İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/2421 K.2022/1863

Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile Eylül 2003 tarihinde noterce onaylanmış olan müvekkili şirketin ticari faaliyetlerini durdurması, işletmenin kapatılması ve fiili tasfiye ve nakli sürecinde şirket karar defterinin nasıl ve nerede kaybedildiği bilinmeyerek kayıp olduğunun öğrenildiğini, ... Dış Tic A.Ş'ne ait Eylül 2003 tarihinde tasdik edilmiş olan karar defterinin kaybı nedeniyle zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, TTK'nın 82/7. maddesinde öngörülen hakdüşürücü süre içinde yapıldığını, tacirin kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerektiğini, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunlu olduğunu, somut olayda; durumunun nedenini taşınma esnasında kaybolma, fiilen tasfiye ve nakil sürecinde nasıl kaybolduğunun bilinmemesi olarak belirtmiş ve bu iddiasının somutlaştırılmamış, gerekli dikkat ve özenin göstermediğini, işletmenin kapatılması,

tasfiye, nakli süreçte kayba sebebiyet verdiğini, olayın nasıl meydana geldiğine ilişkin bir delilin de mevcut olmadığı anlaşılmakla zayii belgesi verilmesi koşulları mevcut olmadığından iddia edilen zayiinin sebebinin ve gerçekliğinin yeterli delil ile ispatlanamadığından davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; müvekkili şirket yöneticilerinin zayide hiçbir kusurunun olmadığını, basiretsizce davranmadıklarını, verilen kararın gerekçesinin hukuki normlara uygun olmadığını, davanın ispatına imkan verilmeden, delillerin toplanmadan karar verildiğini, bu sebeplerden dolayı kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. 6102 Sayılı Kanunun 82/7.

Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaı uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği davanın hasımsız olarak açılacağı"düzenlenmiştir.

Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.

İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.

Somut olayda karar defterinin kaybolması için kanunda sayılan ve buna benzer hiçbir sebebe dayanılmamış olduğu, kaybetme olayının maddede sayılan olaylardan olmadığı, kayıp olgusunun zayi belgesi verilmesi için yeterli olamayacağı, her tacirin basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü altında tüm ticari defter, belge ve kayıtlarını özenle saklaması gerekmektedir.

Somut olayda, davacı yasada sayılı mücbir sebeplerin varlığı nedeniyle talebe konu defterlerin zayii olduğunu iddia ve ispat edememiştir.Şirketin karar defterinin ne şekilde kaybolduğu açıklanamamaktadır.

Tacirin, TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması,buna rağmen iradesi dışında kaybın gerçekleşmesi gerekmektedir.Somut olayda ;zayii belgesi verilmesi koşulları mevcut olmadığından davanın reddine dair karara ilişkin istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.