İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/1416 K.2025/691

Davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili ile davalı arasında ticari ilişki olduğunu, ticari ilişkiye dayalı olarak davalıya 24.08.2017 tarihli faturanın kesildiğini ve tebliğ edildiğini, davalının fatura bedelini ödemediğini, alacağın tahsili için İstanbul ...İcra Dairesi'nin ... Esas Sayılı dosyası ile icra takibinin başlatıldığını, davalının itirazı neticesinde takibin durduğunu müvekkilinin davalıdan olan alacağının ticari defterlerin incelemesi ile tespit edileceğini belirterek davalının itirazının iptaline, davalı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; müvekkili adına çıkarılan dava dilekçesi ve tensip zaptının usulüne uygun tebliğ edilmediğini, vekille temsil söz konusu olduğundan tebligatın vekile yapılması gerektiğini, bu nedenle öğrenme tarihinin 25.06.2021 olarak alınması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacının ticari defterlerinde icra takip tarihinde davalıdan 48.965,30-TL alacaklı gözüktüğü, bu alacağın 6.340-TL’sinin 2017 yılı açılışından geldiği, davacının dava konusu takipte 24.08.2017 tarihli 57.625,30 TL bedelli faturaya dayandığı, bu fatura karşılığında davalıdan 15.000-TL bedelli çek aldığı, davacının takip dayanağı faturadan 42.625,30-TL alacaklı olduğu, davalının ticari defterlerinde davalının davacıya 6.340-TL borçlu olduğu,

davalı ticari defterlerinde sipariş avansları hesabında takip edilen davacı cari hesabında, davacıya avans olarak verilen 15.000-TL’lik çekten kaynaklı olarak davalının davacıdan 15.000-TL alacaklı gözüktüğü, davalının ticari defterlerinde dava konusu faturanın kayıtlı olmadığı, ancak davacıya 24.08.2017 tarihinde 27.11.2017 vadeli 15.000-TL bedelli çekin verildiği, davacının alacağına dayanak fatura muhteviyatı ve faturanın davalıya teslim edildiğine ilişkin herhangi bir ispat vasıtası sunmadığı,

dava konusu fatura ile aynı tarihte davalının 15.000-TL bedelli çekle kısmi ödeme yapması karşısında, davalının fatura muhteviyatı malı ve faturayı teslim aldığı gerekçesiyle, davalının Küçükçekmece ...

İcra Dairesi'nin ... sayılı takip dosyasındaki itirazının 42.625,30-TL asıl alacak yönünden iptaline, takip tarihinden itibaren alacağa davacının talebi aşılmamak üzere avans faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, 8.525,06-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; dava konusu fatura üzerinde herhangi bir sevk irsaliye numarası bulunmadığını, yine fatura konusu malın müvekkiline teslimine ilişkin bir imza yer almadığını, fatura konusu malın teslim edildiği hususunda ispat yükünün davacı üzerinde olduğunu, müvekkilinin fatura tarihinde 15.000-TL ödeme yapmış olmasının fatura konusu malın müvekkiline teslim edildiğini göstermeyeceğini, müvekkilinin 2017 yılında davacıdan herhangi bir alım beyan etmediğini, davacı tarafça müvekkiline 5 milyonluk fatura kesilmiş olması ihtimalinde bilirkişinin aynı kanaatte olmayacağının açık olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satımdan kaynaklanan cari hesap alacağının tahsili için başlatılan ilamsız takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Kural olarak fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya ait olup, yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Dolayısıyla davacı, fatura konusu mal veya hizmetin davalıya teslim edildiğini kanıtlamak zorundadır.

Davacı bu iddiasını, uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delillerle kanıtlamalıdır. Somut olayda davacı alacağını 24/08/2017 tarihli 57.625,30-TL bedelli fatura konusu mal ve hizmet teslimine dayandırmakta, davalı ise teslim olgusunu inkar etmektedir. Bu durumda uyuşmazlık; fatura konusu mal ya da hizmetin davalıya teslim edilip edilmemesinden kaynaklanmaktadır.

Tarafların ticari defterlerinin incelenmesinde; bahsi geçen faturanın davacının defterlerinde kayıtlı olduğu, davalının defterlerinde kayıtlı olmadığı, davalının BA beyanında bu faturaya yer verilmediği tespit edilmiştir. Buna karşılık aynı gün davalının davacıya 15.000-TL çek verdiğine ilişkin makbuz ibraz edilmiş, bu çek ödemesinin davalının ticari defterlerinde sipariş avansları hesabında kayıtlı olduğu belirlenmiştir.

Bahsi geçen faturanın ve fatura konusu mal ya da hizmetin davalıya teslimine ilişkin imzalı irsaliye veya teslim belgesi ibraz edilmemiş ise de tahsilat makbuzunda 15.000-TL çek ödemesinin cari hesaba mahsuben alındığı yazılıdır. Kural olarak çek bir ödeme aracı olup, mevcut bir borcun tasfiyesi amacıyla verilmektedir. Çekin ödeme dışında başka bir amaçla (örneğin avans olarak) verildiğini iddiasının davalı tarafça ispatlanması gerekmektedir.

Davalı bahsi geçen çekin avans olarak verildiğini ileri sürmekte ise de dosyada çekin avans olarak verildiğini sabit kılan bir delil bulunmamaktadır. Bu durumda ihtilaf konusu 24/08/2017 tarihli 57.625,30-TL bedelli faturanın çek ödemesinin yapıldığı tarihte düzenlendiği dikkate alındığında bahsi geçen çek ödemesinin bu fatura için yapıldığı, davalının fatura konusu malı teslim aldığı sonucuna varıldığından davalının aksi yöndeki istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; davalı vekili tarafından ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde olmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.