İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/1705 K.2025/1747

Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilince düzenlenen tekne sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan ... isimli 2010 model motor yatın, 08.07.2017 tarihinde Bodrum Palmarina'da rıhtımda bağlı vaziyette iken, davalı ... ...'a ait ... ... adlı motor yatın manevrası sırasında çarpması sonucunda hasarlandığını, sigortalı yatın bağlı bulunduğu Yat Limanı içerisinde konaklayan sigortalı motor yatın uğradığı hasar üzerine,

Marina Yönetimi tarafından hazırlanan tutanakda, Satoshı ... teknesinin bağlama noktasına girişi esnasında, teknenin iskele motorunun stop etmesi sonucu sigortalı yata iskele tarafından çarpmak sureti ile hasar verdiğinin tespit edildiğinin belirtildiğini, tutanakta olayla ilgili sorumlu kişinin kaptan ... olduğunun belirtildiğini, sigortalının hasar ihbarı üzerine müvekkili şirket nezdinde açılan hasar dosyasında görevlendirilen eksperin düzenlediği ekspertiz raporunda, olay ve hasar ile ilgili tespitlerin yapılarak,

tazminat tutarının 36.487,95-Euro olduğunun belirtildiğini, müvekkilinin olay nedeniyle sigortalısına 06.09.2017 tarihinde 152.933,73-TL sigorta tazminatı ödediğini ve TTK 1472. maddesi uyarınca sigortalının haklarına halef olduğunu, ödenen tazminat bakımından zarar sorumlularına karşı rücu hakkının doğduğunu,hasarla ... isimli yelkenli yatın kaptanının kusurlu eylemi arasında illiyet bağı tam olduğundan, yatın donatanı, kaptanı ve sigorta şirketinin zarardan müteselsilen sorumlu bulunduklarını, bu kapsamda müvekkili şirket tarafından ödenen sigorta tazminatının rücuen tahsili için kusurlu bulunan yatın sigortacısı ...

Sigorta'ya yapılan başvuru sonucunda ... Sigorta tarafından poliçedeki muafiyet tutarı düşülerek müvekkili şirkete 118.466,85-TL ödendiğini,kalan 34.466,88-TL için zarar sorumlusu ...

Ltd, ...ve ... aleyhine İstanbul 29. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, icra takibine davalı/borçlunun itirazı üzerine bu borçlu yönünden icra takibinin durduğunu belirterek, davalının itirazının iptali ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; mahkeme görevsiz olup görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olduğunu, motor yatın donatanı ... Ltd. olduğundan müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davanın geminin sahibi olan ... Ltd. şirketine ihbarı gerektiğini, müvekkili yatın sigorta ettireni olup donatanı olmadığını, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddinin gerektiğini belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; ... isimli motor yatın davacı tarafından tekne sigorta poliçesi ile sigortalandığı, 08.07.2017 tarihinde ... ... teknesinin bağlama rıhtımına girişi esnasında, teknenin iskele motorunun stop etmesi sonucu sigortalıya ait tekneye iskele tarafından çarpmak suretiyle hasar verdiği, ... ... teknesinin sigortacısı ...

Sigorta tarafından poliçedeki muafiyet tutarı düşülerek davacıya 118.466,85-TL ödendiği, geriye kalan 34.466,88-TL için davacı tarafça zarar sorumluları olarak ...

Ltd, ...ve ... aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının itirazı üzerine eldeki davanın açıldığı, ekspertiz raporunda tespit edilen hasar onarım bedelinin 43.097,95-Euro olduğu,muafiyet tenzili ile hasar bedelinin 36.847,95-Euro olarak hesaplandığı, davacının davaya konu olay nedeniyle hasar gören sigortalıya 36.847,95-Euro karşılığı 06.09.2017 tarihinde 152.933,73-TLtazminat ödediği, TTKnın 1472 madde kapsamında sigortalının haklarına halef olduğu, buna göre davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, sunulan tekne kayıt belgesine göre ... ... teknesinin donatanının ...

