İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/1765 K.2023/757

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirketin bilişim sistemleri ve ana sunucularına 10/05/2021 tarihinde gece saat 01:00 sularında kimliği belirsiz kişi veya kişiler tarafından siber saldırı gerçekleştirildiğini, nereden yapıldığı henüz belli olmayan işbu siber saldırının "crypto locker" adı verilen veri şifreleme türünde yapıldığının tespit edildiğini, siber saldırı nedeniyle müvekkili şirketin Ocak-2021 öncesi e-defter ve e-berat kayıtları, 10/05/2021 tarihi öncesi e-fatura, e-arşiv, fatura görsellerinin ulaşılamaz hale geldiğini, bu kayıt ve belgelerin yedekleri de siber saldırıdan etkilenerek ulaşılamaz hale geldiğini ve zayi olduğunu,

bu nedenlerle müvekkili şirkete ait e-defter, e-berat, e-fatura, e-arşiv fatura, fatura görselleri ve diğer tüm ticari kayıt ve belgelerin belirtilen tarihleri kapsayacak şekilde zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davacı şirketin merkezinde bulunan bilgisayarda yapılan bilirkişi incelemesi ile, e-defter uygulamasına dahil olanların, muhafaza ve ibraz ödevlerini yerine getirirken üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmediği, Elektronik Defter Genel Tebliği uyarınca ikincil örneklerinin tutulmadığı, herhangi bir yedekleme ve kopyalama işleminin yapılmadığı anlaşılmakla bu durum karşısında, kanunda tahdidi olarak sayılmamakla birlikte isteme konu ticari defterlerin yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sonucu yada bunlara benzer bir sebepten dolayı basiretli bir iş insanının göstereceği tüm dikkat ve özenin gösterilmesi halinde dahi önlenemeyen bir sebepten ötürü zıyaa uğradığının ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, mahkeme kararının açık şekilde yasaya aykırılık oluşturduğunu, mahkemenin yapılan siber saldırıyı mücbir sebep olarak kabul etmesi gerektiğini, müvekkilinin basiretli bir tacir olmak dışında ticari defterlerini korumak adına kanunen yükümlü olmadığı ve almak zorunda bulunmadığı ek önemleri dahi aldığını, müvekkili tarafından sunucularda bulunan belgelere ilişkin yedekleme ve kopyalama işlemlerinin siber saldırı öncesinde yapıldığını, bu durumun dava dilekçesinde, yerinde inceleme sırasında ve bilirkişi raporuna beyanlarında da tekrar tekrar belirtildiğini,

aldırılan heyet raporunun sonuç kısmında ''yedekleri alınan tüm mali kayıtların da şifrelendiği, bu bağlamda siber saldırıya maruz kalan talebe konu e-defter ve mali kayıtların tamamının zayi oldukları'' yazılarak bu durumun tespit edildiğini, ancak mahkeme tarafından bilirkişi raporuna ve beyanlarına aksi yönde hüküm kurulduğunu, aksi yönde verilen kanaatin gerekçesinin belirtilmediğini, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava. 6102 sayılı TTK'nın 82/7 maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziya uğrarsa tacir ziyayı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği, davanın hasımsız olarak açılacağı belirtilmiştir.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan 19/10/2019 tarih 30923 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 3 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No: 1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğle; elektronik ortamda tutulan defterlerin, vergi güvenliğini sağlamak ve virüs, siber saldırısı vb. diğer teknolojik ataklara karşı tedbir almak amacıyla ikincil kopyalarının gizliliği ve güvenliği sağlanmış şekilde Gelir İdaresi Başkanlığı sistemlerinde ya da Başkanlıktan izin alabilen güvenli saklamacı kuruluşlar bünyesinde de saklanması zorunluluğu getirilmiştir (Bkz.

Tebliğ m.4.4.1-e). Öte yandan, aynı tebliğin 7.1.

Maddesininde, e-defter tutanların, Vergi Usul Kanununda belirtilen “Mücbir Sebep” halleri nedeniyle e-Defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-Defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-Defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini isteyebilecekleri.

Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun Başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi ve Başkanlık tarafından istenilen bilgi ve belgelerin ibraz edilmesi halinde, mükelleflerin zayi olan e-defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-defter ve berat dosyalarının e-defter uygulaması aracılığı ile yeniden yüklenmesi için Başkanlık tarafından yazılı izin verileceği düzenlenmiştir.

Siber saldırının önlenmesinin güçlüğü karşısında TTK 82.madde kapsamında sayılan sebebler kapsamında olduğunun kabulü gerekir. İstinaf dilekçesi ekinde davacı vekili tarafından sunulan uzman görüşünde. Dava dosyasında var olan 09.02.2022 tarih 156020 sayılı Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından düzenlenen yazıdan söz edilmektedir.Ancak dava dosyasında ve Uyap kayıtlarında yapılan incelemede sözü edilen yazı bulunamamıştır.

Yazıda "Elektronik defterler, ilgili berat dosyaları ve GİB onaylı berat dosyaları, yetkili birimler tarafından talep edildiğinde ibraz edilmek üzere mükellef tarafından kendi sistemlerinde muhafaza edilmektedir. Diğer taraftan, mücbir sebepleri nedeniyle e-defter veya beratlara ait kayıtların bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi halinde yapılacak işlemler hususunda anılan tebliğde gerekli açıklamalar yapılmıştır.

Başkanlığımız kayıtlarının tetkikinden, olayın dava konusu yapıldığı ve ilgili mahkemenin Başkanlığımızdan bilgi/belge talebinde bulunduğu anlaşılmıştır." yazılı olduğundan söz edilmektedir.Davacı vekilince anılan yazının dosyaya ibrazının sağlanması gerekmektedir. Yine davacı vekilince 2021 tarihinden evvel ki defterler için zayi belgesi talep edilmiş ise de hangi yılların defterleri için zayi belgesi istenildiği açıklanmamıştır.

Gerekli açıklama yaptırıldıktan sonra Gelir İdaresi Başkanlığından davacı şirketin e-defter ve beratlarının ikincil örneklerinin ilgili tebliğ kapsamında Başkanlık sisteminde mevcut olup olmadığı hususu sorulduktan sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir. Siber saldırının davacının iradesi dışında gerçekleştiği ,kanunda yazılı sebebler kapsamında olduğunun kabulü gerekirken aksi gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.