İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2022/515 K.2022/877

İhtiyati tedbire itirazın reddine ilişkin ara kararın davalı ... Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP

Davacı vekili; davalı ...Ltd Şti ile müvekkili arasında iplik alımı konusunda sözleşme imzalandığını, sözleşme kapsamında davalı ... ...Ltd Şti'ne dava konusu çeklerin verildiğini, ancak davalı ...Ltd Şti'nin sözleşmede kararlaştırılan edimleri müvekkiline teslim etmediğini, böylelikle çeklerin bedelsiz kaldığını, diğer davalının da bu durumu bildiğini belirterek müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi istemi ile açtığı davada davaya konu ...

Bankası Soğanlı Bahçelievler Şubesine ait, ... iban nolu, 20/11/2021 tarih, ... nolu, 100.000-USD bedelli, 25/12/2021 tarih, ... nolu, 126.000-USD bedelli, 19/03/2022 tarih ve ... nolu 100.000-USD bedelli, ... iban nolu, 11/12/2021 tarih ve ... nolu 912.000-TL bedelli çeklerin ödenmemesi ve icra takibine konu edilmemesi yönünde öncelikle teminatsız veya mahkemece uygun görülen teminat mukabili ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

ARA KARAR

Mahkemece 16/11/2021 tarihli ara kararla, İİK'nın 72/2 maddesi gereğince icra takibinden önce açılacak menfi tespit davalarında talep üzerine alacağın %15'den aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat karşılığı icra takibinin durdurulmasına karar verilebileceğinden davanın taraflarıyla sınırlı olmak ve işbu davadan önce açılan bir icra takibi bulunmamak kaydıyla davaya konu çekler ile ilgili olarak icra takibinde bulunulmasının durdurulmasına;

hasımsız olarak açılıp görülen zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali davasına özgü ödemeden men durumunun ise bu davada söz konusu olmayacağı, yargılamaya muhtaç durumlarda veya davanın yada uyuşmazlığın esasını halleder şekilde ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği gerekçesiyle davaya konu çeklerin ödenmesinin yasaklanması talebinin reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekilince istinaf üzerinde Dairemizin 31/12/2021 tarihli kararı ile mahkemenin 16/11/2021 tarihli ara kararının kaldırılmasına, davanın tarafları ile sınırlı olmak üzere; ...

Bankası Soğanlı Bahçelievler Şubesine ait 20/11/2021 tarih, ... nolu, 100.000-USD bedelli çek ibraz edildiğinden bu çek hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına, ancak çekin icra takibine konu edilmemesine; davacının ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile davaya konu 25/12/2021 tarih, ... nolu, 126.000-USD bedelli, 19/03/2022 tarih ve ... nolu 100.000-USD bedelli,

11/12/2021 tarih ve ... nolu 912.000-TL bedelli çeklerin ibraz eden karşı yana ödenmemesi ve işbu davanın açıldığı 15/11/2021 tarihinden önce açılan bir icra takibi de bulunmamak kaydı ile talebe konu çeklerden dolayı davalı tarafından davacı aleyhine icra takibi yapılmasının tedbiren durdurulmasına, ancak işbu tedbir ve yasağın dava dışı 3.kişiler yönünden ise geçerli bulunmamasına karar verilmiştir.

İTİRAZ

Davalı ...

Ltd Şti. vekili; müvekkilinin 11/12/2021 tarihli 912.000-TL bedelli çek haricindeki diğer çekleri diğer davalı ile aralarındaki cari hesap ilişkisi çerçvesinde borca karşılık aldığını, müvekkilinin 912.000-TL bedelli çekle ilgisinin bulunmadığını, müvekkilinin ciro edilerek kendisine verilen çekler yönünden iyiniyetli üçüncü kişi konumunda bulunduğunu, müvekkili şirketin bu çekleri mal karşılığında aldığını, müvekkilinin kötüniyetli olduğuna dair bir delil bulunmadığı gibi bu yönde bir iddia da ileri sürülmediğini, müvekkilinin davacı ile diğer davalı şirket arasındaki ilişkiye yabancı olduğunu,

müvekkiline husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, ihtiyati tedbir kararının müvekkilinin maddi ve manevi zararına yol açtığını belirterek müvekkili şirket hakkındaki ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

