmasını gerektirir haklı bir nedenin bulunmadığı, nitekim TTK 638/2 ve 640/3 maddesi gereğince haklı nedenin varlığı halinde dava açılabileceği, davacı tarafın ileri sürdüğü nedenlerin haklı sebep olarak kabul edilemeyeceği, davalının ... projesine ilişkin çalışmalarının bulunduğu, davalının proje için destekte bulunmadığı ve toplantılara katılmadığı, çalışmadığı, şirketi zarara uğratma ihtimalinin bulunduğu hususlarının ispata muhtaç olduğu,

bu hususlara ilişkin delil bulunmadığı gibi, dosyada mevcut yazışmalar da dikkate alındığında proje için emek harcadığı, genel kurul davetinin davalıya ulaştığı hususunun ispatlanmadığı, dinlenen tanık beyanlarının da davacı iddialarını destekler nitelikte olmadığı, şirketten çıkarılma şartlarının oluşmadığı, davacı yönünden şirket ortaklığını çekilmez kılacak nitelikte olumsuz bir durumun varlığının ispatlanamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili; mahkemece eksik ve hatalı bilirkişi raporuna dayalı olarak karar verildiğini, dosyaya atanan bilirkişinin dava konusu ile ilgisinin bulunmadığını, alınan tanık beyanlarının dosyaya sundukları delilleri doğrular nitelikte olduğunu, davalının yapılan çağrılara cevap vermeden genel kurula da katılmayarak yeni kararlar alınmasını önlediğinin tanık beyanları ile de sabit olduğunu, toplam 18 ay süren projede her 6 aylık dönemlerde tüm çalışmaların ... tarafından incelenerek destek miktarlarının onaylandığını,

yaklaşık 3 yıldır davalı ile yaşanan iletişimsizlik ve davalının projedeki yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle müvekkili şirketin maddi külfet altına girdiğini, davalının ödemesi gereken sermaye dahil şirkete hiç bir ödeme yapmadığını, bu nedenle davalının ortaklıktan çıkarılmasına karar verilmesi gerekirken mahkemece aksi yönde karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, limited şirket ortağının haklı nedenlerle ortaklıktan çıkarılması istemine ilişkindir. TTK'nın 640. maddesinde, şirket sözleşmesinde, bir ortağın genel kurul kararı ile şirketten çıkarılabileceği sebepler öngörülebileceği, çıkarma kararına karşı ortağın iptal davası açabileceği, şirketin istemi üzerine ortağın mahkeme kararıyla haklı sebebe dayanılarak şirketten çıkarılması hâlinin saklı olduğu belirtilmiştir.

TTK'nın 616 maddesinde, bir ortağın şirket sözleşmesinde öngörülen sebeplerden dolayı şirketten çıkarılmasının, genel kurulun devredilemez yetkilerinden biri olduğu tanımlanmış, 621/1-h maddesinde ise, bir ortağın haklı sebepler dolayısıyla şirketten çıkarılması için mahkemeye başvurulması ve bir ortağın şirket sözleşmesinde öngörülen sebepten dolayı şirketten çıkarılması için alınacak genel kurul kararının, temsil edilen oyların en az 2/3'ü ve oy hakkı bulunan esas sermayenin tamamının salt çoğunluğunun bir arada bulunması halinde alınabileceği belirtilmiştir.

Bu durumda TTK'nın 640/3 maddesi uyarınca haklı sebeple ortaklıktan çıkarılma davasının açılabilmesinin ön şartı, TTK'nın 621/1-h maddesi uyarınca usulüne uygun olarak alınmış bir genel kurul kararıdır.Davacı şirket üç ortaklı olup, her bir ortak 1/3 oranında pay sahibidir. Şirket ana sözleşmesinde ortağın şirketten çıkarılmasına ilişkin bir düzenleme yer almamaktadır.

Şirket ortaklar kurulunun 15.02.2018 tarihli kararı ile davalı ortağa "şirket projesine ilişkin çalışmaları konusunda bilgi vermesi konusunda ihtar çekilmesi, şirket çalışmalarında görev alıp almayacağının sorulması, proje ve şirket çalışmalarında bulunmayacak ise ortaklıktan çıkarılması sürecine başlanacağının bildirilmesi" şeklinde bir karar alınmıştır.

Söz konusu karar kanunda düzenlenen nisaba uygun olsa da, davalı ortağın haklı sebeplerle şirketten çıkarılması için mahkemeye başvurulmasına ilişkin bir karar değildir. Bu nedenle davalının ortaklıktan çıkarılması hususunda alınmış usulüne uygun bir genel kurul kararından söz edilemez.

Haklı sebeple ortaklıktan çıkarma için limited şirket tarafından mahkemeye başvurulmadan önce genel kurulda TTK 621/1-h maddesi uyarınca ve nitelikli çoğunluk tarafından bu kapsamda bir karar alınması dava şartıdır. Somut olay bakımından işbu dava şartı gerçekleşmemiş olmakla birlikte, bu durum hemen davanın reddini gerektirmez. Böyle bir genel kurul kararının varlığı HMK 114/2 uyarınca bir dava şartı olmakla, bu eksikliğin sonradan da tamamlanması mümkündür.

Bu durumda ilk derece mahkemesince talebi halinde davacı şirkete, ortaklıktan çıkarma davasına izne dair usulüne uygun şekilde alınan genel kurul kararını sunması için makul bir kesin süre verilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir. Bu nedenle davanın esasına ilişkin istinaf nedenleri incelenmeksizin, kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün HMK'nın 353(1)a-4 maddesi uyarınca kaldırılarak, davanın esasına ilişkin istinaf nedenleri incelenmeksizin, davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.