İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/485 K.2024/1328

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, dava dışı ... A.Ş'ne ait emteaların davacı taşıyıcı tarafından alt taşıyıcı olan diğer davalılara ait araçlarla davacı deposundan alınarak Çorlu'ya taşınması sırasında çalındığı,zarar meydana geldiği iddiası ile ... AŞ sigortacısı ... Sigorta A.Ş tarafından aleyhlerine açılan ve kesinleşen dava sonucu verilen kararın icraya konulması sonucu 261.986,68 -TL ödeme yapmak zorunda kaldıklarını, kendi sigortacıları ... Sigorta'ya hasar ihbarında bulunmalarına rağmen ödeme yapılmadığını, diğer davalıların alt taşıyıcı olup açılan davanın tüm davalılara ihbar edildiğini ileri sürerek ödenen 261.986,68-TL tazminatın ödeme tarihi olan 15.03.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

1-Davalı ... AŞ vekili, davacı ile aralarında Yurtiçi Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Poliçesi olduğunu, Poliçe Özel şartları gereğince her türlü emniyeti suistimal hasarlarının poliçe teminatı dışında olduğunu, hasarın alt taşıyıcının emniyeti suistimali suretiyle meydana geldiğinden poliçe özel şartları gereği teminat dışında kaldığını, Sigortalının bizzat kendisinin veya temsilcisinin veya istihdam ettiği kişilerin araç sürücüsünün veya işleteninin hilesi/kastı/ağır kusurunun neden olduğu hasarların teminat dışı olduğunu, davacının basiretli bir tacir gibi davranmayıp hasara kendi kusuru ile sebebiyet verdiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece taşımayı yapan araçlar davalı ...'a ait ise de fiili taşıyıcının davalı oğlu ... olduğu, ceza soruşturmasındaki maddi vakıa tespitlerinin TBKnın74 madde kapsamında bağlayıcı olması nedeniyle ...'ın akdi veya fiili taşıyıcı olmadığı, zarardan sorumlu tutulamayacağı, davalı ...

Ltd.Şti' nin internet sitesinde taşıyıcılarla taşıtanları buluşturan aracı olduğu, davacıyla arasında herhangi bir taşıma ilişkisinin bulunmadığı, adı geçen davalının aracılık faaliyetinin kendine özgü sanal aracılık hizmetiyle sınırlı olduğu, davalı ... şirketi yönünden sigorta poliçesinde emniyeti suistimal durumunun teminat dışı olduğu, abonman poliçede hırsızlık klozuna verilen ek teminatta sürücünün kasıt-ağır kusuruyla malın hasara-ziyaa uğraması durumunun teminat dışı hal olarak düzenlendiği,

davalı sürücü ...'nin olayda kastı, emniyeti suistimalinin bulunmadığı kesin kararla tespit edilmişse de, aracına binen üçüncü kişinin söylediklerini teyit etmeden işverenin bildirdiği adres yerine aracı dolandırıcının söylediği adrese (Çorlu yerine İstanbul'da metruk bir depoya) götürüp araçtan ayrılarak boşaltılmasına razı olması ve böylece çalınmasına neden olması,

sürücünün poliçede teminat dışı olan pervasız ve ağır kusurlu davranışı niteliğinde olduğundan davalı ... şirketinin hasardan sorumluluğunun olamadığına dayanılarak zarardan davalılar ... ile (ölü) ...'in fiili alt taşıyıcı sıfatıyla TTKnın 888/3 madde kapsamında müteselsilen sorumlu olduğu gözetilerek davalı ... 'in davadan önce vefat etmiş olması nedeniyle ; davalı ... aleyhine açılan davanın kabulü ile, 261.986,68-TL maddi tazminatın 15/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte bu davalıdan tahsiline, (ölü) ... aleyhine açılan davanın taraf ehliyeti yokluğu nedeniyle usulden reddine, ...

Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, diğer davalılara karşı açılan davanın esastan reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; davalı ...'nın ''yurtiçi taşıma sorumluluk'' sigortacısı olup, sigortanın ... kapsamında emtia-nakliyat sigortası şartlarında ödenmesi gereken tüm tazminatı ödeyeceğini taahhüt ettiğini, kasıt dışında ağır kusurlarda da davalının ödeme yükümlülüğü bulunduğunu, TTKnın 886 ve 1477.

Maddeleri gereği müvekkil şirketin - sorumluluk sigortası kapsamında - ''ancak kasten hareketi söz konusu ise'' emniyeti suistimal halinden bahsedilip zararın teminat dışı kabul edileceği, davacı şirket veya çalışanlarının ya da alt taşıyıcı ile çalışanlarının hile , kastı yahut bu ölçüde ağır kusuru bulunmadığını, davalı sürücünün pervasız hareketi sınırlı sorumluluğu ortadan kaldırsa da davalı ... şirketinin sorumluluk sigortası teminatını ortadan kaldırmayacağını, davalı sürücünün suça iştirak etmesinin yahut güveni kötüye kullanma suçunu işlediğinin sabit olmadığını, davacının basiretli bir tacir gibi hareket ettiğini,

savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu,takipsizlik kararına yapılan itirazın reddedildiğini, hırsızlık olayının emniyeti suistimal kaynaklı olmadığını, sigorta şirketi ile alt nakliyeci olan diğer davalıların zarardan sorumlulukları olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılarak ... Sigorta AŞ, ... San. Ve Tic. Ltd. Şti yönünden davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, yurt içi karayolu taşıması sırasında çalınan emtia için uğranılan zararın kesinleşen karar sonucu üst taşıyıcı davacı tarafından taşıtana ödenmesi nedeni ile davalılardan rücuen tazmini talebine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamıyla ; davacının dava dışı taşıtan ...AŞ'nin ... triko emtiasını taşımak üzere akdi taşıyıcı sıfatıyla hareket ettiği, kendi deposunda bulunan emtiayı ...AŞ'nin bildirdiği Çorlu'da bulunan adrese taşımak için olay tarihi olan 29.07.2013 tarihinde kendisinin hazır aracı bulunmadığından, davalı ...Ltd.Şti ünvanlı şirketin taşıyıcılarla mal taşıtmak isteyenlerin irtibat kurmasına aracılık hizmeti sağlayan ve kendisinin de üye olduğu (daha önce de bu şekilde taşıma işleri yaptığı) www...com uzantılı internet sitesine girerek,

... isimli bir firma ile alt taşıyıcı olarak anlaştığı,...'ın davacı ile görüştükten sonra ...'ı arayarak müsait aracı olup olmadığını sorduğu , ...'ın müsait olduğunu bildirmesi üzerine anlaştıkları ancak şöförün yanına bir kişiyi göndereceğini söylediği, şöför ...'ın ...'ın talimatıyla ... önünde ... isimli kişi ile bir araya geldiği,bu şahsın aracın ruhsatını alarak güvenliğe kayıt yaptırdığı araç ile depoya girerek malı teslim aldıkları ,depodan ayrıldıktan sonra ...olduğunu söyleyen kişinin şahsın yanlış mal teslim aldıklarını söyleyerek ...

Sanayi Sitesi içine girmesini istediği,sitenin içinde bekleyen kişilerin aracı boşalltıkları ,maddi olayın bu şekilde gerçekleştiği Büyükçekmece C Başsavcılığının 2013/30065 sayılı soruşturma dosyasında belirlenmiştir.

Yapılan soruşturmada olayda kullanılan ... numaralı hattın ....isimli kişi adına kayıtlı olduğu ancak adresde böyle bir kişi yaşamadığı,... numaralı telefonun Eskişehirde yaşayan ... adına kayıtlı bulunduğu ,ancak yapılan benzer soruşturmada abonelik sözleşmesinin ... tarafından imzalanmadığının tesbit edildiği adına sahte hat çıkartıldığı ,diğer şüphelilerin olaya katıldıklarına dair delil bulunmadığından ... ,...,... ve ... hakkında 24.9.2014 tarihli ek takipsizlik kararı ile kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiştir.

Davacı üst taşıyıcının öncelikle üyesi bulunduğu davalıya ait internet sitesinde ,alt taşıyıcı olarak ... ile taşıtmayı yaptırmak üzere anlaştığı ,...'ın da işi ...'a havale ettiği,fiili taşıyıcının ... olduğu ,taşıma ardıllanmasının bu şekilde olduğu anlaşılmaktadır.Bu halde ,...'ın araç maliki olsa da taşıyıcı sıfatı olmadığından davalı ... hakkında davanın reddine karar verilmesi yerindedir.Davacı ile fiili taşıyıcı arasında doğrudan bir ilişki bulunmadığı,belirlenen maddi vakıaya göre emtianın nakliye sırasında zayii edilmesi olayı davacı taşıma şirketinin internet sitesinden anlaştığı ,yapılan soruşturmada sahtecilikle alınmış telefon

hatlarını kullanan ... firmasının organizasyonu ili çalınarak zayi olduğu ,durumdan habersiz fiili taşıyıcı şöförü ...'ın yanına verdiği kişinin yönlendirmesi ile gerçekleştiği bu halde, Davacı ile ... sigorta arasında düzenlenen Yurt içi taşıyıcı sorumluluk Sigorta Poliçesinin " Sigortalının bizzat kendisinin ve/veya kanuni temsilcisinin ve/veya istihdam ettiği kişilerin ,araç işletenin ve araç sürücülerinin hilesi ,kasdı veya ağır kusurunun neden olduğu hasar ve zararlar teminat dışıdır" hükmü gereği ,zararın ... ünvanını kullanan alt taşıyıcının kasıtlı eylemlerinden kaynaklandığı;

zararın teminat dışında kaldığı anlaşılmakla davalı ... şirketi hakkında davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamıştır. Davalı ...

Ltd.Şti olay tarihinde yasal düzenlemesi henüz yok ise de dava tarihinde yürürlükte bulunan 5.11.2014 tarihli RG de yayımlanan 6563 sayılı "elektronik ticaretin düzenlenmesi hakkında kanun" kapsamında bulunan elekronik hizmet sağlayıcı aracı kuruluş olup ,anılan kanunun 9-(1) maddesinde " Aracı hizmet sağlayıcılar, hizmet sundukları elektronik ortamı kullanan gerçek ve tüzel kişiler tarafından sağlanan içerikleri kontrol etmek, bu içerik ve içeriğe konu mal veya hizmetle ilgili hukuka aykırı bir faaliyetin ya da durumun söz konusu olup olmadığını araştırmakla yükümlü değildir."denildiği ,

bu kapsamda ,davacının taşıma ilişkisine girdiği ... olarak faaliyet gösteren kişilerin haksız fiilinden sorumlu tutulamayacağı gözetilerek davalıya tazminat talebi yöneltilemeyeceğinden davanın pasif husumet nedeniyle reddine karar verilmesi yerindedir. Açıklanan nedenlerle ;davacı vekilinin istinaf nedenleri yerinde olmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.