ARA KARAR

Mahkemece 20/01/2022 tarihli ara kararla; yaklaşık ispatın sağlandığı, İİK m.72, HMK m.389 uyarınca icra takibinin durdurulmasına yönelik koşulların oluştuğu gerekçesiyle davalı ... Ltd Şti'nin itirazının reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... Ltd Şti. vekili; müvekkilinin çekleri diğer davalı ile aralarındaki cari hesap ilişkisi çerçevesinde borca karşılık aldığını, müvekkilinin ciro edilerek kendisine verilen çekler yönünden iyiniyetli üçüncü kişi konumunda bulunduğunu, müvekkili şirketin bu çekleri mal karşılığında aldığını, müvekkilinin kötüniyetli olduğuna dair bir delil bulunmadığı gibi bu yönde bir iddia da ileri sürülmediğini, müvekkilinin davacı ile diğer davalı şirket arasındaki ilişkiye yabancı olduğunu, müvekkiline husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, davacının basiretsiz davranmasının cezasını müvekkilinin ödemek zorunda kaldığını belirterek kararın kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, hukuki niteliği itibariyle İİK'nın 72. Maddesi uyarınca icra takibinden önce açılan menfi tespit davasında verilen ihtiyati tedbire itirazın reddine dair ara kararının istinafına ilişkindir. Mahkemece 16/11/2021 tarihli kararla ihtiyati tedbir talebi sadece davadan sonra açılacak icra takiplerinin durdurulması bakımından kabul edilmiştir.

Mahkemenin 16/11/2021 tarihli ara kararına karşı davacının istinaf başvurusu Dairemizin 31/12/2021 tarihli kararında sadece davacının istinaf nedenleri ile sınırlı olarak davacı tarafın başvurusu üzerine inceleme yapılmak zorunda kalınmış, inceleme sonunda 16/11/2021 tarihli icra takibinin durdurulmasına rağmen çeklerin ödenmemesine dair talebin reddi çelişki teşkil ettiğinden kararın kaldırılmasına, davadan sonra açılacak icra takiplerinin durdurulmasına karar verildiğinden , ... nolu çek dışında çeklerin ödenmemesine yönelik olmak üzere ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece davalı ... tarihli ara karara karşı, bu defa davalı ... Ltd. Şti vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve Dairemizce bu defa davalı ... Ltd. Şti vekilinin istinaf başvurusu yönünden inceleme yapılmış,daha evvel davacı vekilinin başvurusu üzerine verilen kararın diğer kısımlarına ilişkin karar da zorunlu olarak yeniden incelenmiştir.

İİK’nun 72/2 maddesi, “İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.” hükmünü içermektedir. Bunun yanında menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir koşulları değerlendirilirken İİK 72 maddesi yanında, HMK 389 vd. maddelerinin de gözönünde bulundurulması gerekir.

HMK'nın 389. maddesi uyarınca, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. "şeklindedir. Davacının menfi tespit talebi, davacı ile davalı ... Ltd.

Şti arasında yapılan satış sözleşmesi uyarınca ürün tesliminin yapılmadığı ve davalı ... Ltd. Şti'ye verilen çeklerin bedelsiz kaldığı iddiasına dayalıdır. Davalılardan ... Ltd. Şti.'nin ise bu durumu bilerek dava konusu çekleri aldığı ileri sürülmektedir. Davalı ... Ltd.

Şti ise diğer davalı tarafından kendisine verilen 20/11/2021 tarihli 100.000-USD bedelli, 25/12/2021 tarihli 126.000- USD bedelli, 19/03/2022 tarihli 100.000-USD bedelli çekler ile ilgili bedelsizlik iddiasının kendisine karşı ileri sürülemeyeceğini öne sürmektedir. Somut uyuşmazlıkta davacı tarafın, davaya konu çeklerin bedelsiz kaldığını ispat yanında ayrıca, davalı ...Ltd.

Şti'nin diğer davalı ile birlikte hareket ettiğini ya da çekleri bedelsiz olduğunu bilerek iktisap ettiğini, bile bile davacının zararına hareket ettiğini de kanıtlamak yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu açıdan davanın mevcut aşaması itibariyle yaklaşık kanaat oluşturacak bir kanıt sunulmamıştır. Bu aşamada davalı ...Ltd. Şti yönünden yaklaşık ispat koşulu gerçekleşmediğinden ihtiyati tedbir koşulları da oluşmamıştır. Bu nedenle davalı ...

Ltd Şti'nin ihtiyati tedbir kararına itirazının kabulüne, davalının ihtiyati tedbire itirazının kabulü ile hakkındaki ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken davalı ...Ltd. Şti'nin itirazının reddine karar verilmesi doğru olmadığından davalı ...Ltd. Şti'nin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkemenin 20/01/2022 tarihli ihtiyati tedbire itirazın reddine ilişkin ara kararının kaldırılmasına, davalı ...Ltd.

Şti'nin itirazın kabulüne ve mahkemece verilen ve Dairemizce ilave olarak verilen ihtiyati tedbir kararının itiraz eden yönünden kaldırılmasına dair karar verilmiştir.