İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/2200 K.2024/629

Dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirket ile ... arasında 2007 yılından beri ... markalı kozmetik ürünlerinin Türkiye piyasasına sunulması hususunda münhasır distribütörlük ilişkisinin bulunduğunu, sözleşmenin davalı tarafından haksız şekilde sona erdirilmesi nedeniyle müvekkilinin maddi ve manevi zarara uğradığını, müvekkili şirketin Türkiye piyasasındaki mevcut itibarı ve seneler içinde gösterdiği yoğun çabalar sonucu oluşturup geliştirdiği müşteri çevresi nedeniyle müvekkiline denkleştirme tazminatı ödenmesi gerektiğini, diğer davalı ...'nın ise davalı ...'yi müvekkili ile aralarındaki sözleşmenin sona erdirilmesine yönelttiğini,

davalı ... tarafından distribütörlük sözleşmesinin .. ile devam edeceğine ilişkin açıklama yapıldığını, davalıların eylemlerinin aynı zamanda TTK m.55/1-b ve 54/2 kapsamında haksız rekabet oluşturduğunu belirterek 50.000-TL maddi, 50.000-TL manevi tazminat ile 50.000-TL denkleştirme tazminatının davalılardan alınarak faiziyle birlikte müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

TEFRİK

Davalılar ...ve ...A.Ş. aleyhine açılan İstanbul Anadolu 5 ATM'nin 2021/373 E. Sayılı davasında 14/06/2022 tarihinde davalı ... yönünden tefrik karar verilerek istinaf incelemesine konu 2022/475 Esas no'lu dosyasında devam edilmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; söz konusu distribütörlük sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklar için İngiliz mahkemelerinin yetkili kılındığını, tarafların İngiliz Hukuku'nun uygulanmasını kararlaştırdığını, dolayısıyla her halükarda huzurdaki davada ileri sürülen sözleşmesel taleplerin usulden reddi gerektiğini, bunun yanında davacı şirket'in hem sözleşmeye hem de haksız fiile dayanan tüm taleplerinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; dayanak"Distribütörlük Sözleşmesi" başlıklı sözleşmenin 20(a) maddesinde sözleşme kapsamında taraflar arasında çözümlenemeyen herhangi bir ihtilafın, tarafların yargı yetkisine başvurduğu ve tarafların kararlarının bağlayıcılığını kabul ettikleri İngiliz mahkemeleri tarafından karara bağlanacağının kararlaştırıldığı, bu şekilde münhasır yetki sözleşmesi yapıldığı, taraflar arasındaki uyuşmazlıkta Türk Mahkemelerinin yargı hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davanın HMK 114/1-a maddesi uyarınca yetkisizliğe ve davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; haksız rekabet ve haksız fiilden kaynaklanan talepler karşısında münfesih sözleşmedeki yetki şartına dayalı itirazların reddinin gerektiğini, yetki şartının Türk mahkemelerinde dava açılmasına engel olmadığını, Türk kamu düzeni ve dürüstlük kuralının gerektirdiği durumlarda davanın Türk mahkemelerinde görülebileceğini, TTK'nın 124/4 maddesi uyarınca denkleştirme tazminatından önceden feragat edilemeyeceğini, bu hususun kamu düzenini ilgilendirdiğini, hukuk seçiminin denkleştirme tazminatı istenmesine engel olmak amacıyla yapıldığında yetki şartının da geçersiz olacağını, hukuk seçimi ve yetki şartıyla TTK m.122/4 hükmünün arkasının dolanılamayacağını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, tek satıcılık sözleşmesinin sona ermesinden kaynaklanan denkleştirme tazminatı ile davalının haksız rekabet teşkil eden eylemleri nedeniyle meydana gelen zararın tazmini istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki Distribütörlük Sözleşmesinin "Uygulanacak Hukuk, Yargı Yetkisi" başlıklı 20 (a) maddesinde sözleşmenin İngiliz yasalarına tabi olacağı, taraflar arasında uyuşmazlıkların İngiliz Mahkemeleri tarafından karara bağlanacağı düzenlenmiş olup, mahkemece davalı ... yönünden İngiliz mahkemelerinin yetkili olduğundan bahisle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

MÖHUK’nın 47. maddesinde yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hâllerde, yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkilerinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devletin mahkemesinde görülmesi konusunda tarafların anlaşabilecekleri düzenlenmiştir. Somut olayda, dosyada mübrez sözleşmenin 20/a maddesi.

"Sözleşme kapsamında taraflar arasında çözümlenemeyen herhangi bir ihtilaf, tarafların yargı yetkisine başvurduğu ve tarafların kararlarının bağlayıcılığını kabul ettikleri İngiliz mahkemeleri tarafından karara bağlanacaktır.'' şeklindedir. Yetki anlaşmasıyla yetkilendirilen yabancı devlet mahkemesinin HMK nın 17. ve 18. maddelerindeki düzenlemeye paralel olarak "belirli" olması şartı MÖHUK'un 47. maddesi yönünden de aranması gerekir.

Seçilen mahkemenin belirli olduğunun kabulü için yetkili kılınan mahkeme ismen zikredilmiş olmalıdır.

Somut olayda yetki sözleşmesinin yetkili mahkemenin belirlenmesine imkan verecek bilgileri içermediğinden geçerli bir yetki şartından bahsetmek de mümkün değildir.Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince geçerli bir yetki sözleşmesi mevcut olmadığından yetki itirazının reddine karar verilerek davanın esası incelenmesi gerekirken ,yetki itirazının kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.Davacı vekilinin istinaf sebebi yerinde görüldüğünden başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak, dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.