İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/1444 K.2025/180

Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirketin, davalı ...'den 241.720-TL karşılığında maske makinesi satın aldığını, buna karşılık müvekkili şirketin banka hesabından davalı ...'nin sahibi olduğu davalı şirketin hesabına 14/05/2020 tarihinde 181.720-TL ve şirket yetkilisi ...’nin hesabına 15/05/2020 tarihinde 60.000-TL olmak üzere toplam 241.720-TL havale yapıldığını, her ne kadar maske makinesi müvekkili şirketin adresine teslim edilmişse de makinenin kurularak çalışır duruma getirilmediğini,

borcunu tam olarak ifa etmeyen davalılara en geç 1 hafta içinde müvekkili şirkete teslim ettiği maske makinesini kurarak çalışır duruma getirmesi ya da makinenin geri alınarak ödenen 241.720-TL’nin müvekkili şirket hesabına iadesi için Silivri ...

Noterliği'nin 24/06/2020 tarih ve ... yevmiye numarasıyla ihtarname gönderildiğini, ancak davalıların müvekkiline gönderdikleri 08/07/2020 tarihli ihtarname ile olumsuz cevap vererek borçlarını yerine getirmeyeceklerini bildirdiklerini belirterek müvekkili şirkete ayıplı olarak teslim edilen maske makinesinin davalılara iadesiyle müvekkili tarafından ödenen 241.720-TL'nin 24/06/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; müvekkilerinin yurtdışından maske makinesi getirip sattığını, birlikte çalıştıkları ...-...'ın müvekkillerine ait 2 adet makineyi internetten kendisine ulaşan davacı şirketin yetkilisi ...'ın kayınbiraderi ... isimli kişi vasıtasıyla davacılara 2.000-USD kârla satılmasına aracılık etiğini, makinelerin 14.05.2020'de ...

Nakliyat-... vasıtasıyla davacılara teslim edildiğini ve kurulduğunu, 15.05.2020 tarihinde satışa aracılık eden ...'ın davacılara ait şirket adresine giderek makinelerin kurulumuna refakat ettiğini, adreste makinelerin kurulduğunu ve çalıştığını gösteren videoların sosyal medya hesabında paylaşıldığını, makinelerin kurulumundan sonra bizzat davacılar tarafından gönderilen video görüntülerinde teslim edilen makinelerin çalışır vaziyette mevcut olduklarının görüldüğünü, satın alınan 2 adet maske makinası için, fatura kesilerek irsaliye tanzim edildiğini, teslim ve kurulumun irsaliye, whatsapp görüşmeleri, videolar,

e-posta ve telefon görüşme kayıtları ile sabit olduğunu, davacıların makinaları teslim aldıkları tarihten itibaren aralıksız biçimde tam kapasite ile çalıştırdığını, pandeminin en yoğun yaşandığı, maske ihtiyacının en çok olduğu dönemde aşırı sayıda maske üreterek sattığını, işi bitince de gerçek dışı senaryo ile bu davayı açtığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; taraflar arasında maske makinesi satımı hususunda satış sözleşmesi kurulduğu ve davalı tarafça makinenin teslim edildiği ve davacı tarafça bedelin ödendiği hususunda ihtilaf bulunmadığı, tacir olan davacının teslim edilen makinenin çalışıp çalışmadığını kontrol etme ve 2 ve 8 günlük ihbar sürelerinde ihbar yükümlülüğü olmasına rağmen davacının 24.06.2020 tarihine kadar bir ihbar yapmadığı, taraf beyanlarından anlaşıldığı üzere 15.05.2020 tarihinde makine teslimine rağmen davacının ihbar yükümlülüğüne uymadığı ve makine üzerinde yapılan incelemede de ayıp tespit edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; maske makinesinin mevcut durumu ile makinedeki arızalarla ilgili bilgi sahibi olan aynı zamanda makineyi kullanan tanıkların dinlenilmediğini, mahkemece delillerin toplanmadan karar verildiğni, 18/04/2022 tarihli oturumda tanıkların dinlenilmesinden vazgeçilmesinin haklı bir sebebe dayanmadığını, maske makinesinin arızalanması ile davalılara bildirimde bulunulduğunu, mahkemenin ayıp ihbar sürelerine riayet edilmediğine ilişkin gerekçesinin yerinde olmadığını, bilirkişinin maske makinesi konusunda uzmanlığı bulunmadığını, ayrıca bilirkişinin inceleme sırasında tarafsızlığına gölge düşürecek söylemlerde bulunduğunu, davalının çalışanları ile birlikte uğraşarak makineyi zorla çalıştırdıklarını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, tacirler arası satıma konu aracın ayıplı olduğu iddiasına dayalı olarak sözleşmeden dönme ve bedel iadesi istemine ilişkindir. Satıcının ayıba karşı tekeffül borcu TBK'nın 219 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

6098 sayılı TBK nın 219. maddesine göre satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.

6102 sayılı TTK'nın 23/1-c maddesi gereğince; malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içerisinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içerisinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda 6098 sayılı TBK'nın 223/2. maddesi uygulanır.

TBK’nın 223. maddesine göre; alıcı devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz.

Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır. Diğer taraftan satıcı tarafından, davacının yasal süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığına yönelik bir savunma ileri sürülmedikçe bu husus, mahkemece re’sen dikkate alınıp değerlendirilemez.

Somut olayda; davacı vekili, müvekkilinin davalı ...'den satın aldığını beyan ettiği cerrahi maske makinesinin çalışır duruma getirilemediğinden, arızasının giderilemediğinden ve ayıplı olduğundan bahisle davalılara ödediği makine bedelinin iadesini talep etmekte olup, makinenin davacıya teslim edildiği ve makine bedelinin ödendiği hususu ihtilaf dışıdır.

Bilirkişi incelemesinde içinde dava konusu makinenin de bulunduğu 2 adet maske makinesi üzerinde yapılan incelemede makinelerin maske imalatlarını sorunsuz bir şekilde gerçekleştirdiği, makinelerin kapasite ve performans bakımından bir sorunu bulunmadığı tespit edilmiş, üretimden kaynaklı bir ayıp ya da kusur içermediği kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Her ne kadar davacı tarafça, tanıkların dinlenmediği ileri sürülmekte ise de bilirkişinin teknik tespitleri karşısında tanık beyanlarının esasa etkisi olmayacağından davacı tarafın tanık deliline dayalı istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.

Whatsapp yazışmalarına göre dava konusu makinenin davacıya teslim edilerek kurulumunun yapıldığı, bilirkişi incelemesinde makinenin sorunsuz çalıştığının tespit edildiği, davacı tarafça ileri sürülen ayıp iddiasının ispatlanamadığı anlaşılmaktadır. Bu yönüyle mahkemece, ayıbın ispatlanamadığının kabulü yerindedir.

Diğer taraftan, davalı tarafça davacının yasal süresinde ayıp ihbarında bulunmadığına yönelik bir savunma ileri sürülmediği halde mahkemece davacının süresinde ayıp ihbarında bulunmadığı şeklinde gerekçeye yer verilmesi doğru değil ise de bu yanılgı esasa etkili görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.