İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/1929 K.2022/1446

İhtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin verilen 28/06/2022 tarihli ara kararın ihtiyati tedbir talep eden davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

Davacı vekili,davalı şirketin müvekkili şirketin müvekkilinin, tedarikçisi olduğunu, davalı müvekkilin talep ettiği ürünlerin temini ve hazırlanması adına finansman ihtiyacı için kullanmak amacıyla müvekkilinin 1 adet 487.000- TL tutarlı 31.10.2022 keşide tarihli, 1 adet 435.000- TL tutarlı 31.08.2022 keşide tarihli, 1 adet 468.000 TL tutarlı 30.08.2022 keşide tarihli, 1 adet 212.500 TL tutarlı 22.10.2022 keşide tarihli çekleri düzenleyerek davalıya teslim ettiğini, davalı tarafın çek konusu ticari ürünleri devir ve teslimine yanaşmadığı gibi, taahhüt ettiği ürünlerin satışından kaçınmış, çeklerin ise yanlızca bir kısmını iade etmiş olup,

geri kalan çekleri hukuka aykırı olarak elinde tuttuğunu henüz icra takibine konu edilmeyen ... banka A.Ş Ümraniye Şubesi'ne ait keşide yeri İstanbul olan 1 adet 468.000-TL tutarlı 30/08/2022 keşide tarihli 1 adet 212.500-TL tutarlı 22/10/2022 keşide tarihli çeklerin ödemeden men kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME ARA KARARI

Mahkemece,Dava dosyasına dava dilekçesi ekinde sunulan çek fotokopileri ve dava dilekçesi incelenip birlikte değerlendirildiğinde; her ne kadar davacı vekili tarafından ödemeden men kararı talep edilmiş ise de, bedelsiz kaldığı iddia edilen dava konusu çeklerin iddia edildiği gibi ürün tedariki için verilip verilmediği, verilmiş olsa dahi çekler karşılığında davalı tarafça ürünün teslimi yapılıp yapılmadığına dair kanaat uyandırabilecek şekilde yaklaşık ispat koşulunun yerine getirilmediği gibi davanın tarafı olmayan üçüncü kişilerin maddi hukuk haklarını kısıtlayacak, onları bağlayacak nitelikte de ihtiyati tedbir kararı verilmeyeceğinden davacı tarafın ihtiyati tedbir taleplerinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı ihtiyati tedbir isteyen vekili ,Davalıya mal alımı için verilen 4 adet çekten ikisinin iade edildiğini ,iki adedinin ise hukuka aykırı olarak elinde tutulduğunu , davalı şirket, müvekkil tarafından sipariş edilmeyen ve müvekkile teslim edilmeyen bir takım ticari ürünlere dair açık şekilde 14.06.2022 tarih ve ... numaralı temel nitelikli fatura düzenlediği,bunun akabinde, Kadıköy ...

Noterliğinden ... yevmiye numaralı ve 21.06.2022 tarihli ihtarname keşide edilerek, bahse konu temel nitelikli faturaya, fatura tipi ve düzenlenme şekline, fatura içeriğine, birim fiyat ve miktarlara itiraz edildiğini ,mahkemece "dava konusu çekin ürün tedariki için verilip verilmediğine dair davacı tarafından somut belge ibraz edilmediği" yönünde kanaatte bulunduğu,dava konusu çek, tacir çeki olmakla beraber ancak bir ticari ilişkinin varlığı halinde kullanılabildiğini,ancak tacir çekleri karine olarak ancak bir ticari ilişki sonucunda tedavül edilebileceğinden,

ürün tedariki için verilip verilmediğine dair herhangi bir şüphe bulunmadığını,çekin davalı tarafça tahsile verilmesi, ibraz sonrasında muhatap banka tarafından karşılığının ödenmesi yahut karşılıksızdır işlemi yapılması müvekkil açısından telafisi güç ve neredeyse imkansız sonuçlar doğuracağını, müvekkilin müzayaka haline düşmesine neden olacağından ihtiyati tedbir talebinin kabulü gerektiğini ,istinaf başvurusunun kabulü ile henüz icra takibine konu edilmeyen iki adet çek hakkında İİK 72 vd. hükümler kapsamında tedbiren ödeme yasağı kararı verilmesine,

bu kararın çeki ele geçirecek üçüncü kişileri de kapsamasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, icra takibinden evvel açılan menfi tesbit davasında, çeklerin ödenmesinin önlenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi istemine ilişkindir. İİK’nun 72/2 maddesi, “İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.” hükmünü içermektedir.

Bunun yanında menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir koşulları değerlendirilirken İİK 72 maddesi yanında, HMK 389 vd. maddelerinin de gözönünde bulundurulması gerekir.

HMK'nın 389. maddesi, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." şeklindedir.

Aynı yasanın 390/3 maddesi, ''Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkca belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır'' düzenlemesini içermektedir.

Somut olayda davacı vekili, müvekkili tarafından davalıya satılacak ürünler karşılığında 4 adet çeki davalıya verdiğini, fakat davalının edimini yerine getirmediğini bu sebeble iki adet çeki iade ettiğini ikisini ise iade etmediğini ileri sürmektedir.Çeklerin teslim edilecek mal karşılığı verildiği yolunda yazılı bir delil ibraz edilmemiştir.İade edildiği belirtilen çeklerin fotokopisi sunulmuş ise de ,bu çek suretleri de davaya ve ihtiyati tedbire konu çeklerin ürün alımı için verildiğini ispata yeterli bulunmamaktadır.Çek bir ödeme vasıtası olup,davanın bulunduğu aşama itibariyle davacının iddiaları yargılamayı gerektirmektedir.Bu

gerekçeyle ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmesinde isabetsizlik olmadığından ihtiyati tedbir isteyen vekilinin istinaf nedeni yerinde görülmemiş istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.