Ltd. şirketi olduğu, sigorta poliçesinde sigortalının ...ve ... Ltd. olarak gösterildiği, adı geçen şirketin kuruluş belgesine göre davalının kurucu müdür olduğu, ekspertiz raporunda sigortalının ... ..., işletenin ise sigortalı olarak gösterildiği, dava konusu teknenin özel tekne niteliğinde olup ticari amaçla kullanılmadığı, bilirkişi raporunda davalı ... ...'un ...

Ltd. şirketinin çalışanı/ortağı olsa bile, 08.07.2017 tarihinde yaşanan çatma olayı sırasında tekne personeli ve/veya gemici sıfatı ile hareket ettiğine dair bir tespitin dosya kapsamı içinde yer almadığı belirtilmiş ise de, davalının donatan şirketin kurucusu ve sigorta ettiren olduğu, teknenin özel tekne olduğu dikkate alındığında davalının tekneyi kendi adına kullandığı kanaatine varıldığı, TTK'nın 1061/2 maddesinde, "Kendisinin olmayan bir gemiyi menfaat sağlamak amacıyla suda kendi adına bizzat veya kaptan aracılığıyla kullanan kişi, üçüncü kişilerle olan ilişkilerinde donatan sayılır.

Malik, geminin işletilmesinden dolayı gemi alacaklısı sıfatıyla bir istemde bulunan kişiyi, bu işletilme malike karşı haksız ve alacaklı da kötü niyet sahibi olmadıkça, hakkını istemekten engelleyemez." düzenlemesi bulunmakta olup, somut olayda davalının donatan olarak kabulü gerektiği, TTK'nın 1288. maddesine göre davalının kusurlu çatma nedeniyle sorumlu bulunduğu,tespit edilen hasar bedelinin hasar tarihi itibariyle piyasa rayiçleri ile uyumlu olduğu belirtilmiş olup, buna göre davacının zarara asli kusurlu olarak neden olan teknenin sigortacısından tazmin ettiği zararın dışında kalan tutarı davalıdan talep edebileceği gerekçesiyle,

davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili; bilirkişi raporunda açıkça olayda müvekkilinin kusursuz olduğu vurgulanmasına rağmen mahkemece bu hususun dikkate alınmadığını, teknenin kullanımı şahsi olduğundan mahkeme görevli olmayıp, görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olduğunu, TTK'nın 1062. maddesi gereğince donatanın gemi adamlarının görevlerini yerine getirirken verdikleri zarardan sorumlu olduğunu, ayrıca 1288. madde gereğince çatma halinde zararı donatanın tazmin etmesi gerektiğini, kazaya neden olan motor yatın donatanı ...

Ltd. olduğundan, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, bilirkişi raporunda da müvekkilinin çatma olayı sırasında tekne personeli veya gemici sıfatıyla hareket ettiğine dair bir tespit yapılmadığını, davanın yatın sahibi ... Ltd. şirketine ihbarı gerektiğini, ancak mahkemece ihbar yapılmadığını müvekkiline sorumluluk yüklenemeyeceğini belirterek, kararın kaldırılarak davanın reddini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, çatma nedeniyle sigortalı teknede oluşan hasar bedelinin rücuen tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı tarafından tekne sigorta poliçesi ile sigortalı ... isimli motor yata, 08.07.2017 tarihinde ... ... adlı teknenin bağlama rıhtımına girişi esnasında çarpmak suretiyle hasar verdiği, davacı sigorta şirketince yaptırılan ekspertiz sonucunda belirlenen 152.933,73-TL hasar bedelinin 06.09.2017 tarihinde sigortalıya ödendiği, kazaya karışan ... ... teknesinin sigortacısı dava dışı ...

Sigorta tarafından davacıya 118.466,85-TL ödeme yapıldığı, davacı tarafça kalan 34.466,88-TL hasar bedelinin tahsili için ... Ltd, ... ve davalı ...aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının ödeme emrine itirazı üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

TTK'nın 5/1. maddesinde, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olup, TTK'nın 5/2. maddesi uyarınca, bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa HSK tarafından asliye ticaret mahkemelerinden biri veya bir kaçı deniz ticaretine ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir.

