İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/1351 K.2022/1074

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili ; müvekkili işletmenin Kartal ...

Noterliği vasıtası ile 29.11.2016 tarih ve ... yevmiye numarası ile tasdik edilerek 02.12.2016 tarihinde tescil edildiğini ve 08.12.2016 tarihinde Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiğini, karar defterinde sadece işletmenin kuruluş ve ilk temsil kararlarının mevcut olduğunu, bu güne kadar alınmış veya tasdik edilmiş başkaca karar da mevcut olmadığını, İşletme temsilcisi ...'un eşinden ayrılması süreci sonrasında, ailesinin yanına taşınması ile işletmenin adres değişikliğinin gündeme geldiğini, anılan süreçte yeni iş yeri için 14.12.2021 tarihinde yeni kira sözleşmesi imzalandığını,

muhasebe ofisine adres değişikliği için gerekli işlemleri yapılması talebinde bulunulduğunu, muhasebe ofisinde karar defterinin bulunamadığının beyan edildiğini ve tüm aramalara rağmen 20.12.2021 tarihinden bu yana ilgili defter bulunamadığından adres değişikliği ve diğer işlemlerin yapılamadığını, belirterek işletme karar defterinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacı şirkete ait karar defterinin nasıl kaybolduğunu bilmediğini, davaya konu karar defterinin ya eski evraklar ile birlikte yanlışlıkla imha edildiğini, yada taşınma esnasında kaybolduğunu, tüm aramalara rağmen bulunamadığının belirtildiği, tacirin zayii belgesi talep edebilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerektiği, ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi gerektiği, somut olayda; tacirin ziya durumunun nedenini dahi açıklayamadığı, karar defterinin saklanmasında gerekli özenin gösterildiği de iddia ve ispat edilemediğinden davacının, davasının reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; ticari defterlerin müvekkili şirketin kusuru olmaksızın zayi olduğunu, ticari hayatta uygulamanın ticari defterlerin genel olarak muhasebe ofislerinde saklandığını, zayi belgesi verilebilmesi için kanunda gösterilen şartların gerçekleştiğini, müvekkili işletmenin kusuru olmaksızın, harici olarak ne şekilde meydana geldiği belirlenemeyen bir sebeble zayii olduğunu, fiilen yeni bir adrese taşınan işletmenin sekteye uğrayacağını, gerektiğinde ofis elemanının dinlenmesini talep ettiklerini, işletme faaliyetinin sona ermesine sebeb olacak kararın ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

6102 Sayılı Kanunun 82/7. Maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği davanın hasımsız olarak açılacağı belirtilmektedir.

Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.

İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının iradesi dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir. Somut olayda; davacı; işletmeye ait İşletme Karar defterinin taşınma sırasında kaybolarak zayi olduğunu ileri sürülmüştür.

Tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği hallerde zayi belgesi verilmesi talep edilemez.

Taşınma sırasında kaybolma hali kanunda harici bir etken ile gerçekleşmiş olsa dahi önlenmesi mümkün olmayan mücbir sebeb olarak kabul edilemeyeceğinden zayii belgesi talep koşullarının bulunmadığı sonucuna varılmaktadır. Açıklanan nedenlerle; zayii olayının mücbir sebeb neticesi gerçekleştiğinin ispat edilememesi nedeniyle ,zayi belgesi verilmesi koşulları mevcut olmadığından davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Davacı vekilinin hükme yönelik istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.