Bu kapsamda HSK tarafından İstanbul ili sınırlarında görev yapmak üzere deniz ticaretinden doğan uyuşmazlıklara bakmak üzere İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi görevlendirilmiştir.

Eldeki davada davacı sigorta şirketi tarafından, tekne sigortası ile sigortalı teknede meydana gelen hasar bedelinin, hasara neden olan tekne bakımından zarar sorumlusu olan davalıdan tahsili talep edilmiş olup, davacının sigortalısı ile davalı arasında tüketici işlemi bulunmamaktadır.Bu nedenle TTK'nın 5. kitabında düzenlenen çatma hükümlerinin uygulanması gereken uyuşmazlıkta mahkeme görevli olup, davalı vekilinin mahkemenin görevine ilişkin olarak ileri sürdüğü istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.

Sigortalı teknede hasara neden olan ... ... adlı teknenin maliki ABD Delaware eyaletinde kurulu bulunan ... Ltd. unvanlı şirket olup, davalı ise şirketin kurucusu, tek ortağı ve yöneticisi konumundadır. Davalı vekilince, davanın tekne maliki Tibuki şirketine ihbarı zorunlu olup, mahkemece dava ihbar edilmeden karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu ve davalıya husumet yöneltilemeyeceği ileri sürülmüştür.

Oysa mahkemece davanın ihbarı için şirketin yurt dışı adresini bildirmek üzere davalı vekiline süre verildiği, davalının bildirdiği adres itibariyle istinabe yapıldığı, ABD yetkili makamlarınca verilen yanıtta, bildirilen adresin şirkete ait olmadığı ve şirketin adresine ulaşılamadığı belirtilerek istinabe talebinin geri çevrildiği, mahkemece yeniden süre verilmesi üzerine davalı vekilince şirketin ortaklık bilgilerinin ve adresinin ABD makamlarından yeniden talep edilmesinin istenildiği,

mahkemece bu hususta yazılan istinabe yazısının da Adalet Bakanlığınca ABD makamlarının adres araştırma isteklerini yerine getirmediği bildirilerek iade edildiği görülmektedir.Mahkemece ;davalının ihbar talebinin yerine getirilebilmesi için çaba sarf edilmiş ise de ;şirketin tek ortağı bulunan davalı ,şirketin adresini de mahkemeye vermekten imtina etmiş olup ;

ihbar talebinin davayı sonuçsuz bırakma amaçlı yapıldığı ,şirketin adresi bilgisinde olduğu halde mahkemece araştırılmasını talep ettiği anlaşılmaktadır.Ayrıca ;kayıtlarda şirketin Amerika Delaware Eyaletinde kayıtlı bir şirket olduğu anlaşılmakla birlikte şirketin kazaya sebebiyet veren yatın sahipliği dışında başkaca ticari faaliyeti bulunmamaktadır.

Tekne şirket yetkilisi olan davalının şahsi kullanımına tahsis edilmiştir.Açıklanan nedenlerle,davalının sigorta poliçesinde de " sigortalı" olarak yer aldığı gibi ,sigortacısı teminat kapsamında davalının verdiği zararı tazmin etmiş olup,şirketin tek ortağı,kurucusu ve yetkilisi bulunan davalının " şahsi kullanımında" olan yatın verdiği zararın tazmini gündeme geldiğinde,mahkemece yapılan aramalara rağmen adresi tesbit edilemeyen şirkete başvurulması gerektiğine ilişkin savunması MK nın 2.maddesinde tarif edilen dürüstlük kurallarına aykırıdır.Açıklanan nedenlerle ;davalının sigortalısı olduğu ,şahsi kullanımında bulunan yatın sigortalı

tekneye verdiği zarardan sorumlu tutulmasında hukuka aykırılık bulunmamış olup,istinaf nedenleri yerinde olmayan davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.